Làn sóng đầu tư mạnh cho phim lịch sử, chiến tranh

Poster ban đầu của phim Vùng trời lửa

Theo Box Office Vietnam, năm 2026, khoảng 80-90 phim Việt dự kiến ra rạp, trong đó dòng phim lịch sử - chiến tranh trở thành điểm nhấn với hàng loạt dự án quy mô lớn được công bố.

Bà Ngô Thị Bích Hiền - Phó tổng Giám đốc BHD, đơn vị đầu tư và sản xuất Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh nhận định đây là thời điểm thuận lợi để thực hiện các tác phẩm khai thác lịch sử và văn hóa dân tộc. Theo bà, thành công của Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối và đặc biệt là Mưa đỏ với doanh thu hơn 714 tỷ đồng đã tiếp thêm niềm tin cho các nhà sản xuất theo đuổi dòng phim vốn được xem là khó và nhiều rủi ro.

Bên cạnh đó, nhiều dự án lịch sử, huyền sử quy mô dài hơi cũng được xúc tiến như Tây Sơn thất hổ tướng - Kỳ Nam cung thủ Lý Văn Bưu của đạo diễn Võ Đức. Dự án hợp tác Việt - Hàn về Trần Hưng Đạo cũng đang được phát triển, đạo diễn Phan Gia Nhật Linh công bố trilogy Đại chiến Bạch Đằng Giang; còn Hoàng hậu cuối cùng của bộ đôi Bảo Nhân - Namcito hay Công nữ Ngọc Hoa - dự án hợp tác Việt Nam - Nhật Bản đang bước vào giai đoạn tuyển diễn viên…

Ở mảng phim chiến tranh cách mạng, nhiều dự án cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Đang casting diễn viên là dự án Đất đỏ của đạo diễn Lê Văn Kiệt kể lại cuộc đời Võ Thị Sáu bằng góc nhìn đời thường: Mật mã Đông Dương lấy cảm hứng từ các hồ sơ chuyên án tình báo Việt Nam. Vượt ngục của đạo diễn Nhất Trung tái hiện vụ vượt ngục tại nhà lao Cây Dừa ở Phú Quốc; còn Nữ biệt động Sài Gòn của đạo diễn Hàm Trần đưa khán giả trở về Sài Gòn thập niên 1970 với câu chuyện đối đầu đầy éo le của hai chị em ruột ở hai chiến tuyến khác nhau.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cũng trở lại với dòng phim chiến tranh qua dự án Cận kề cái chết. Dự kiến công chiếu dịp 30-4-2027, Vùng trời lửa lần đầu tái hiện giai thoại phi công Nguyễn Thành Trung ném bom Dinh Độc Lập tháng 4-1975 trên màn ảnh rộng. Ngoài ra, đạo diễn Charlie Nguyễn cũng đang phát triển dự án phim về tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn.

Theo ông Phan Phúc - nhà sản xuất dự án Tây Sơn thất hổ tướng, sau thời gian dài bão hòa với dòng phim giải trí thuần túy, khán giả, đặc biệt là giới trẻ, đang có xu hướng tìm về lịch sử và cội nguồn dân tộc. Ông cho rằng sự phát triển của AI, VFX và CGI cùng năng lực sản xuất ngày càng cao đã mở ra cơ hội để điện ảnh Việt thực hiện những đại cảnh sử thi vốn trước đây rất khó khả thi. Nếu như trước kia các cảnh trận mạc, cung điện hay chiến trường thường bị giới hạn bởi kinh phí và kỹ thuật, thì nay công nghệ đã giúp mở rộng đáng kể quy mô dàn dựng và nâng cao chất lượng hình ảnh.

Nhiều dự án lịch sử hiện nay cho thấy sự đầu tư mạnh vào công nghệ làm phim. Mật mã Đông Dương sử dụng khoảng 40% bối cảnh bằng VFX/CGI để phục dựng không gian Đông Dương thập niên 1960, trong khi Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh ưu tiên quay đại cảnh thật kết hợp xử lý hậu kỳ nhằm tăng độ chân thực. Theo các ê-kíp, công nghệ không chỉ mở rộng khả năng sáng tạo mà còn giúp tiêu chuẩn hình ảnh của phim Việt tiến gần hơn với thị trường quốc tế.

Song song với công nghệ là xu hướng hợp tác sản xuất ngày càng mạnh mẽ. BHD và TV360 Viettel cùng thực hiện Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh với mong muốn kể chuyện lịch sử bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại. Điện ảnh Công an Nhân dân, ThreeC Studio và Galaxy Studio phối hợp sản xuất Mật mã Đông Dương. Dự án Trần Hưng Đạo huy động nguồn lực từ hai nền công nghiệp điện ảnh Việt Nam - Hàn Quốc, được nhận định đây là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng kết hợp công nghệ sản xuất tiên tiến của Hàn Quốc với chất liệu lịch sử và bản sắc văn hóa Việt Nam.

Theo một nghiên cứu thị trường của CGV, thị hiếu khán giả Việt đang dần mở rộng vượt ra ngoài dòng phim hài - tình cảm truyền thống, khi phim lịch sử hiện chiếm khoảng 23% thị phần. Một giảng viên Khoa Nghệ thuật, Sân khấu và Điện ảnh của Trường Đại học Văn Lang nhận định, việc các nhà sản xuất mạnh dạn đầu tư hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho đề tài lịch sử, chiến tranh và tình báo cho thấy họ đã nhìn thấy sự thay đổi rõ rệt trong hành vi thưởng thức của khán giả.

Dù vậy, phim lịch sử, chiến tranh vẫn là thể loại khó thực hiện nhất. Ê-kíp Tây Sơn thất hổ tướng mất hơn 1.000 ngày chuẩn bị, từ khảo sát bối cảnh, huấn luyện ngựa chiến, chế tác phục trang, binh khí cho đến đào tạo diễn viên về võ thuật và cưỡi ngựa. Với Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, nhà sản xuất đã sử dụng gần 200 nhân sự đoàn phim chuyên nghiệp, hơn 50 diễn viên có thoại, gần 100 diễn viên hành động, nhà vô địch võ thuật trong nước và quốc tế, hơn 5.000 lượt diễn viên quần chúng... Tương tự, Đất đỏ hay Mật mã Đông Dương đều đầu tư lớn cho bối cảnh, phục trang và hệ thống cố vấn lịch sử nhằm bảo đảm tính chân thực.

Theo các nhà làm phim, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở kinh phí hay sản xuất mà còn ở việc cân bằng giữa tính chính xác lịch sử và sức hấp dẫn điện ảnh. Nếu quá nặng tính minh họa, tác phẩm dễ khô cứng; nhưng nếu hư cấu quá mức, phim lại có nguy cơ gây tranh cãi. Điểm đáng chú ý ở các dự án hiện nay là cách tiếp cận lịch sử đã thay đổi rõ rệt. Thay vì lối kể sử thi truyền thống khô cứng, nhiều phim chuyển sang khai thác những lát cắt đời sống và số phận cá nhân, nơi tinh thần dân tộc, lòng yêu nước và biến động lịch sử được thể hiện qua cảm xúc con người.

Vượt lên mục đích thương mại hay giải trí, sự trở lại mạnh mẽ của dòng phim lịch sử - chiến tranh không chỉ cho thấy tham vọng nâng tầm điện ảnh Việt mà còn phản ánh nỗ lực đưa các “câu chuyện Việt” trở thành nguồn cảm hứng văn hóa sống động, đủ sức chạm tới khán giả trong nước và quốc tế.