Người dân hướng về Doanh nhân trách nhiệm

Trong chuyến thăm Việt Nam, Tổng thống Barack Obama có buổi trò chuyện với cộng đồng doanh nhân và đặt câu hỏi: “Kinh doanh là gì?”. Các doanh nhân đưa ra nhiều định nghĩa quen thuộc: Kinh doanh là đầu tư vốn, là sản xuất sản phẩm, là tạo lợi nhuận để tiếp tục phát triển. Nhưng Tổng thống Obama bổ sung một ý quan trọng: “Và để có điều kiện giúp đỡ người khác”. Ngày nay, ai cũng hiểu đó chính là trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Người dân hôm nay có thể dễ dàng kể tên hàng loạt doanh nghiệp lớn của Việt Nam gắn với đời sống thường nhật từ Vingroup, Viettel, Hòa Phát, Vietjet, Vietravel, Vinaphone, các ngân hàng thương mại, đến những thương hiệu rất gần gũi như cà phê Trung Nguyên, TH True Milk, Vinamilk, trứng gà Ba Huân, gạo ST25 của ông Hồ Quang Cua - loại gạo ngon nhất thế giới, quần áo, hàng tiêu dùng… cho thấy, doanh nghiệp đã hiện diện trong từng bữa ăn, sinh hoạt, việc làm và giấc mơ mưu sinh của hàng chục triệu người dân.

Nhưng song song với niềm tin ấy vẫn còn những lo lắng không nhỏ. Hàng ngày, người dân đọc tin tức thấy nhiều vụ án lớn liên quan đến doanh nhân, doanh nghiệp… Người dân còn lo lắng hơn khi thị trường tiêu dùng vẫn tồn tại quá nhiều sản phẩm độc hại, đe dọa sức khỏe và tính mạng. Đáng sợ hơn, có những lỗ hổng ngay từ khâu kiểm dịch, khi người thực thi nhiệm vụ nhận hối lộ và bỏ qua sai phạm…

Những thông tin đó tạo ra sự hoang mang, làm lung lay niềm tin xã hội.

Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - ông Hồ Sỹ Hùng - từng công bố những con số rất đáng suy ngẫm: 41% doanh nghiệp đang lỗ hoặc chỉ hòa vốn; 55,3% doanh nghiệp cho biết từng bị nhũng nhiễu, trong đó 87% thừa nhận chi phí không chính thức là “cần thiết”. Điều đó cho thấy sự bình thường hóa tiêu cực, một nguy cơ lớn đối với việc xây dựng nền hành chính liêm chính, hiện đại.

Tuy vậy, ông cũng đưa ra một tín hiệu tích cực: 59,3% doanh nghiệp dự kiến sẽ có lãi trong năm tiếp theo, cho thấy niềm tin và khả năng phục hồi vẫn hiện hữu.

Thời điểm hiện tại, yêu cầu dân đặt ra không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà là doanh nhân - doanh nghiệp công - tư đồng hành kiến tạo quốc gia. Làm doanh nghiệp không chỉ để làm giàu, có lãi, góp vốn mà còn để cùng Nhà nước xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho đất nước.

Nhà nước đã nhìn thấy rõ những việc cần làm và ban hành nhiều nghị quyết lớn về cải cách thể chế, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân, giáo dục, năng lượng, cải cách nội tại ngày càng cấp bách.

Người dân và doanh nhân đang cùng mong ước và hành động vì lợi ích quốc gia. Kiến quốc chính là như vậy, bắt đầu từ suy nghĩ, lan sang hành động lớn, nghĩ lớn và kết tinh thành giá trị chung.

Người ta nhắc câu nói của Tổng thống Donald Trump: “Nếu đằng nào bạn cũng phải nghĩ, thì hãy nghĩ lớn”. Ở Việt Nam, ngay từ buổi đầu Đổi mới, một doanh nhân - ông Đặng Lê Nguyên Vũ - Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên cũng đã nói:“Mọi công dân đều có quyền nghĩ lớn”.

Dân tộc Việt Nam đã “nghĩ lớn” từ ngàn xưa mới có thể đánh đuổi ngoại xâm, mới có những doanh nhân tư sản dân tộc như Bạch Thái Bưởi, Trịnh Văn Bô, Nguyễn Sơn Hà… Nghĩ về dân tộc, về đất nước chính là động lực kinh doanh xuyên suốt từ quá khứ đến hiện tại và nay được tiếp thêm sức mạnh mới.

Trên thế giới, những hình mẫu thành công nhất như Elon Musk cũng không bắt đầu từ câu hỏi “làm sao kiếm tiền nhiều nhất”, mà là “vấn đề nào đang ảnh hưởng đến tương lai nhân loại?”.

Dù Việt Nam chưa thể hiện đại bằng các nước phát triển, nhưng những chuẩn mực ứng xử của con người đòi hỏi tầm cao mới. Có nghệ sĩ tại Mỹ từ chối hợp đồng quảng cáo lớn chỉ vì doanh nghiệp đó từng coi thường môi trường và có phát ngôn phân biệt chủng tộc - đó là chuẩn mực mới của thời đại.

Hay trong y tế, trong khi người bệnh suy thận ở Việt Nam vẫn phải xếp hàng vất vả tại bệnh viện thì Singapore đã đề xuất mô hình chạy thận tại nhà bằng lọc màng bụng (tuy chưa được người dân hưởng ứng nhiều) nhưng cho thấy, cả nhân loại đang nghĩ lớn và chuyển những bước rất lớn.

Việt Nam cũng đang bước vào kỷ nguyên mới với tăng trưởng cao, phát triển toàn diện, xây dựng mô hình công - tư kiến quốc, nâng cao vai trò doanh nhân trong quản trị và phát triển quốc gia. Những quyết sách lớn này đã chạm tới lòng dân.