"Doanh nghiệp không đáp ứng các chuẩn mực bền vững, việc bị đào thải là khó tránh khỏi"

* Theo ông, sự gia tăng số doanh nghiệp (DN) rút lui hiện nay phản ánh điều gì, phải chăng là vì áp lực kinh doanh khó khăn?

- Theo số liệu của cơ quan thống kê, trong 4 tháng đầu năm 2026 có khoảng 108.900 DN rút lui khỏi thị trường. Điều này phản ánh đồng thời áp lực thực tế của thị trường lẫn quá trình sàng lọc tự nhiên của nền kinh tế.

Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn nên chịu tác động khá mạnh từ những biến động của kinh tế thế giới, đặc biệt là bất ổn địa chính trị và sự gia tăng của giá nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào. Điều đó khiến DN gặp nhiều khó khăn hơn trong hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Tuy nhiên, số DN thành lập mới và quay trở lại hoạt động vẫn đạt khoảng 119.400 DN, cao hơn số rút lui khỏi thị trường. Điều này cho thấy môi trường kinh doanh Việt Nam vẫn duy trì được sức hấp dẫn nhất định đối với nhà đầu tư.

* Ông đánh giá thế nào về xu hướng minh bạch hóa và chuẩn hóa môi trường kinh doanh hiện nay?

- Một nền kinh tế muốn phát triển bền vững cần được vận hành trên nền tảng minh bạch, từ cơ chế chính sách đến nghĩa vụ của DN. Khi đó, môi trường kinh doanh sẽ trở nên công bằng, bình đẳng và cạnh tranh lành mạnh hơn. Minh bạch trong báo cáo tài chính, sản xuất, nghĩa vụ thuế... không chỉ giúp cơ quan quản lý điều hành hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ DN nâng cao chất lượng quản trị, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và hiệu quả hơn. DN có năng lực thực chất sẽ có nhiều cơ hội phát triển hơn, trong khi các mô hình yếu kém sẽ dần bị đào thải.

* Những nhóm DN nào sẽ gặp khó khăn lớn nhất khi các yêu cầu chuẩn hóa ngày càng chặt chẽ?

- Đó là nhóm DN nhỏ, siêu nhỏ hoặc mô hình quản trị gia đình chưa chú trọng tính minh bạch và chuẩn hóa. Khi môi trường kinh doanh thay đổi, những lợi thế mang tính ngắn hạn hoặc thiếu bền vững trước đây sẽ không còn.

Một doanh nghiệp có hệ thống quản trị hiện đại, quy trình vận hành rõ ràng và chú trọng tuân thủ pháp luật sẽ có khả năng thích ứng tốt hơn trước những thay đổi của thị trường. Ở giai đoạn hiện nay, yếu tố pháp lý và tuân thủ cần được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển DN.

* Vì sao nhiều DN quy mô nhỏ hoặc từng tăng trưởng nhanh lại gặp khó khi thị trường chuyển sang yêu cầu chuẩn hóa cao hơn, thưa ông?

- Thực tế cho thấy không ít DN trước đây tăng trưởng dựa trên những lợi thế mang tính ngắn hạn như chi phí tuân thủ thấp, lợi thế về thuế hoặc khả năng thích ứng linh hoạt trong từng giai đoạn nhất định. Khi thị trường bước sang giai đoạn yêu cầu chuẩn hóa cao hơn, những lợi thế đó dần không còn.

Trong bối cảnh mới, thị trường không chỉ đặt yêu cầu về pháp lý mà còn đòi hỏi cao hơn về chất lượng sản phẩm, trách nhiệm với người lao động, trách nhiệm xã hội và tính minh bạch trong vận hành. Nếu DN không đáp ứng được các chuẩn mực này thì việc bị đào thải là khó tránh khỏi.

Một thực tế cho thấy, để có được đối tác tốt thì trước hết DN cũng phải xây dựng được sự chuyên nghiệp và minh bạch cho chính mình. Khi DN có hệ thống quản trị hiệu quả, tài chính rõ ràng thì sẽ tạo dựng được niềm tin với khách hàng, ngân hàng, nhà đầu tư và các đối tác chiến lược, đặc biệt là có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

* Theo ông, để Việt Nam đạt mục tiêu đạt khoảng 2 triệu DN vào năm 2030, DN phải làm gì ?

- Hiện, Việt Nam có nhiều chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, hỗ trợ DN và cải cách thủ tục hành chính nhằm thúc đẩy mục tiêu đạt khoảng 2 triệu DN vào năm 2030. Điều này đòi hỏi DN muốn cạnh tranh hiệu quả phải có nội lực thực chất, từ chiến lược kinh doanh, năng lực quản trị cho đến khả năng vận hành chuyên nghiệp. Nói cách khác, DN phải cạnh tranh bằng năng lực và giá trị thay vì chỉ dựa vào những lợi thế ngắn hạn.

Đặc biệt, trong khoảng 2-3 năm tới, cộng đồng DN Việt Nam sẽ quan tâm nhiều hơn đến quản trị, văn hóa doanh nghiệp và phát triển bền vững. Đây là xu thế tất yếu của quá trình hội nhập và phát triển. Một môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh sẽ tạo nền tảng để hình thành thế hệ DN Việt Nam có năng lực cạnh tranh cao hơn trong tương lai.

* Xin cảm ơn ông về những chia sẻ!