Sapuwa: Hơn ba thập kỷ nối dài hành trình doanh nghiệp gia đình

Kế thừa “nước sạch - người sạch”

Công ty Nước uống Tinh khiết Sài Gòn ra đời vào những năm 1990, khi luật về doanh nghiệp tư nhân mới ban hành. Vì vậy, người sáng lập là ông Lê Như Ái đã có những ngày tháng khởi nghiệp khá gian nan. Đối mặt với vô vàn thủ tục rối rắm và gây khó khăn cho doanh nghiệp, ông vẫn kiên nhẫn trên hành trình của mình. Bởi ông có một mong muốn mãnh liệt là mang đến cho người dân ta một sản phẩm nước uống chất lượng quốc tế, đồng thời giới thiệu sản phẩm của người Việt đến bạn bè quốc tế. Với khát vọng đó, sản phẩm nước Sapuwa luôn tự hào ghi “Made in Vietnam” khi có mặt trên thị trường.

Thời điểm mà doanh nghiệp trên cả nước còn xa lạ với các tiêu chuẩn ISO, HACCP (hệ thống quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm) và GMP (tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt trong các ngành dược phẩm, thực phẩm), Sapuwa đã đầu tư nhà xưởng, trang thiết bị sản xuất và triển khai các hệ thống này một cách bài bản. Tinh thần “làm thật” của nhà sáng lập Sapuwa đã tạo nền móng vững chắc, giúp thương hiệu không chỉ cạnh tranh được với hàng ngoại mà còn khơi nguồn cho cả một ngành công nghiệp phụ trợ (chai PET, nhãn mác, công nghệ lọc…). Chất lượng sản phẩm là mục tiêu đầu tiên doanh nghiệp nhắm tới, và bây giờ nó cũng trở thành vũ khí để vượt qua không ít đối thủ nước ngoài, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường, trở thành đối tác của các tập đoàn lớn trong và ngoài nước.

Người sáng lập Sapuwa không chỉ chú trọng chất lượng sản phẩm, mà còn quan tâm xây dựng văn hoá doanh nghiệp. Theo đó, ông Lê Như Ái chú trọng xây dựng một môi trường làm việc có thể nuôi dưỡng những “con người sạch” - người sống lương thiện và ứng xử tử tế. Với toàn thể nhân viên trong công ty, ông không chỉ dạy nghề mà còn dạy nếp sống: từ tác phong, ứng xử cho đến xây dựng văn hoá đọc sách cho mọi người. Và rõ ràng, điều xuất phát từ trái tim sẽ đến với trái tim, những giá trị được chia sẻ cũng như cách đối nhân xử thế của ông Ái đã truyền cảm hứng sâu sắc cho nhân viên.

“Mấy chục năm cha tôi làm kinh doanh, tôi chưa từng thấy nhân viên nào bị buộc thôi việc. Khi nhân viên mắc sai sót, ông đều kiên nhẫn chỉ ra chỗ sai. Nếu một người không còn có khả năng đảm đương công việc, cha tôi sẽ thuyên chuyển sang bộ phận khác phù hợp hơn. Cách quản trị nhân văn của cha tôi đã giúp “giữ chân” những nhân viên tận tụy. Trong công ty có những cô chú ngoài 60 tuổi vẫn làm việc, đó là những người đã gắn bó với công ty từ ngày đầu. Vào những giai đoạn khó khăn, như khi đại dịch Covid-19 xảy đến bất ngờ, các cô chú lớn tuổi vẫn tự nguyện tăng gia sản xuất trong điều kiện thiếu thốn, thậm chí còn động viên lớp trẻ đồng hành cùng công ty vượt qua thử thách. Có lẽ, triết lý quản trị nhân văn của cha chính là “đường ray” cho tôi tiếp nhận công ty và đội ngũ thuận lợi hơn”, Lê Như Vũ chia sẻ.

Trao quyền - bước quan trọng trong chuyển giao thế hệ

Doanh nghiệp gia đình chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế tư nhân Việt Nam, nhưng không nhiều nhà lãnh đạo tìm được thế hệ kế nghiệp. Đa số các bậc cha mẹ đều muốn con cái nối nghiệp, tiếp tục phát triển cơ đồ mà mình đã dày công vun đắp, ngược lại thế hệ trẻ lại thường xem đó là áp lực hơn là cơ hội. Sapuwa là số ít doanh nghiệp “cha truyền con nối”, nhờ có sự chuẩn bị và trao quyền đúng cách.

Anh Lê Như Vũ từ nhỏ đã được nuôi dạy trong một môi trường giáo dục gia đình nghiêm khắc. Cha anh uốn nắn anh kỹ càng từ cách ăn mặc đến đi đứng, nói năng… Và niềm tự hào về dân tộc Việt Nam cũng được nuôi dưỡng trong anh Vũ qua những lời dạy của cha. Thêm vào đó, thời du học ở Mỹ, anh được tiếp xúc với đa số bạn bè là người yêu nước. “Bạn bè quanh tôi luôn thể hiện niềm tự hào khi nói về quê hương, họ tin dùng và giới thiệu đến thế giới những sản phẩm được làm nên quê hương Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… Việt Nam cũng là một đất nước với nhiều thành tựu, tại sao người Việt ít khi thể hiện niềm tự hào khi nói về nước mình?”. Trăn trở này khiến anh Vũ thêm quyết tâm trở về quê hương, nối nghiệp cha để tiếp tục phát triển một sản phẩm thuần Việt - đó là nước tinh khiết Sapuwa.

Người ta thường ví von doanh nghiệp gia đình như một con tàu với các toa được lắp thêm qua từng thế hệ. Nhưng có thể thấy từ thực tế rằng, chuyển giao thế hệ không đơn giản chỉ là lắp thêm các toa mới mà thực chất là thay cả đầu tàu. Đầu tàu mới có đủ mạnh, có định hướng đủ rõ ràng để kéo cả đoàn tàu tiến lên hay không, quả thật là không dễ! Đó là chưa kể đến trường hợp chuyển giao nửa vời, lắp đầu tàu mới mà đầu tàu cũ vẫn chưa rời đi. Tình trạng này khiến cho các toa tàu trở nên mất định hướng, không biết nên theo đầu kéo nào…

Bí quyết của nhà sáng lập Sapuwa là chuyển giao hoàn toàn và trao quyền tuyệt đối cho con trai. Anh Vũ bắt đầu gia nhập Sapuwa từ năm 2010. Anh phải kinh qua nhiều vị trí khác nhau trước khi lên cương vị lãnh đạo. Ba năm đầu, ông Ái đồng hành cùng con trai qua giai đoạn chuyển giao với tốc độ chậm để đội ngũ quen nhịp. Sau đó, ông mới chuyển giao một cách dứt khoát và rút lui khỏi thương trường. “Khi giao việc phải kèm theo trao quyền và cho con được tự quyết, tự làm. Tôi chỉ đứng ngoài theo dõi, nếu thấy con đi sai hướng hoặc có quyết định chưa đúng thì tìm cách trao đổi, góp ý. Quản trị công ty gia đình nhưng đừng để ai nhìn vào cũng biết đó là công ty gia đình. Dù là con cái nhưng ai sai thì phải xử lý nghiêm khắc theo nguyên tắc “pháp bất vị thân”, ông Ái cho biết.

Cùng quan điểm với cha mình, anh Vũ nói: “Tôi may mắn vì khi tiếp nhận công ty, cha tôi không chỉ là chuyển giao tài sản hay chức danh mà còn là trao quyền ra quyết định và trách nhiệm quản trị. Nếu không trao quyền, tôi sẽ không có cơ hội rèn luyện, học hỏi, thử nghiệm, từ đó khó hình thành năng lực lãnh đạo thực sự”.

Tiếp quản và giữ vững giá trị cạnh tranh

Càng trong môi trường cạnh tranh, anh Lê Như Vũ càng tin rằng chất lượng sản phẩm vẫn là yếu tố quan trọng hàng đầu để tạo niềm tin yêu đối với khách hàng. Sapuwa là sản phẩm nước uống lấy nước từ nguồn nước ngầm sâu trong lòng đất tại nhà máy ở TP.HCM, được đưa qua hệ thống lọc và trải qua quy trình xử lý nghiêm ngặt đạt tiêu chuẩn. Không dừng lại ở đó, Sapuwa còn tiếp tục đầu tư xây dựng nhà máy quy mô lớn, dây chuyền sản xuất hiện đại cùng với đội ngũ R&D thường xuyên cập nhật và áp dụng trang thiết bị hiện đại để nâng cao chất lượng và hiệu suất. Với quy trình sản xuất giám sát chặt chẽ, áp dụng công nghệ tiệt trùng bằng khí ozone, tia cực tím và hệ thống lọc siêu nhỏ, thương hiệu nước tinh khiết Sapuwa đã đạt các chứng nhận uy tín như: An toàn thực phẩm ISO 22000:2018/HACCP, An toàn thực phẩm SQF2000 và chứng nhận chất lượng từ U.S. Army Public Health Center. Chính vì vậy, Sapuwa nhận được sự tin tưởng của đông đảo người tiêu dùng Việt Nam, được các cơ quan Lãnh sự Mỹ, Pháp tin dùng và trở thành đối tác cung cấp nước cho nhiều hệ thống trường học trên cả nước.

Có thể nói, những doanh nghiệp như Sapuwa là thương hiệu Việt đáng tự hào, vì có khả năng cạnh tranh sòng phẳng với hàng ngoại, góp phần bảo vệ “lợi thế mềm” của quốc gia, đồng thời tích lũy vốn xã hội thông qua văn hoá doanh nghiệp, đào tạo thế hệ nhân viên tử tế. Hơn hết, Sapuwa tạo việc làm ổn định và nuôi dưỡng cộng đồng nhân sự lâu dài, hình thành chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Anh Lê Như Vũ tin rằng một doanh nghiệp tử tế sẽ nuôi dưỡng những con người tử tế, và những con người tử tế sẽ là viên gạch nền tảng cho một xã hội tử tế. “Tôi biết ơn cha tôi đã nuôi dạy tôi nghiêm khắc và cũng tạo cơ hội cho tôi trưởng thành trong chính doanh nghiệp mà ông xây dựng”.

Trong câu chuyện hơn ba thập kỷ phát triển của Sapuwa, triết lý nhân bản vừa là kim chỉ nam trong kinh doanh, vừa là nền móng cho một quá trình chuyển giao thế hệ suôn sẻ và bền vững. Giáo dục gia đình đóng vai trò “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt, kết nối cha và con qua những giá trị sống, nhân cách và niềm tự hào dân tộc. Nhờ vậy, thế hệ kế nghiệp không chỉ tiếp tục sự nghiệp gia đình mà còn đưa doanh nghiệp tiến xa hơn, hiện đại hơn nhưng vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh mạnh mẽ, thương hiệu ngoại tràn lan, Sapuwa vẫn chọn con đường giữ 100% thương hiệu Việt, nâng cấp chất lượng chuẩn quốc tế, mở rộng ra thế giới, đồng thời kiên định với triết lý “nước sạch - người sạch”. Đây chính là giá trị bền vững nhất mà một doanh nghiệp gia đình có thể đóng góp cho nền kinh tế quốc gia - chính là kiến tạo văn hoá và niềm tin xã hội cho nhiều thế hệ tương lai.