Kinh tế cuối tuần - Dư địa tăng trưởng mới cho TP.HCM: Cần tổ chức lại du lịch theo chuỗi trải nghiệm cuối tuần (Bài 4)

* Thưa ông, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM hội tụ những điều kiện nào để có thể trở thành trung tâm du lịch và tiêu dùng cuối tuần của khu vực?

- TP.HCM sau khi mở rộng đã chuyển từ mô hình đô thị đơn cực sang cấu trúc siêu đô thị đa hệ sinh thái, trong đó nhiều không gian chức năng được tích hợp trong cùng một cấu trúc phát triển thống nhất.

Điểm nổi bật trong cấu trúc mới là sự bổ sung không gian mang tính chiến lược. Trước đây, TP.HCM chủ yếu phát triển các hoạt động đô thị như mua sắm, ẩm thực, giải trí và sự kiện. Sau mở rộng, cấu trúc này được hoàn thiện khi tích hợp thêm các khu vực có chức năng bổ trợ rõ ràng. Những khu vực phát triển công nghiệp và đô thị mới của Bình Dương mang lại lực lượng chuyên gia và người lao động có thu nhập cao, hình thành nguồn cầu tiêu dùng chất lượng. Trong khi đó, các khu vực ven biển, sinh thái và nông nghiệp của Bà Rịa - Vũng Tàu mở ra không gian nghỉ dưỡng, trải nghiệm ngắn ngày và kinh tế ban đêm. Chính sự bổ sung này cho phép hình thành một chuỗi tiêu dùng cuối tuần hoàn chỉnh, trong đó các hoạt động đô thị và nghỉ dưỡng được kết nối liên tục. Du khách có thể bắt đầu từ trung tâm với các hoạt động mua sắm, ẩm thực và sự kiện, sau đó di chuyển đến không gian ven sông, sinh thái hoặc biển để nghỉ ngơi, trước khi quay lại đô thị để tiếp tục tiêu dùng.

Bên cạnh đó, TP.HCM còn có năng lực chuyển hóa du lịch thành tiêu dùng tổng hợp. Du lịch không chỉ là tham quan mà còn kéo theo chi tiêu trong nhiều lĩnh vực như bán lẻ, lưu trú, vận chuyển và giải trí. Khi hệ thống hạ tầng và logistics được hoàn thiện, khả năng này sẽ tiếp tục được mở rộng, giúp gia tăng giá trị trên toàn bộ hành trình trải nghiệm.

* Với những điều kiện đó, theo ông, TP.HCM nên được định vị như thế nào trong hệ thống du lịch cuối tuần của vùng ?

- Việc định vị TP.HCM cần được nhìn nhận theo cách tiếp cận hệ thống, trong đó hai vai trò điểm đến và kết nối không loại trừ nhau mà tồn tại đồng thời. Ở góc độ tiêu dùng, khu vực lõi đô thị với hệ thống dịch vụ phát triển, hoạt động giải trí phong phú và khả năng tổ chức sự kiện quy mô lớn sẽ đóng vai trò là điểm đến trung tâm. Đây là nơi tạo ra giá trị tiêu dùng cao nhờ mật độ trải nghiệm dày và khả năng đáp ứng đa dạng nhu cầu trong thời gian ngắn.

Ở góc độ không gian, khi nhu cầu của du khách mở rộng sang nghỉ dưỡng, sinh thái hoặc biển, Thành phố trở thành trung tâm tổ chức dòng khách, phân phối nhu cầu và liên kết các điểm đến thành một chuỗi hợp lý. Trong các dịp cuối tuần ngắn, chức năng điểm đến trung tâm được phát huy. Trong các kỳ nghỉ dài hơn, chức năng kết nối trở nên nổi bật, giúp kéo dài hành trình và gia tăng giá trị trải nghiệm.

Định vị phù hợp nhất là một trung tâm kép, có khả năng chuyển đổi giữa hai chức năng để tối ưu hóa giá trị kinh tế và trải nghiệm. Đây là cách tiếp cận giúp TP.HCM tận dụng tối đa lợi thế không gian và thị trường trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ.

* Về xu hướng du lịch ngắn ngày của người dân đang đặt ra yêu cầu gì đối với phát triển sản phẩm du lịch của TP.HCM?

- Xu hướng du lịch ngắn ngày đang chuyển dịch rõ rệt từ nghỉ ngơi đơn thuần sang trải nghiệm đa giá trị. Du lịch cũng ngày càng gắn với hệ sinh thái tiêu dùng. Các hoạt động tham quan, mua sắm, ăn uống và giải trí được tích hợp thành một chuỗi liên tục, trong đó mỗi điểm dừng đều tạo ra giá trị sử dụng và giá trị cảm nhận. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho sản phẩm du lịch.

Trước hết, sản phẩm du lịch cần được thiết kế theo logic của các chuyến đi ngắn ngày, bảo đảm khả năng tiếp cận nhanh và tổ chức linh hoạt. Thay vì các tuyến tham quan cố định, cần phát triển các hành trình mở, cho phép tùy biến theo nhu cầu, sở thích và thời gian của từng nhóm khách. Điều này giúp tăng tính chủ động và cá nhân hóa trải nghiệm cho du khách.

Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch cần chú trọng gia tăng mật độ trải nghiệm và xây dựng chuỗi trải nghiệm liên kết chặt chẽ. Việc tích hợp giữa du lịch và tiêu dùng không nên chỉ là yếu tố bổ trợ mà cần được xem là nguyên tắc thiết kế cốt lõi. Mục tiêu là kéo dài thời gian lưu trú của du khách, đồng thời gia tăng mức chi tiêu thông qua việc tạo ra nhiều điểm chạm trải nghiệm trong suốt hành trình.

Trong điều kiện của TP.HCM, việc triển khai các chuỗi trải nghiệm này có nhiều thuận lợi nhờ đặc điểm không gian và hệ thống dịch vụ đa dạng. Một hành trình điển hình có thể bắt đầu tại khu vực đô thị trung tâm với các hoạt động mua sắm, ẩm thực và tham gia sự kiện; tiếp nối bằng các trải nghiệm ven sông hoặc sinh thái vào buổi tối; sau đó mở rộng sang các khu vực nghỉ dưỡng vào ngày tiếp theo; và kết thúc bằng các hoạt động tiêu dùng bổ sung trước khi rời đi. Cấu trúc này cho phép hình thành một chuỗi trải nghiệm liên tục, đa dạng và có tính kết nối cao.

Để triển khai hiệu quả mô hình này, cần tổ chức lại không gian sản phẩm theo hướng hình thành các cụm trải nghiệm có bản sắc rõ ràng và khả năng liên kết tốt với nhau. Đồng thời, cần xây dựng các kịch bản hành trình linh hoạt, cho phép du khách dễ dàng lựa chọn, kết hợp và điều chỉnh theo nhu cầu cá nhân. Một yếu tố then chốt là phải đảm bảo sự đồng bộ về chất lượng dịch vụ trên toàn bộ chuỗi trải nghiệm. Chuỗi này chỉ thực sự phát huy giá trị khi tất cả các mắt xích - từ vận chuyển, lưu trú, ẩm thực đến giải trí - đều đạt chất lượng tương thích và có khả năng phối hợp nhịp nhàng với nhau.

* Trong tầm nhìn vài năm tới, TP.HCM cần ưu tiên những giải pháp nào để hình thành hệ sinh thái du lịch cuối tuần bền vững và có sức cạnh tranh?

- Trong giai đoạn tới, TP.HCM cần ưu tiên các giải pháp mang tính hệ thống, trong đó liên kết vùng, chuyển đổi số và phát triển xanh đóng vai trò trụ cột. Trước hết, cần thiết lập cơ chế điều phối liên kết vùng đủ mạnh để tổ chức các khu vực như một hệ thống thống nhất. Thành phố cần đóng vai trò trung tâm điều phối, xây dựng khung chung về sản phẩm, tiêu chuẩn dịch vụ và cơ chế chia sẻ lợi ích. Sản phẩm du lịch cần được tái cấu trúc theo hướng chuỗi trải nghiệm ngắn ngày gắn với tiêu chí bền vững. Các hành trình cần tích hợp yếu tố sinh thái, văn hóa bản địa và tiêu dùng xanh nhằm nâng cao giá trị lâu dài.

Chuyển đổi số cần được đẩy mạnh để kết nối thông tin, điều phối dòng khách và tối ưu hóa vận hành. Một nền tảng tích hợp có thể giúp du khách chủ động xây dựng hành trình và hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc ra quyết định. Hạ tầng giao thông cần phát triển theo hướng xanh và thông minh, kết hợp với các chính sách khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng nhằm giảm áp lực lên môi trường. Cuối cùng, chất lượng dịch vụ cần được chuẩn hóa trên toàn hệ thống, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp trong việc đồng sáng tạo sản phẩm.

* Xin cảm ơn ông!