Kiến quốc từ tư duy xanh

Khi tăng trưởng không còn là câu hỏi duy nhất

Sau gần bốn thập kỷ đổi mới, nền kinh tế đã đạt được những bước tiến dài, nhưng đồng thời cũng bộc lộ những giới hạn của mô hình tăng trưởng truyền thống. Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và những rủi ro về sức khỏe cộng đồng không còn là cảnh báo xa xôi, mà đã trở thành những thách thức hiện hữu, tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động, thế kỷ XXI đặt ra một nghịch lý lớn: Kinh tế tăng trưởng nhưng môi trường suy thoái; đời sống vật chất cải thiện nhưng rủi ro sinh thái gia tăng. Với Việt Nam một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, việc đặt môi trường ra ngoài chiến lược phát triển không còn là một lựa chọn có thể cân nhắc mà là điều kiện bắt buộc để tồn tại và phát triển lâu dài.

Tư duy phát triển xanh đang dần định hình lại cách Việt Nam nhìn nhận về kiến quốc. Bảo vệ môi trường không phải là lực cản của tăng trưởng, càng không phải là “chi phí phải trả”, mà chính là nền móng cho sự thịnh vượng dài hạn. Một nền kinh tế phát triển nhưng đánh đổi bằng tài nguyên cạn kiệt, môi trường ô nhiễm và sức khỏe cộng đồng suy giảm sẽ không thể là một nền kinh tế bền vững.

Kiến quốc trong thế kỷ XXI đòi hỏi sự hài hòa giữa ba trụ cột: Con người - kinh tế - môi trường. Khi môi trường được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, tăng trưởng sẽ mang tính dài hạn, ổn định và có khả năng chống chịu trước các cú sốc toàn cầu. Đây không chỉ là xu hướng của thế giới, mà là con đường tất yếu đối với Việt Nam nếu muốn vươn lên một cách bền vững trong khu vực và trên trường quốc tế

Doanh nhân và doanh nghiệp - trụ cột của kiến quốc xanh

Trong bức tranh kiến quốc hiện đại, cộng đồng doanh nhân không chỉ tạo ra của cải vật chất, mà còn góp phần định hình mô hình phát triển của xã hội. Khi doanh nghiệp lựa chọn con đường phát triển bền vững, tác động tích cực không chỉ dừng lại ở lợi nhuận, mà lan tỏa sang môi trường, cộng đồng và các thế hệ tương lai.

Đã đến lúc tư duy “doanh nghiệp vì lợi nhuận thuần túy” cần được thay thế bằng tư duy doanh nghiệp vì giá trị dài hạn. Doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, kinh tế tuần hoàn không chỉ bảo vệ môi trường mà còn giảm rủi ro dài hạn, nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng uy tín thương hiệu và thu hút nguồn vốn xanh cũng như nhân lực chất lượng cao

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, kiến quốc xanh không thể thiếu vai trò dẫn dắt của đội ngũ doanh nhân có trách nhiệm, tầm nhìn dài hạn và bản lĩnh đổi mới.

Thực tiễn quốc tế cho thấy, những quốc gia thành công trong chiến lược xanh đều bắt đầu từ việc tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Giảm phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thô, tăng đầu tư cho công nghiệp xanh, nông nghiệp bền vững, du lịch sinh thái và kinh tế tuần hoàn là những hướng đi tất yếu.

Song song đó, đầu tư cho giáo dục, đặc biệt là giáo dục môi trường, giữ vai trò quyết định. Môi trường không thể được bảo vệ nếu thiếu tri thức và ý thức xã hội. Khi tư duy xanh được hình thành từ nhà trường, lan tỏa đến doanh nghiệp và cộng đồng, một văn hóa sống xanh mới có thể bền vững.

Kiến quốc bằng giá trị, không chỉ bằng tốc độ

Một quốc gia hùng cường không chỉ được đo bằng quy mô GDP, mà bằng chất lượng cuộc sống của người dân, sự bền vững của tài nguyên và niềm tin vào tương lai. Trong hành trình phát triển đó, mỗi doanh nhân đều có thể trở thành một “đại sứ môi trường” thông qua những lựa chọn sống và kinh doanh có trách nhiệm.

Việt Nam có đủ tiềm năng để trở thành hình mẫu về phát triển bền vững tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nếu dám đặt môi trường vào trung tâm của chiến lược kiến quốc. Khi tư duy xanh trở thành nền tảng, tăng trưởng sẽ không chỉ nhanh hơn, mà còn vững vàng hơn trước những biến động toàn cầu.

Xuân 2026 vì thế không chỉ mở ra một năm mới, mà mở ra một cách nghĩ mới về phát triển. Kiến quốc từ tư duy xanh không phải là con đường ngắn nhất, nhưng là con đường đúng đắn để Việt Nam xây dựng một tương lai thịnh vượng, nhân văn và bền vững cho các thế hệ mai sau.

(*) Hoa hậu Môi trường Thế giới; Đại sứ Liên Hiệp Quốc