Quản trị và Đổi mới

Cây bút - Biểu tượng của một đời người viết nên câu chuyện của chính mình

Nhan Húc Quân (*) 05/04/2026 10:30

Một suy ngẫm từ triết lý sống của 7 Thói quen - Stephen R. Covey - khoá GLP 26A của trường doanh nhân PACE.

Giá trị của một con người không thực sự được định nghĩa bởi những gì họ sở hữu, mà bởi những câu chuyện họ đã viết nên bằng chính sự lựa chọn của mình.

Những biệt thự tráng lệ, những danh hiệu được phong tặng, hay những con số trên bảng cân đối kế toán, lãi lỗ và dòng tiền, tất cả đều có thể biến mất theo thời gian hay vì một lý do nào đó. Nhưng câu chuyện của một đời người - những giá trị họ kiến tạo, những ảnh hưởng họ để lại, những con người họ truyền cảm hứng mới là thứ tồn tại lâu hơn cả.

Nếu phải chọn một biểu tượng cho hành trình ấy, tôi sẽ chọn một cây bút.

Bởi cây bút không chỉ là công cụ viết.

Nó là biểu tượng của quyền năng lựa chọn, trách nhiệm cá nhân và khả năng kiến tạo cuộc đời mình.

Stephen R. Covey - trong triết lý sống nổi tiếng "The 7 Habits of Highly Effective People" từng nhấn mạnh một chân lý sâu sắc: Con người không phải là sản phẩm của hoàn cảnh. Con người là sản phẩm của những quyết định mà họ đưa ra trước hoàn cảnh và sự việc.

Nói cách khác, mỗi chúng ta đều đang cầm một cây bút trong tay. Cuộc đời chính là tờ giấy trắng. Và từng ngày, chúng ta đang viết nên câu chuyện của chính mình.

image - 2026-04-05T102838.789
Ảnh minh họa

1. Mỗi con người đều là tác giả của cuộc đời mình (Habit 1: Be Proactive - Chủ động làm chủ cuộc đời)

Rất nhiều người sống như thể họ chỉ là nhân vật phụ trong câu chuyện hoặc là nạn nhân của chính câu chuyện của mình.

Họ nói rằng: Tôi sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn; Thị trường quá khắc nghiệt; Kinh tế suy thoái trầm trọng. Người khác không tạo điều kiện cho tôi. Thời điểm không thuận lợi...

Những lời giải thích đó có thể đúng phần nào nhưng chúng không phải là toàn bộ sự thật.

Sự thật sâu sắc hơn là: Chúng ta luôn có cây bút trong tay. Stephen Covey gọi đó là tính chủ động - Proactivity.

Người chủ động hiểu rằng hoàn cảnh có thể ảnh hưởng đến mình nhưng không quyết định mình trở thành ai.

Chính cách chúng ta SEE thế giới sẽ quyết định cách chúng ta DO hành động. Nếu ta nhìn thế giới như một nơi đầy rào cản, ta sẽ hành xử như nạn nhân. Nếu ta nhìn thế giới như một không gian của cơ hội, ta sẽ hành động như người kiến tạo.

Cây bút của cuộc đời vì thế chính là:

• cây bút của tư duy

• cây bút của sự chủ động

• cây bút của trách nhiệm cá nhân

Mỗi lựa chọn của chúng ta chính là một dòng chữ mới viết trên trang giấy tinh khôi . Hoàn toàn Không có ai có thể viết thay chúng ta.

2. Cây bút của tầm nhìn (Habit 2: Begin with the End in Mind - Bắt đầu với mục tiêu cuối cùng)

Một cuốn sách vĩ đại không được viết một cách ngẫu nhiên. Nó được viết với một kết thúc rõ ràng trong tâm trí của tác giả. Stephen Covey gọi đó là: Begin with the End in Mind.

Trước khi viết câu chuyện của cuộc đời, ta cần tự hỏi: Tôi muốn trở thành người như thế nào? Tôi muốn được người khác nhớ đến vì điều gì? Tôi muốn để lại di sản gì cho gia đình, cho tổ chức, cho xã hội?

Một đời người có thể rất bận rộn. Nhưng bận rộn không có nghĩa là đi đúng hướng, tạo ra giá trị. Nhiều người viết hàng ngàn trang sách của cuộc đời mình, rồi đến cuối cùng họ mới nhận ra: đó không phải là câu chuyện mà họ thực sự muốn viết.

Vì vậy, cây bút của cuộc đời cần được dẫn dắt bởi tầm nhìn và giá trị sống. Khi tầm nhìn rõ ràng, từng dòng chữ sẽ có ý nghĩa. Khi giá trị rõ ràng, từng quyết định sẽ có định hướng.

3. Cây bút của kỷ luật (Habit 3: Put First Things First - Ưu tiên điều quan trọng)

Ý tưởng lớn không tạo nên một cuốn sách vĩ đại. Kỷ luật mới làm được điều đó.

Một cuốn sách hay không được viết bằng cảm hứng nhất thời. Nó được viết bằng những ngày tháng tự thôi thúc mình ngồi vào bàn và viết dù có cảm hứng hay không.

Cuộc đời cũng vậy. Những người thành công không phải lúc nào cũng thông minh hơn. Họ chỉ đơn giản là viết đều đặn hơn trên trang đởi của họ. Họ hiểu rõ điều gì là quan trọng nhất. Và họ dành thời gian cho điều đó mỗi ngày.

Mỗi ngày họ học thêm một điều mới, sửa một sai lầm hoặc tiến thêm một bước nhỏ. Những dòng chữ nhỏ bé ấy, theo thời gian, sẽ tạo thành những chương sách lớn.

Kỷ luật chính là mực của cây bút cuộc đời.

4. Cây bút của sự hợp tác (Habit 4: Think Win - Win - Tư duy cùng thắng)

Một cuốn sách đôi khi được viết bởi một tác giả. Nhưng một cuộc đời không bao giờ được viết bởi một người duy nhất.

Chúng ta sống trong mạng lưới của gia đình, đồng nghiệp, đối tác và cộng đồng. Stephen Covey gọi triết lý này là: Think Win-Win.

Một người chỉ nghĩ đến chiến thắng của riêng mình có thể đạt được thành công ngắn hạn. Nhưng một người tìm kiếm giải pháp cùng thắng sẽ xây dựng được những mối quan hệ bền vững.

Cây bút của cuộc đời vì thế không chỉ viết chữ "tôi". Nó còn viết chữ "chúng ta".

Một doanh nghiệp lớn không được xây dựng bởi một CEO. Nó được viết nên bởi hàng trăm, hàng nghìn con người trong cùng chung một quyển sách.

5. Cây bút của sự thấu hiểu (Habit 5: Seek First to Understand, Then to Be Understood)

Nhiều xung đột trong cuộc sống xảy ra vì một lý do rất đơn giản: Con người muốn được hiểu trước khi chịu hiểu người khác.

Stephen Covey gọi đây là một trong những thói quen quan trọng nhất của lãnh đạo: Seek first to understand, then to be understood.

Trước khi viết điều gì lên trang đời của người khác, hãy đọc kỹ câu chuyện của

họ. Một người lãnh đạo giỏi không phải là người nói nhiều nhất. Mà là người lắng nghe sâu nhất.

Cây bút của ảnh hưởng vì thế bắt đầu từ sự thấu hiểu. Bởi đôi khi, một câu nói đúng lúc có thể thay đổi suy nghĩ của một con người, cứu một mối quan hệ hoặc chữa lành một vết thương.

6. Cây bút của sức mạnh cộng hưởng (Habit 6: Synergize - Hiệp lực)

Trong âm nhạc, một dàn nhạc giao hưởng không tạo nên sức mạnh vì tất cả chơi cùng một nốt nhạc.

Sức mạnh đến từ sự khác biệt được hoà hợp. Stephen Covey gọi điều này là Synergy - Cộng hưởng.

Khi những con người khác nhau về tư duy, kinh nghiệm và góc nhìn cùng làm việc với sự tôn trọng lẫn nhau, họ có thể tạo ra những giải pháp mà không ai có thể nghĩ ra một mình.

Trong tổ chức, cây bút của lãnh đạo không phải viết mọi dòng chữ. Nó là cây bút kết nối những cây bút khác. Và khi điều đó xảy ra, cuốn sách của tổ chức sẽ trở nên phong phú hơn rất nhiều.

7. Cây bút của sự tái tạo (Habit 7: Sharpen the Saw - Làm sắc lưỡi cưa)

Không ai có thể viết mãi mà không nghỉ. Một cây bút dùng lâu sẽ hao mòn. Một trí óc làm việc liên tục sẽ kiệt sức. Stephen Covey gọi thói quen cuối cùng là: Sharpen the Saw - Làm sắc lưỡi cưa.

Con người cần tái tạo ở bốn khía cạnh bao gồm thể chất, trí tuệ, cảm xúc và tinh thần. Bởi chỉ khi chúng ta quan tâm,

nuôi dưỡng bản thân, chúng ta mới có thể tiếp tục viết những chương sách có giá trị.

8. Cây bút của ý nghĩa

Cuối cùng, cây bút không chỉ để viết thành công. Nó để viết nên những điều ý nghĩa.

Một sự nghiệp lớn nhưng không có ý nghĩa chỉ là một cuốn sách dày cọm mà bên trong nội dung rỗng tuếch.

Một cuộc đời đáng nhớ là cuộc đời mà khi lật lại những trang đã viết, ta có thể nói: tôi đã học được, tôi đã trưởng thành, tôi đã tạo ra giá trị và tôi đã giúp người khác trở nên tốt hơn...Đó mới là cuốn sách đáng đọc. Viết nên câu chuyện của chính mình.

Vì vậy, nếu ai đó hỏi tôi: Tại sao tôi chọn cây bút làm biểu tượng của mình?

Bởi cây bút nhắc tôi mỗi ngày rằng: Tôi không phải khán giả của cuộc đời mình. Tôi là tác giả. Mỗi ngày là một trang mới. Mỗi quyết định là một lựa chọn. Mỗi hành động là một thông điệp. Và cuốn sách cuộc đời chỉ có một quy luật duy nhất - nó sẽ được viết đến trang cuối cùng.

Stephen Covey từng nói: "We are free to choose our actions, but we are not free from the consequences of those actions". Chúng ta không thể kiểm soát mọi điều xảy ra với mình.Nhưng chúng ta luôn có quyền quyết định cách mình viết tiếp câu chuyện của cuộc đời.

Vì vậy câu hỏi quan trọng không phải là liệu chúng ta có viết hay không. Mà là chúng ta sẽ viết nên một câu chuyện như thế nào.

Một câu nói tôi đã từng nghe và rất tâm đắc: "Cuộc đời không được định đoạt bởi những gì xảy ra với bạn, mà bởi cách bạn cầm cây bút để viết tiếp câu chuyện của mình".

(*) Tổng giám đốc Công ty TNHH Bao bì giấy nhôm New Toyo Việt Nam

(0) Bình luận
Nổi bật
Đọc nhiều
Cây bút - Biểu tượng của một đời người viết nên câu chuyện của chính mình
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO