Du lịch TP.HCM - Kích cung sáng tạo 48 giờ cuối tuần: Làm thế nào để kích nguồn cung sản phẩm du lịch hiệu quả? (Bài 2)

Thiếu sản phẩm để tiêu tiền…

TP.HCM không có lợi thế về lịch sử lâu đời hay và các điều kiện tự nhiên đặc sắc như rừng, biển của các khu vực vửa sáp nhập chưa được khai thác đúng tiềm năng khiến việc hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng khó hơn, do đó, vì lợi ích kinh tế, các doanh nghiệp lữ hành chọn cách dễ hơn là đưa khách đi nơi khác. Bán tour đi Đà Lạt, Phú Quốc, miền Tây… hay đi nước ngoài sẽ có nguồn khách ổn định hơn. Đặc biệt, Thành phố đang thiếu nghiêm trọng các dịch vụ trải nghiệm tại điểm đến. Không phải các dịch vụ, nhà hàng hay khách sạn Thành phố đang có thế mạnh mà là các hoạt động trải nghiệm, tương tác, giải trí có nội dung sâu sắc, độc đáo.

Thực tế cho thấy gần đây, nhiều sân khấu từ kịch nghệ đến âm nhạc sống được, khán giả quay lại mua vé, điều đó cho thấy không phải người dân không chi tiêu, mà là khi có sản phẩm phù hợp, họ sẵn sàng trả tiền. Chưa kể, các sản phẩm hiện có vẫn còn lệch phân khúc. Ví dụ, một số chương trình tham quan đêm, show diễn, trải nghiệm đặc biệt được đầu tư tốt nhưng giá vé từ 1-1,5 triệu đồng trở lên, chủ yếu phục vụ khách có thu nhập cao hoặc khách quốc tế. Trong khi đó, phân khúc bình dân - nơi có lượng cầu lớn nhất lại chưa được khai thác đúng mức.

Tương tự, các dịch vụ mới như du thuyền hay tàu nhà hàng trên sông đã xuất hiện, nhưng phần lớn vẫn hướng đến nhóm khách cao cấp. Còn nhu cầu trải nghiệm của số đông người dân thành phố - những người sẵn sàng chi tiêu ở mức hợp lý vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ. Ngoài ra , các dịch vụ nếu không đổi mới trải nghiệm như xe buýt hai tầng, buýt sông sẽ khó có khách quay lại sử dụng lần hai.

Thiết kế “cung” trải nghiệm

Hiện, hành vi của người tiêu dùng đô thị trên toàn cầu đã thay đổi sâu sắc trên ba phương diện chính.

Thứ nhất là xu hướng "Staycation" (du lịch tại chỗ) và "Micro-tourism" (du lịch ngắn ngày) lên ngôi: Người dân thành phố không còn đợi đến các kỳ nghỉ lễ lớn để đi xa. Họ có xu hướng dịch chuyển ngay trong tuần hoặc cuối tuần với các chuyến đi ngắn ngày (1-2 ngày), thậm chí là vài giờ đồng hồ để tái tạo năng lượng mà không cần lên kế hoạch trước một vài tháng

Thứ hai là khả năng chi trả của người dân TP.HCM thuộc nhóm cao nhất cả nước, nhưng họ ngày càng chi tiêu lý trí hơn. Họ sẵn sàng chi đậm cho những trải nghiệm mang tính cá nhân hóa, chăm sóc sức khỏe hoặc mang giá trị tinh thần cao sản phẩm với cảm xúc xứng đáng, nhưng sẽ thắt chặt hầu bao với các dịch vụ rập khuôn, thiếu bản sắc.

Thứ ba là sự thay đổi hành vi: Quyết định mua tour hay dịch vụ diễn ra rất nhanh thông qua các ứng dụng công nghệ, dựa trên đánh giá thực tế của cộng đồng. Từ đó, thiết kế sản phẩm phù hợp cư dân đô thị, cần dịch chuyển từ tư duy "bán cái du lịch có" sang "thiết kế trải nghiệm cư dân cần" thông qua các dòng sản phẩm cụ thể:

- Phát triển dòng sản phẩm du lịch hoài niệm và kể chuyện trên nền các “di sản sống: Biến những địa danh quen thuộc thành những không gian trải nghiệm mới. Ví dụ, thay vì chỉ tham quan Bưu điện Thành phố hay Chợ Bến Thành, hãy tổ chức các tour đêm kết hợp kịch nghệ, âm thanh ánh sáng để tái hiện lại nếp sống Sài Gòn xưa tại các tòa nhà cổ, các workshop tự tay làm gốm, nấu món ăn người Hoa tại Chợ Lớn kết hợp chụp ảnh nghệ thuật cao cấp…

- Du lịch xanh Net-Zero và du lịch sức khoẻ, thể thao ngay tại chỗ: Tận dụng "lá phổi xanh" Cần Giờ và vùng đất lịch sử Củ Chi và các phường xã vùng ven như Bình Mỹ, Bà Điểm, Long Phước... để xây dựng các tour du lịch sinh thái, cắm trại cao cấp (glamping), nông nghiệp công nghệ cao kết hợp thiền hoặc yoga; đi xe đạp, dã ngoại... Đây là xu hướng cực kỳ hút khách văn phòng có thu nhập cao tại trung tâm.

- Kinh tế đêm và MICE nội đô: Phát triển các tổ hợp giải trí đêm không ngủ tại các tuyến phố đi bộ, nhưng được chuẩn hóa về chất lượng nghệ thuật và ẩm thực, tránh tình trạng "vỉa hè hóa". Đồng thời, đẩy mạnh các ngày hội, hội chợ chuyên đề vào các ngày giữa tuần để thu hút giới kinh doanh tại chỗ.

- Đẩy mạnh "Luxury Staycation": Khuyến khích các khách sạn 5 sao vùng lõi trung tâm hoặc các khu đô thị hiện đại (như Vinhomes Central Park, Thảo Điền, SaLa…) thiết kế các gói nghỉ dưỡng cuối tuần trọn gói bao gồm: phòng ngủ hướng sông, liệu trình spa phục hồi, và bữa tối lãng mạn. Đây là cách "xuất khẩu du lịch tại chỗ" mang lại doanh thu khả quan.

Song song với kích cung, không thể bỏ qua những hoạt động kích cầu cho người dân nội đô một cách bài bản, thường xuyên, chuyên nghiệp. Thành phố có thể phát hành thẻ ưu đãi điện tử dành riêng cho cư dân có căn cước công dân hoặc tạm trú tại TP.HCM. Khi sử dụng dịch vụ du lịch, bảo tàng, tàu cao tốc đường thủy nội đô vào các ngày trong tuần, cư dân sẽ được giảm giá từ 15% - 30%. Đây là cách làm mà nhiều đô thị lớn trên thế giới như Singapore hay Seoul đã áp dụng thành công để kích thích dòng tiền nội địa.

Tổ chức các chiến dịch "Giờ thứ 25" và "Ngày thứ Ba vui vẻ", kích cầu tiêu dùng vào các khung giờ thấp điểm hoặc ngày giữa tuần bằng các chương trình khuyến mãi sâu dành riêng cho người địa phương, giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa công suất và biến việc đi chơi, ăn uống nội đô thành thói quen thường nhật.

Tổ chức các chiến dịch "Người thành phố đi du lịch thành phố", tạo ra các gói sản phẩm "Cuối tuần nghỉ dưỡng 4 hay 5 sao giá hợp lý" phối hợp giữa các khách sạn cao cấp trung tâm và các đơn vị lữ hành, hướng tới đối tượng gia đình trẻ cần không gian thay đổi không khí mà không muốn di chuyển xa. Tiếp tục định hướng xây dựng và nâng cao các sản phẩm du lịch đặc trưng của 168 phường xã trên địa bàn Thành phố. Ứng dụng marketing mạng xã hội bên cạnh các kênh truyền thông chính thống để khơi dậy lòng tự hào quê hương của chính người dân, biến họ thành những đại sứ du lịch nhiệt tình nhất

Cần một “nhạc trưởng”

Khi nói về “kích cung” cũng cần nhắc rằng, doanh nghiệp chỉ làm khi nhìn thấy lợi ích kinh tế. TP.HCM hiện cũng đã chủ trương mỗi phường, xã xây dựng một sản phẩm du lịch đặc trưng. Nhiều tour đã hình thành: “Nét xưa trong phố mới”, “Dấu ấn Tân Định”, “Chợ Bình Tây - chạm vào dấu xưa”… Đây chính là bước đầu của kích cung, tạo ra sản phẩm từ cấp địa phương.

Nói thêm về chính quyền, cần có quy hoạch không gian du lịch rõ ràng, đặc biệt là việc mở rộng quỹ đất cho không gian công cộng, bến bãi đường thủy và các tuyến phố đi bộ chuyên đề; có quy hoạch hạ tầng kết nối, đầu tư giao thông công cộng chất lượng cao kết nối trung tâm với vùng ngoại thành (buýt đường sông, tuyến metro).

Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, ưu đãi thuế hoặc hỗ trợ truyền thông cho các doanh nghiệp tiên phong phát triển các sản phẩm du lịch bền vững, du lịch xanh; Hỗ trợ ngân sách kích cầu, tổ chức các "Festival Du lịch đô thị" định kỳ, hỗ trợ truyền thông và miễn giảm thuế phí tham quan bảo tàng, di tích cho người dân Thành phố.

Đặc biệt, hoàn thiện khung pháp lý cho kinh tế đêm khi cho phép thí điểm các mô hình giải trí nghệ thuật, mua sắm xuyên đêm tại các khu vực được quy hoạch chuyên biệt. Đồng bộ hóa dữ liệu du lịch, giúp các phường xã liên kết chặt chẽ, hình thành các tuyến du lịch liên kết thông suốt.

Trong bức tranh đó, doanh nghiệp đóng vai trò thực thi và sáng tạo, cụ thể: Các đơn vị lữ hành, lưu trú, ẩm thực phải đầu tư xây dựng sản phẩm giàu trải nghiệm và thay đổi tư duy tiếp thị hướng đến người dân Thành phố. Chủ động chuyển đổi số, sử dụng dữ liệu lớn để thấu hiểu hành vi tiêu dùng của người dân, từ đó đưa ra các chương trình tiếp thị đúng thời điểm; Số hóa quy trình đặt chỗ, thanh toán chạm và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng nhằm tương thích với lối sống bận rộn của người dân Thành phố.

Đặc biệt, liên kết chuỗi giá trị các đơn vị lữ hành, khách sạn, nhà hàng và điểm tham quan cần bắt tay tạo ra các combo dịch vụ khép kín, gia tăng giá trị trải nghiệm cho người dân.

Song song đó, phải có chiến dịch để mỗi người dân trở thành một “đại sứ du lịch”, cùng tham gia trải nghiệm, lan tỏa và ủng hộ sản phẩm. Nếu người dân chỉ “đi tự phát” mà không đi theo sản phẩm được thiết kế, thì câu chuyện du lịch sẽ bị đứt mạch, không tạo được giá trị gia tăng.

(*) Giám đốc Công ty Tư vấn, Truyền thông và sự kiện Cánh Cam