Nhiều chính sách kinh tế quan trọng bắt đầu áp dụng từ tháng 2/2026

Siết chặt xử phạt trong hoạt động kinh doanh vàng

Chính phủ ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026. Nghị định đặt trọng tâm vào việc tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh vàng và dịch vụ trung gian thanh toán, qua đó củng cố trật tự thị trường tài chính - tiền tệ.

Theo quy định, các hành vi như mua bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng trong trường hợp tái phạm. Các vi phạm về quy trình kinh doanh, bao gồm không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết giá công khai hoặc không công bố tiêu chuẩn, nhãn mác đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, bị phạt từ 30 - 50 triệu đồng.

Đối với các hành vi có mức độ rủi ro cao, như kinh doanh vàng miếng sai quy định hoặc vận chuyển vàng trái phép qua biên giới, mức phạt được nâng lên 80 - 100 triệu đồng. Trường hợp kinh doanh vàng khi chưa đủ điều kiện pháp lý hoặc xuất nhập khẩu vàng không đúng ngành nghề đăng ký, mức phạt từ 140 - 180 triệu đồng. Đặc biệt, hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu không có giấy phép có thể bị xử phạt tới 300 - 400 triệu đồng.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng bổ sung chế tài đối với vi phạm trong lĩnh vực trung gian thanh toán, nhất là ví điện tử. Các hành vi tiết lộ thông tin khách hàng, mua bán hoặc cho thuê ví điện tử trái phép có thể bị phạt từ 50 - 120 triệu đồng, kèm theo các biện pháp bổ sung như đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật hoặc thu hồi giấy phép. Mức phạt đối với tổ chức được áp dụng gấp đôi so với cá nhân.

Điều chỉnh nơi quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Nghị định số 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP về quản lý thuế, có hiệu lực từ ngày 14/2/2026, đã điều chỉnh quy định về nơi quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với người có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại nhiều nơi.

Theo đó, cá nhân cư trú có thu nhập từ hai tổ chức chi trả trở lên sẽ nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm. Trường hợp các khoản thu nhập lớn nhất bằng nhau, người nộp thuế được quyền lựa chọn một trong các cơ quan thuế tương ứng để thực hiện quyết toán.

Đáng chú ý, quy định mới tăng cường hỗ trợ người nộp thuế khi cho phép cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ tự động chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan có thẩm quyền trong trường hợp nộp sai nơi, thay vì yêu cầu người dân thực hiện lại thủ tục.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường quảng cáo số

Nghị định số 342/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo, ban hành ngày 26/12/2025 và có hiệu lực từ 15/2/2026, được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong quản lý hoạt động quảng cáo, đặc biệt là quảng cáo trên môi trường số.

Theo Nghị định, thời gian chờ tắt quảng cáo tối đa đối với quảng cáo video hoặc chuỗi hình ảnh chuyển động là 5 giây; việc tắt quảng cáo phải thực hiện được chỉ với một lần tương tác. Các hình thức gây nhầm lẫn như biểu tượng tắt giả hoặc khó nhận biết đều bị cấm. Đồng thời, không được buộc người xem phải chờ đợi để tắt quảng cáo dưới dạng hình ảnh tĩnh.

Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước và yêu cầu chặt chẽ hơn đối với nội dung quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ đặc thù như thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc, thiết bị y tế, phân bón hay đồ uống có cồn, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Xuất nhập khẩu áp dụng đăng ký bằng tài khoản VNeID

Thông tư số 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 1/2/2026, sửa đổi một số quy định về thủ tục hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Theo đó, toàn bộ hoạt động khai hải quan được thực hiện thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử. Tổ chức, cá nhân tham gia xuất nhập khẩu sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID để đăng ký và thực hiện thủ tục, từng bước thay thế các phương thức truyền thống. Việc số hóa quy trình được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí và hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp.

Thông tư cũng quy định miễn nộp tờ khai hải quan trong một số trường hợp xử lý thuế như miễn, giảm, hoàn thuế hoặc gia hạn, khoanh nợ, xóa nợ thuế. Các chứng từ đã có trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc được trao đổi điện tử qua các cơ chế quốc tế cũng không phải nộp lại.

Quy định mới về hành nghề chứng khoán

Thông tư số 135/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 26/12/2025, có hiệu lực từ 9/2/2026, quy định cụ thể về hành nghề chứng khoán, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường tính minh bạch trên thị trường.

Thông tư đưa ra yêu cầu rõ ràng về chứng chỉ chuyên môn, chứng chỉ hành nghề chứng khoán điện tử và chế độ tập huấn kiến thức bắt buộc. Việc chuyển đổi từ chứng chỉ bản giấy sang chứng chỉ điện tử, gắn với hệ thống quản lý tập trung, được kỳ vọng sẽ giảm chi phí hành chính và nâng cao hiệu quả giám sát.

Giới hạn trạng thái vàng của tổ chức tín dụng

Thông tư số 82/2025/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ 12/2/2026, quy định chặt chẽ về trạng thái vàng của các tổ chức tín dụng.

Theo đó, tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng chỉ được duy trì trạng thái vàng tối đa 5% vốn tự có; tổ chức kinh doanh mua bán vàng miếng không vượt quá 2% vốn tự có, trừ các trường hợp đặc thù. Đặc biệt, các tổ chức tín dụng không được phép duy trì trạng thái vàng âm, nhằm hạn chế đầu cơ và rủi ro mất cân đối tài chính.

Trong trường hợp đặc biệt, việc duy trì trạng thái vàng ngoài giới hạn chỉ được thực hiện khi có sự chấp thuận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.