Kim ngạch thương mại vượt 445 tỷ USD sau 5 tháng đầu năm

Theo số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong nửa cuối tháng 5/2026 đạt khoảng 51,31 tỷ USD, tăng 5,67% so với nửa cuối tháng 4.

Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 5, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25,05% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, thương mại và xuất khẩu tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực bất chấp những biến động của kinh tế thế giới.

Trong kỳ 2 tháng 5, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 25,88 tỷ USD, tăng 6,4% so với kỳ trước. Sự phục hồi chủ yếu đến từ các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là lĩnh vực điện tử và công nghệ cao.

Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch khoảng 7,35 tỷ USD, tăng hơn 18% so với kỳ trước. Đây là nhóm hàng có đóng góp lớn nhất vào mức tăng trưởng xuất khẩu trong giai đoạn này.

Bên cạnh đó, xuất khẩu điện thoại và linh kiện tăng gần 22%, trong khi nhóm máy móc, thiết bị và dụng cụ phụ tùng ghi nhận mức tăng hơn 11%.

Diễn biến tích cực của các nhóm hàng chủ lực cho thấy nhu cầu từ các thị trường nhập khẩu đang có dấu hiệu cải thiện, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và đầu tư công nghiệp.

Ở nhóm ngành truyền thống, dệt may tiếp tục duy trì đà tăng với kim ngạch khoảng 1,79 tỷ USD, tăng hơn 5%. Trong khi đó, giày dép đạt khoảng 1,13 tỷ USD, giảm nhẹ so với kỳ trước.

Ngược lại, nhóm năng lượng ghi nhận xu hướng suy giảm khi xuất khẩu dầu thô giảm hơn 81%, còn xăng dầu các loại giảm trên 21%, qua đó làm giảm đóng góp của lĩnh vực này vào tăng trưởng chung.

Theo thống kê, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu.

Trong nửa cuối tháng 5, kim ngạch xuất khẩu của khối FDI đạt khoảng 21,01 tỷ USD, tăng 10,77% so với kỳ trước, cao hơn đáng kể so với mức tăng chung của toàn nền kinh tế.

Điều này cho thấy phần lớn động lực tăng trưởng xuất khẩu hiện nay vẫn đến từ các doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, thiết bị công nghệ và sản xuất công nghiệp quy mô lớn.

Trong khi đó, các ngành xuất khẩu truyền thống như dệt may và da giày vẫn đóng vai trò quan trọng nhưng giá trị gia tăng trong nước chưa cao do phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu trong kỳ đạt khoảng 25,43 tỷ USD, tăng 4,94% so với nửa cuối tháng 4.

Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch khoảng 10,63 tỷ USD, tăng gần 13%.

Đáng chú ý, nhập khẩu điện thoại và linh kiện tăng hơn 41%, phản ánh nhu cầu bổ sung nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu trong thời gian tới.

Nhóm máy móc, thiết bị và phụ tùng cũng tăng hơn 10%, cho thấy doanh nghiệp đang tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất và đầu tư công nghệ.

Bên cạnh đó, nhập khẩu đậu tương tăng gần 170%, phản ánh nhu cầu nguyên liệu phục vụ ngành chăn nuôi và sản xuất nhiên liệu sinh học đang gia tăng.

Trong khi đó, nhập khẩu xăng dầu giảm hơn 32% và khí đốt hóa lỏng giảm trên 63%, cho thấy sự điều chỉnh trong cơ cấu tiêu thụ năng lượng trong nước.

Nhờ xuất khẩu tăng nhanh hơn nhập khẩu, cán cân thương mại của Việt Nam trong nửa cuối tháng 5 đã chuyển sang trạng thái thặng dư.

Cụ thể, mức xuất siêu đạt khoảng 446,73 triệu USD, đảo chiều so với tình trạng nhập siêu trong nửa đầu tháng.

Tuy nhiên, nếu xét theo khu vực doanh nghiệp, sự cải thiện này vẫn chủ yếu đến từ khối FDI. Trong kỳ, khu vực FDI xuất siêu khoảng 2,03 tỷ USD, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu khoảng 1,58 tỷ USD.

Điều này cho thấy hoạt động thương mại của nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực đầu tư nước ngoài.

Dù cán cân thương mại đã cải thiện trong nửa cuối tháng 5, bức tranh chung của 5 tháng đầu năm vẫn cho thấy nhiều thách thức.

Theo số liệu của cơ quan hải quan, cán cân thương mại lũy kế từ đầu năm đến nay vẫn thâm hụt khoảng 13,81 tỷ USD.

Các chuyên gia cho rằng sự phục hồi của xuất khẩu là tín hiệu tích cực đối với tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc khu vực doanh nghiệp trong nước tiếp tục nhập siêu và phụ thuộc lớn vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng trong các ngành sản xuất.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, khả năng tận dụng các hiệp định thương mại tự do, mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển công nghiệp hỗ trợ sẽ là những yếu tố quan trọng giúp cải thiện chất lượng tăng trưởng thương mại trong thời gian tới.