Cuốn hồi ký "Đã là thuyền phải ra khơi" của cố GS.TS Trần Hồng Quân vừa được ra mắt như một nén tâm hương, một lẵng hoa tươi thắm dâng lên cố GS.TS Trần Hồng Quân-một nhà lãnh đạo Ngành Giáo dục tài năng, tâm huyết, đức độ, đã có nhiều đóng góp rất quan trọng cho Ngành nói riêng, đất nước nói chung.
9 giờ sáng ngày 11/ 7 tại Trung tâm Phát triển Giáo dục và Đào tạo phía Nam, TP. HCM trong khong khí ấm cúng, trang trọng, nhiều đại biểu, quý vị khách quý và phu nhân của cố GS là bà Mai Thị Năm cùng đông đảo các nhân sĩ, trí thức, bạn bè thân hữu, các cơ quan báo chí đã tham dự buổi lễ ra mắt sách cuốn hồi ký “Đã là thuyền phải ra khơi” của cố GS-TS. Trần Hồng Quân nhân kỷ niệm gần một năm ngày mất của ông.
Đại diện lãnh đạo Bộ Giáo dục & Đào tạo chia sẻ: “Cuốn hồi ký “Đã là thuyền phải ra khơi” sẽ đem lại cho mỗi chúng ta và các thế hệ sau những thông điệp ý nghĩa, giúp chúng ta hiểu hơn về Thầy, về tình hình quê hương đất nước, ngành giáo dục trong những hoàn cảnh khác nhau, để chúng ta thêm tin yêu và quyết tâm hành động vì cái chung và vì cuộc sống tốt đẹp. Giờ đây Thầy đã đi xa, nhưng những công lao của Thầy sẽ luôn được ghi nhớ, những giá trị Thầy để lại sẽ mãi còn. chúng ta thêm tin yêu và quyết tâm hành động vì cái chung và vì cuộc sống tốt đẹp.”
Là người may mắn đã đọc hết quyển sách, Nhà Văn Bích Ngân đã có những chia sẻ xúc động : "Đã là thuyền phải ra khơi” thật sự là một quyển sách hết sức giá trị, đặc biệt đây là văn bản chữ nghĩa mà chúng ta cần được, đọc được và giữ được trong tủ sách gia đình và cần được lan tỏa và truyền cảm hứng đến tất cả mọi người. Gửi lời đến những người làm công tác chữ nghĩa, rất cảm ơn mọi người đã tổ chức biên soạn ra cuốn sách hết sức trang trọng này. ”Đã là thuyền phải ra khơi” được xem như giá trị tinh thần, hơn lúc nào hết nó càng quý giá vô cùng mà GS-TS. Trần Hồng Quân để lại không chỉ cho thế hệ hôm nay mà là các thế hệ kế tiếp.
Thể loại hồi ký là thể loại thường được viết nhưng để viết hay thì rất khó và nó đòi hỏi năng lực hiểu biết, trình độ cao và nghiên cứu sâu. Và rõ ràng đây là người có năng lực về chữ nghĩa, qua chữ nghĩa cho thấy đây là một tâm hồn vô cùng cao quý, tâm hồn dân tộc mà GS-TS. Trần Hồng Quân góp phần lái con thuyền ra khơi, gian nan sóng gió và cho đến hiện tại vẫn tiếp tục sóng gió. Chính vì thế, hôm nay chúng ta là những thế hệ nối tiếp, tiếp tục giăng buồm vượt sóng.
Nhà văn, nhà báo Trần Quốc Toàn - Hội nhà văn TP.HCM cũng đánh giá cuốn sách có giá trị lịch sử vì những ghi chép các sự kiện trong quá khứ và còn gắn liền với những bước chuyển của giáo dục Việt Nam. Mặt khác, cuốn sách còn có giá trị văn học cao, có những đoạn sách như những trang thơ trữ tình.
Nội dung cuốn sách bao gồm ba phần; Phần 1: Hồi ký – Đã là thuyền phải ra khơi, Phần 2: Tiếng lòng và Phần 3: Những bài nói và viết của cố GS-TS. Trần Hồng Quân. Trong đó, phần 2 là những bài thơ, bản nhạc đậm chất trữ tình do chính Cố Giáo sư sáng tác, thể hiện rõ “Tiếng lòng” của một Chính khách, nhà quản lý, nhà khoa học đầy lãng mạn như Giáo sư Nguyễn Bá nhận xét: “Giáo sư Trần Hồng Quân là một chính khách có tâm hồn thơ.
Sau đây là những dòng thơ rất lãng mạng, xúc động mà cố GS-TS. Trần Hồng Quân đã sáng tác và tặng cho vợ mình, mối tình 60 năm từ những ngày còn là các cô cậu nghiên cứu sinh tại Hungary.
“Anh oằn vai với gánh đời nặng trĩu
Cánh tay mềm em lại đỡ nâng anh
Anh là chim chao liệng khoảng trời xanh
Cũng có lúc say trời quên góc biển
Em chẳng trách, vẫn bao dung rộng lượng
Vẫn âm thầm làm cô Tấm đảm đang”
Cuốn Hồi ký này ngoài việc giúp độc giả biết rõ hơn về cố GS – TS. Trần Hồng Quân còn đem lại nhiều điều hữu ích cho công việc và cuộc sống của mỗi người.