Định hướng các giải pháp khai thác hiệu quả kinh tế cuối tuần, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế hai con số

Tuy nhiên, lý do cần nghiên cứu tác động và can thiệp chính sách vào lúc này, là do: Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới (là thách thức rất lớn), TPHCM cần khai thác, huy động tối đa tất cả các nguồn lực, cũng như dư địa sẵn có, đóng góp hiệu quả vào giá trị tăng trưởng GRDP. Trong số các nguồn lực hiện có, hoạt động kinh tế cuối tuần (hay còn gọi mô hình tiêu dùng 48 giờ cuối tuần) là khoảng thời gian đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy dòng luân chuyển hàng hóa và dịch vụ, gia tăng giá trị tiêu dùng, đóng góp vào tăng trưởng GRDP của TPHCM. Đây là một dư địa có khả năng khai thác, liên quan trực tiếp đến ngành thương mại, dich vụ, hiện còn nhiều tiềm năng phát triển, sau khi TPHCM sáp nhập.

Khi tổ chức sự kiện văn hóa, lễ hội hay âm nhạc cuối tuần, sẽ tác động đến toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ, kích thích nhu cầu chi tiêu tại chỗ của người dân lẫn khách du lịch. Do vậy, cần khai thác tối đa hiệu quả mang lại của các loại hình hoạt động như trên (rộng hơn là kinh tế cuối tuần), để đóng góp tăng trưởng GRDP trong khu vực này.

Sau sáp nhập, TPHCM trở thành siêu đô thị với quy mô thị trường rất lớn, với dân số hơn 14 triệu người và không gian được mở rộng, nên dư địa tiêu dùng nội địa có quy mô lớn hơn so với trước đây. Đặc biệt, tài nguyên trên địa bàn TPHCM sau sáp nhập lại phong phú hơn, với hệ sinh thái du lịch đa dạng hơn, trải dài từ lõi đô thị trung tâm đến khu vực biển đảo hoặc các khu tham quan ẩm thực nhà vườn tại vùng ven như Lái Thiêu, Bình Dương…Do vậy, hỗ trợ hoạt động kinh tế cuối tuần, sẽ có ý nghĩa rất lớn trong việc tác động, đánh thức tiềm năng, giá trị khai thác các lợi thế mới và tài nguyên mới, như khai thác hiệu quả hành lang tuyến sông Sài gòn- Đồng Nai, phục vụ du lịch đường thủy đa dạng và thu được lợi nhuận cao hơn.

Tác động của kinh tế cuối tuần cũng góp phần gia tăng lượng khách du lịch quốc tế, do dựa vào tính đa dạng của nhiều loại hình dịch vụ, thương mại và giải trí cuối tuần, dặc biệt là tạo điều kiện để khách du lịch quay trở lại. Kinh nghiệm cho thấy, nếu làm mới trải nghiệm loại hình dịch vụ, du lịch với chi phí hợp lý, phát triển đa dạng loại hình ẩm thực với giá vừa phải, sẽ là các yếu tố tác động để thu hút nhiều du khách đến vui chơi, thưởng thức vào dịp cuối tuần.

Cuối cùng, tá động gia tăng mức chi tiêu của khách nội địa vào cuối tuần, do hiện nay, qua thực tiễn sau sáp nhập cho thấy, tiềm năng và dư địa khai thác giá trị mang lại của kinh tế cuối tuần, vẫn còn khá lớn. Theo số liệu Sở Du lịch TPHCM, năm 2025, thành phố đã đón gần 8,6 triệu lượt khách quốc tế với mức chi tiêu trung bình/ ngày dao động quanh mức 180 - 200 USD/ngày (khoảng 4,5 - 5 triệu đồng/ngày) [3]. Tuy nhiên, chi phí này chủ yếu tập trung ở các dịch vụ cơ bản bắt buộc như lưu trú (chiếm tỷ trọng cao nhất) và ăn uống, trong khi chi tiêu cho dịch vụ giải trí về đêm và mua sắm lưu niệm cao cấp tại TP.HCM, vẫn còn ở mức thấp.

Nguyên nhân là do TPHCM chưa có nhiều điểm mua sắm đạt chuẩn, tạo được uy tín thương hiệu cho khách hàng, trong khi đó, các nước xung quanh tổ chức chương trình du lịch mua sắm rất bài bản, người Việt đi nước ngoài mua sắm rất nhiều. Do vậy, nhìn chung, dư địa khoảng trống của tăng trưởng từ kinh tế cuối tuần hiện nay trên địa bàn TPHCM, vẫn còn rất lớn.

Những bất cập nếu như không có sự can thiệp chính sách hỗ trợ và đầu tư bài bản cho kinh tế cuối tuần

Qua phân tích tiềm năng và lợi thế nêu trên, sẽ có những hạn chế, bất cập nếu chúng ta không có giải pháp và chính sách hỗ trợ kịp thời, như kích “cung” các hoạt động cuối tuần và kích cầu chi tiêu cuối tuần, ngay từ bây giờ. Đây là vấn đề cấp bách, là do:

Nếu không hỗ trợ kịp thời, các hoạt động kinh tế cuối tuần sẽ phát triển theo mô hình tự phát, manh mún, các điểm đến sẽ thiếu sự liên kết, ví dụ như khu du lịch Cần Giờ sẽ không gắn kết với bãi biển Vũng Tàu, liên kết để tăng sức hấp dẫn, từ đó sẽ giảm sức cạnh tranh của loại hình du lịch cuối tuần, trên địa bàn TPHCM.

Hiện tượng gây ra lãng phí tài nguyên, do sau sáp nhập, tài nguyên biển, sông ngòi, văn hóa, ẩm thực của TPHCM mới, trở nên rất đa dạng nhưng chúng ta lại chưa khai thác tối đa hiệu quả và tiềm năng mang lại, làm mất đi cơ hội tạo ra các sản phẩm dịch vụ độc đáo, thu hút khách du lịch nhiều hơn, vào dịp cuối tuần.

Nếu không quy hoạch và hỗ trợ đồng bộ, rất dễ xảy ra hiện tượng ùn tắc giao thông ở một số khu du lịch (như khu du lịch Suối Tiên) hoặc quá tải tại bãi biển Vũng Tàu vào dịp cuối tuần, ảnh hưởng đến kết quả trải nghiệm và sẽ sụt giảm khách du lịch. Ngoài ra, nếu d9et63 xảy ra hiện tượng mất cân đối cung-cầu trong loại hình dịch vụ cuối tuần, như cung quá nhiều dịch vụ ăn uống (ẩm thực), nhưng lại thiếu các hoạt động văn hóa chất lượng cao đáp ứng nhu cầu, sẽ làm giảm đi sự cạnh tranh so với các thành phố láng giếng, trong việc thu hút khách du lịch.

Đề xuất giải pháp và chính sách kích “cung” các hoạt động kinh tế cuối tuần

Từ những phân tích trên, cũng như tham khảo các bài học kinh nghiệm của các quốc gia cho thấy, dựa vào lợi thế quy mô thị trường lớn và đa dạng tài nguyên, cũng như thế mạnh được bổ sung đáng kể sau sáp nhập, TP.HCM rất cần đánh giá hiện trạng, xác định các tiềm năng, lợi thế để hỗ trợ khai thác hiệu quả và sáng tạo các hoạt động kinh tế cuối tuần.

Trên cơ sở phân tích tiềm năng và lợi thế nêu trên, một số giải pháp “kích cung” được đề xuất, tập trung vào 3 phía là Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, như sau:

Đối với Nhà nước

Kiến nghị cần quan tâm một số giải pháp, chính sách hỗ trợ như sau: Một là, Nhà nước cần tập trung xây dựng chiến lược và quy hoạch tổng thể phát triển hoạt động kinh tế cuối tuần trên địa bàn Thành phố, thiết kế ra một số hành lang du lịch cuối tuần độc đáo, kết hợp một số lợi thế sẵn có của 3 khu vực.

Hai là, phát triển hạ tầng điểm đến, tạo thuận lợi cho giao thông liên kết, tăng tần suất xe buýt tốc hành, xây dựng các bãi đậu xe giá rẻ ở ven đô vào cuối tuần; nối kết các tuyến metro... Cũng cần lưu ý xây nhà vệ sinh công cộng sạch sẽ, khu vực nghỉ chân, wifi công cộng, biển chỉ dẫn thông minh tại các điểm du lịch, khu chợ hoạt động cuối tuần. Ngoài ra, cũng cần đẩy mạnh công nghệ thông tin, xây dựng nền tảng số cung cấp thông tin như đặt tour, khuyến mãi, thanh toán, được thuận tiện, dễ dàng.

Ba là, đơn giản hóa thủ tục và khuyến khích các doanh nghiệp và hộ gia đình đầu tư vào các hoạt động kinh tế cuối tuần, thông qua tích hợp giấy phép kinh doanh tạm thời, đăng ký an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy với thủ tục đơn giản, nhanh chóng tại phường xã trên địa bàn. Kiến nghị có thể cho phép sử dụng tạm thời kho bãi, nhà máy công nghiệp hoặc sảnh lớn tại một số công sở (không hoạt động vào cuối tuần), sử dụng làm không gian hội chợ hoặc các buổi biểu diễn, kể cả sử dụng vỉa hè công cộng có kiểm soát, dành cho các hoạt động hàng rong, kinh doanh theo thời điểm.

Bốn là, xúc tiến, quảng bá các hoạt động như phối hợp tổ chức sự kiện như Festival ẩm thực liên khu vực, tổ chức lễ hội hàng năm, chạy bộ ven biển hoặc tuần lễ thời trang … Có thể hợp tác với các bến xe, để cung cấp gói khuyến mãi “trọn gói” cho du khách, khi có nhu cầu tham gia.

Năm là, đầu tư nâng cao năng lực cộng đồng, thông qua hỗ trợ đào tạo kỹ năng du lịch, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, xây dựng thương hiệu hoặc là hỗ trợ cộng đồng phát triển các mô hình làng nghề dịch vụ cuối tuần, ẩm thực đặc sản vùng miền.

Đối với doanh nghiệp

Kiến nghị cần quan tâm thực hiện các giải pháp như sau: Một là, cần sáng tạo và thiết kế đa dạng hóa các sản phẩm và trải nghiệm cuối tuần, như thiết kế gói trải nghiệm liên khu vực (mua sắm, tham quan, tắm biển…) hoặc là thiết kế tour cắm trại ven sông, tour tham quan làm đồ gốm, nghỉ đêm tại khu nghỉ dưỡng Cần Giờ, tổ chức tour thăm vườn trái cây Bình Dương, câu cá trên sông… Ngoài ra, có thể tổ chức khu công viên giải trí theo chủ đề, khu thể thao đa năng, như leo núi trong nhà, trò chơi đua ô tô, bắn súng…,

Hai là, ứng dụng công nghệ đề phát triển app riêng của từng doanh nghiệp phục vụ khi đặt tour, cung ứng dịch vụ cuối tuần, phản hồi nhanh chóng hoặc là áp dụng hệ thống quản lý đặt chỗ tích hợp, để tối ưu hóa lịch trình.

Ba là, xây dựng chuỗi giá trị và liên kết, thông qua hình thành các “liên minh du lịch” nhỏ, như nhà hàng TPHCM kết hợp cùng resort Bình Dương hoặc trải nghiệm trên tàu du lịch BR-VT, để cung cấp gói combo mới lạ, cho du lịch ngắn ngày.

Bốn là, doanh nghiệp tổ chức đào tạo và nâng cao chất lượng dịch vụ, tập trung vào thái độ phục vụ thân thiện, chuyên nghiệp; kiểm soát vấn đề an toàn vệ sinh, thực phẩm.

Đối với người dân tham gia kinh doanh kinh tế cuối tuần

Có thể tham khảo mở ra các hình thức kinh doanh, như mở homestay tại vùng ven TPHCM, nông thôn Bình Dương và BR-VT; mở dịch vụ ẩm thực độc đáo tại nhà theo chủ đề của mâm cơm gia đình miền Tây; tổ chức các lớp học nhanh về làm đồ thủ công, gốm sứ, kết hợp các làng nghề tại Bình Dương, mở tour đi xe máy khám phá ven đô; tổ chức kể câu chuyện cuộc sống, văn hóa địa phương để tạo điểm nhấn. Người dân kinh doanh có thể tận dụng kênh online để quảng bá theo cá nhân hoặc tổ nhóm; tận dụng các sàn thương mại điện tử của địa phương, chuẩn bị hình ảnh, video chất lượng hấp dẫn, kể cả thủ tục đăng ký và các quy định về không gian kinh doanh.

Đề xuất một số chính sách ưu đãi “kích cung” kinh tế cuối tuần TPHCM

Một số chính sách ưu đãi có thể xem xét, áp dụng như sau:

Ưu đãi Thuế. Kiến nghị xem xét, ban hành chính sách ưu đãi như miễn, giảm thuế môn bài, thu nhập cá nhân, áp dụng đối với các cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu thấp trong năm đầu tiên kinh doanh hoạt động kinh tế cuối tuần; xem xét giảm thuế GTGT đối với dịch vụ lưu trú tại các huyện ven biển (BR-VT, Cần Giờ) và khu du lịch sinh thái nông nghiệp trong giai đoạn khuyến khích. Xem xét áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi đối với doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng, trang thiết bị, phục vụ kinh tế cuối tuần tại các khu vực “kích cầu”, nhất là ưu tiên cho khu vực ven đô TPHCM mới, khu du lịch sinh thái Bình Dương và khu vực ven biển, còn chưa phát triển.

Hỗ trợ tài chính. Trước tiên có thể nghiên cứu thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng đặc thù cho kinh tế cuối tuần, tạo điều kiện vay vốn thuận lợi, lãi suất thấp cho các hộ cá thể và doanh nghiệp vừa và nhỏ đầu tư vào mô hình kinh tế cuối tuần sáng tạo, tạo được giá trị du lịch địa phương. Bên cạnh đó, cần hỗ trợ một phần chi phí đào tạo kỹ năng cho người dân tham gia kinh doanh kinh tế cuối tuần. Có thể xem xét hỗ trợ tiếp thị như hỗ trợ chi phí gian hàng tại các hội chợ du lịch, ẩm thực liên vùng.

Áp dụng chính sách đất đai linh hoạt. Cần xem xét áp dụng giá thuê đất có mức thấp hơn bình quân chung đối với các dự án kinh tế cuối tuần tại khu vực được quy hoạch phát triển, khu vực ven đô. Có thể nghiên cứu và áp dụng chế độ hợp đồng cho thuê đất dài hạn (20-50 năm) đối với các dự án du lịch nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí lớn, để thu hút nhà đầu tư chiến lược. Linh hoạt cho phép sử dụng đất nông nghiệp kết hợp du lịch sinh thái nông nghiệp, như tạo điều kiện về thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng một phần diện tích.

Cấp giấy phép kinh doanh ưu đãi đối với kinh tế cuối tuần. Ví dụ: ưu đãi thủ tục đăng ký online trong vòng 24 giờ với lệ phí tượng trưng, có hiệu lực áp dụng trong thời gian nhất định. Khuyến cáo áp dụng cho các mô hình kinh doanh mới, như trải nghiệm làm gốm tại Bình Dương, tour xe máy khám phá các địa danh, chợ nông sản…

Giải pháp khác: Có thể hỗ trợ kinh tế cuối tuần thông qua chính sách miễn phí quảng bá các hoạt động, trên nền tảng app du lịch thành phố, bố trí các bãi đỗ xe, triển khai trung tâm ứng cứu liên ngành tại các điểm có quy mô lớn, như y tế di động, cảnh sát du lịch, cứu hộ sông nước, biển, đồng thời cũng cần kiểm soát một số rủi ro có thể phát sinh, như ô nhiễm tiếng ồn khu dân cư, an ninh tại khu vực chuyển tiếp ngày - đêm.