Đề xuất phân bổ dần khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của EVN vào giá điện

Nội dung này được đưa ra trong hồ sơ đề nghị thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực mà Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp. Theo cơ quan soạn thảo, giá bán lẻ điện cần phản ánh sát hơn biến động chi phí đầu vào để bảo đảm doanh nghiệp điện lực có khả năng cân đối tài chính, bảo toàn vốn và duy trì hoạt động đầu tư phát triển.

Theo đề xuất, các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ sản xuất và cung ứng điện nhưng chưa được tính đầy đủ trong một lần điều chỉnh giá sẽ được cộng dồn và phân bổ vào các lần điều chỉnh giá điện sau đó. Cơ chế này cũng áp dụng với các khoản chi phí phát sinh trước thời điểm luật sửa đổi có hiệu lực.

Bộ Công Thương cho biết việc nhiều chi phí đầu vào chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ điện là nguyên nhân khiến EVN thua lỗ lớn trong giai đoạn 2022 - 2023. Tổng mức lỗ lũy kế trong hai năm này khoảng 50.029 tỷ đồng.

Trong năm 2022, để hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19 và bảo đảm an sinh xã hội, giá điện được giữ ổn định dù giá nhiên liệu đầu vào như than nhập khẩu và khí tăng mạnh dưới tác động của xung đột Nga - Ukraine. Sang năm 2023, giá điện được điều chỉnh tăng nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức cần thiết để bù đắp chi phí thực tế phát sinh.

Theo báo cáo của EVN, nhờ hoạt động kinh doanh cải thiện trong năm 2024, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN đã giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, con số này tiếp tục thu hẹp xuống còn khoảng 5.611 tỷ đồng.

Bộ Công Thương cho rằng cơ chế phân bổ dần các chi phí tồn đọng vào giá điện sẽ tạo cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm khoản lỗ kéo dài của EVN. Tuy nhiên, cơ quan này khẳng định việc phân bổ sẽ được thực hiện theo từng thời điểm, có thể toàn bộ hoặc một phần, với biên độ phù hợp nhằm hạn chế tác động đột ngột tới người dân và doanh nghiệp.

Theo Bộ Công Thương, trong các điều kiện thuận lợi như nguồn nước dồi dào giúp giảm chi phí phát điện thủy điện, việc phân bổ chi phí tồn đọng chưa chắc dẫn tới tăng giá điện.

Ngoài cơ chế xử lý khoản lỗ của EVN, dự thảo Luật Điện lực sửa đổi còn đề xuất nhiều nội dung liên quan đến phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực điện lực; đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính; đồng thời tháo gỡ các khó khăn trong quy hoạch và đầu tư các dự án điện lực.

Dự thảo cũng bổ sung các quy định liên quan đến cơ chế giá điện cho nhóm khách hàng đặc thù, hỗ trợ tiền điện, cơ chế giá bán lẻ điện nhiều thành phần, khung giá phát điện và cơ chế cho các dự án năng lượng tái tạo quy mô nhỏ.

Bên cạnh đó, nhiều nội dung mới về phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng mới như điện gió ngoài khơi, thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo, cơ chế vận hành thị trường điện, hoạt động mua bán điện và cấp giấy phép hoạt động điện lực cũng được đưa vào dự thảo luật lần này.