Doanh Nhân Sài Gòn - Một di sản báo chí của cộng đồng doanh nhân thành phố

Một tờ báo ra đời từ những năm đầu của thời kỳ đổi mới, đồng hành cùng quá trình hình thành và phát triển của đội ngũ doanh nhân Việt Nam nay dù khép lại hành trình, DNSG để lại một di sản phong phú về trí tuệ, tinh thần doanh nhân và những giá trị bền vững cho nền kinh tế - xã hội.

Người bạn đồng hành của doanh nghiệp trong thời kỳ đổi mới

Tạp chí DNSG được thành lập ngày 12/9/2001, ban đầu là Báo Doanh Nhân Sài Gòn, thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM. Đến năm 2021, theo quy hoạch báo chí, Tạp chí chuyển sang cơ quan chủ quản là UBND TP.HCM. Tôn chỉ “Cùng doanh nhân - Vì doanh nhân” đã định hướng rõ ràng cho hành trình gần 25 năm: trở thành diễn đàn, cầu nối và người bạn đồng hành đáng tin cậy của giới kinh doanh.

Ra đời trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang từng bước chuyển sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, DNSG xuất hiện như một diễn đàn dành riêng cho giới doanh nghiệp và doanh nhân - lực lượng còn khá mới mẻ trong đời sống kinh tế lúc bấy giờ. Thời điểm đó, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều khó khăn: thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm quản trị, thiếu thông tin thị trường và đặc biệt là thiếu những kênh truyền thông phản ánh tiếng nói của mình. Trong hoàn cảnh đó, DNSG đã trở thành một trong những cơ quan báo chí tiên phong ghi nhận, phản ánh và cổ vũ tinh thần khởi nghiệp, làm giàu chính đáng, đổi mới sáng tạo và hội nhập kinh tế quốc tế.

Khác với nhiều tờ báo kinh tế chỉ tập trung vào các chỉ số vĩ mô hoặc chính sách quản lý, DNSG chọn cách tiếp cận từ con người. Mỗi doanh nhân, mỗi doanh nghiệp đều được nhìn nhận như một chủ thể sáng tạo, một nhân tố góp phần phát triển đất nước. Từ đó, DNSG đã kể hàng ngàn câu chuyện khởi nghiệp, những hành trình vượt khó, những sáng kiến quản trị và những mô hình sản xuất kinh doanh hiệu quả.

Một trong những đóng góp lịch sử lớn nhất của DNSG là vai trò tiên phong vận động và góp phần hình thành Ngày Doanh nhân Việt Nam. Năm 2004, từ sáng kiến của Báo, Thủ tướng Phan Văn Khải đã ký Quyết định 990/QĐ-TTg, lấy ngày 13/10 hằng năm làm Ngày Doanh nhân Việt Nam. Đây không chỉ là mốc son tôn vinh doanh nhân mà còn khẳng định vị thế của tầng lớp này trong công cuộc đổi mới đất nước. Hằng năm, Tạp chí tổ chức các sự kiện kỷ niệm, vinh danh doanh nhân tiêu biểu, góp phần lan tỏa tinh thần kinh doanh lành mạnh, trách nhiệm xã hội.

Một diễn đàn kinh tế có uy tín

Một trong những đóng góp nổi bật nhất của DNSG là xây dựng được một diễn đàn trao đổi kinh tế có chất lượng và có chiều sâu. Trong suốt quá trình phát triển, tờ báo đã tập hợp được đội ngũ cộng tác viên đông đảo gồm các nhà kinh tế, chuyên gia quản trị, luật sư, nhà nghiên cứu, doanh nhân và các nhà hoạch định chính sách. Điều này giúp các bài viết không chỉ phản ánh thực tiễn mà còn mang tính phân tích, phản biện và dự báo. Nhiều vấn đề lớn của nền kinh tế đã được DNSG kiên trì theo đuổi như cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển doanh nghiệp tư nhân, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, hội nhập quốc tế… Gần đây, các chủ đề trao đổi về kinh tế đêm, xây dựng văn hóa đọc trong doanh nghiệp, phát triển kinh tế tư nhân trong bối cảnh mới… đã được tiếp cận ở nhiều góc độ, có thể gợi mở bổ ích không chỉ cho các doanh nghiệp mà còn cho lãnh đạo thành phố.

Trong nhiều giai đoạn, những diễn đàn do tờ báo tổ chức đã trở thành nơi gặp gỡ giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Qua đó, nhiều kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp được tập hợp, phản ánh và chuyển tải tới các cơ quan chức năng. Đây chính là một trong những giá trị quan trọng của báo chí kinh tế: không chỉ đưa tin mà còn đóng vai trò cầu nối giữa chính sách và thực tiễn.

Trên mặt trận thông tin kinh tế, DNSG thường có những bài viết chuyên sâu về quản trị doanh nghiệp, đổi mới sáng tạo, tài chính - ngân hàng, hội nhập quốc tế… Tạp chí cung cấp kiến thức thực tiễn, kinh nghiệm từ các doanh nhân thành công, giúp hàng ngàn doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua thách thức. Các chuyên mục như “Doanh nhân”, “Quản trị và Đổi mới”, “Chuyện kinh doanh”… trở thành nguồn tài liệu quý giá cho giới kinh doanh. Nhiều bình luận, phân tích chính sách đã góp phần phản ánh tiếng nói của doanh nhân đến với cơ quan quản lý, thúc đẩy môi trường kinh doanh thuận lợi hơn tại TP.HCM.

Góp phần xây dựng văn hóa doanh nhân Việt Nam

Một đóng góp khác mang tính bền vững của DNSG là việc góp phần xây dựng hình ảnh và văn hóa doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới. Chính DNSG đã góp phần thay đổi cách nhìn nhận về lực lượng này bằng việc khẳng định vai trò xã hội của doanh nhân. Trên các trang báo, doanh nhân không chỉ là người tạo ra của cải vật chất mà còn là người kiến tạo việc làm, đóng góp ngân sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tham gia giải quyết các vấn đề xã hội. Nhiều tấm gương doanh nhân có trách nhiệm với cộng đồng, tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, giáo dục, y tế, môi trường được tôn vinh và lan tỏa.

Thông qua những bài viết, tọa đàm, diễn đàn, chuyên đề, chương trình, DNSG đã góp phần hình thành các giá trị cốt lõi của văn hóa doanh nhân Việt Nam như: trung thực, sáng tạo, trách nhiệm, hợp tác, tuân thủ pháp luật và phụng sự xã hội. Những giá trị đó vẫn còn nguyên ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Điều này còn được thể hiện rõ trong Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can bởi Giải thưởng đã góp phần quan trọng vào quá trình xây dựng văn hóa doanh nhân. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, khi áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, Tạp chí DNSG kiên trì khẳng định rằng thành công của doanh nhân không chỉ được đo bằng doanh thu hay lợi nhuận mà còn bằng đạo đức kinh doanh, uy tín, tinh thần phụng sự xã hội và trách nhiệm với quốc gia. Đây chính là tinh thần "đạo làm giàu" mà Tạp chí đã bền bỉ lan tỏa trong nhiều năm qua.

Một nét đặc sắc của DNSG là tờ báo đã chủ động tổ chức các chương trình kết nối doanh nghiệp, hội thảo, diễn đàn, giải thưởng, hoạt động xã hội và các chương trình hỗ trợ cộng đồng doanh nhân. Những hoạt động này góp phần tạo dựng mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với chuyên gia và giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước. Từ các diễn đàn đó, nhiều cơ hội hợp tác được hình thành, nhiều sáng kiến được chia sẻ và nhiều vấn đề của doanh nghiệp được giải quyết thông qua đối thoại.

Một di sản quan trọng khác là Thư viện số Doanh nhân Việt Nam – công trình được DNSG khởi xướng và ra mắt, ghi nhận, tôn vinh hành trình của các thế hệ doanh nhân. Đây là kho tư liệu quý báu, lưu giữ câu chuyện, bài học kinh doanh, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần khởi nghiệp. Nội dung này cần được đơn vị mới tiếp quản kế thừa và phát huy. Tạp chí còn thúc đẩy văn hóa đọc, lan tỏa giá trị Hồ Chí Minh trong cộng đồng doanh nhân, như các chương trình, bài viết sâu sắc về bản sắc doanh nhân thành phố mang tên Bác.

“Bà đỡ” của Giải thưởng Lương Văn Can

Có thể nói, Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can là một trong những đóng góp có giá trị và mang tính di sản lớn nhất của Tạp chí DNSG đối với việc xây dựng thế hệ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Điều đặc biệt của giải thưởng không nằm ở giá trị vật chất mà ở triết lý giáo dục doanh nhân dựa trên nền tảng đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Nếu nhiều giải thưởng khởi nghiệp chỉ tập trung vào ý tưởng kinh doanh hoặc khả năng tạo lợi nhuận, thì Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can ngay từ khi ra đời năm 2011 đã hướng tới mục tiêu sâu xa hơn: tìm kiếm, bồi dưỡng và hình thành lớp doanh nhân tương lai có đủ "thương đức" và "thương tài", kế thừa tư tưởng kinh doanh của danh nhân Lương Văn Can. Giải thưởng đề cao những giá trị như trung thực, hiếu nghĩa, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng phụng sự đất nước thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Giải thưởng đã tạo ra môi trường kết nối giữa doanh nhân thành đạt và sinh viên trên phạm vi cả nước. Qua nhiều mùa giải, hàng ngàn sinh viên được tiếp cận kiến thức quản trị, được gặp gỡ các doanh nhân, được cố vấn và truyền cảm hứng khởi nghiệp. Nhiều người đoạt giải sau này trở thành doanh nhân, nhà quản lý hoặc chuyên gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Đặc biệt, sự phát triển từ một cuộc thi sang cả một hệ sinh thái gồm giải thưởng, quỹ hỗ trợ tài năng, các chương trình bồi dưỡng kỹ năng kinh doanh và hoạt động lan tỏa tư tưởng Lương Văn Can cho thấy tầm nhìn dài hạn của Tạp chí. Việc thành lập Quỹ Hỗ trợ Tài năng Lương Văn Can đã giúp duy trì hoạt động hỗ trợ học sinh, sinh viên xuất sắc và có hoàn cảnh khó khăn, mở rộng tác động xã hội của giải thưởng vượt ra ngoài khuôn khổ một cuộc thi.

Đó không chỉ là một giải thưởng dành cho sinh viên mà còn là một mô hình giáo dục doanh nhân mang đậm bản sắc Việt Nam, góp phần hình thành nhiều thế hệ doanh nhân tương lai biết làm giàu chân chính, biết phụng sự cộng đồng và biết đặt lợi ích quốc gia trong hành trình phát triển của mình.

Khép lại một hành trình, mở ra những tiếp nối mới

Ngày 1/7/2026 sẽ là ngày khép lại hành trình của một thương hiệu báo chí quen thuộc đối với nhiều thế hệ doanh nhân. Tuy nhiên, đó không nên được nhìn nhận như một sự mất mát đơn thuần. Những giá trị mà DNSG đã vun đắp trong 1/4 thế kỷ qua sẽ tiếp tục được kế thừa dưới nhiều hình thức khác nhau, trong các cơ quan báo chí, trong cộng đồng doanh nghiệp và trong đời sống kinh tế của thành phố.

Một tờ báo có thể dừng xuất bản, nhưng những ý tưởng, những giá trị và những đóng góp của nó vẫn tiếp tục sống trong xã hội. Khi khép lại, di sản của DNSG là tinh thần “doanh nhân vì dân tộc” – một thế hệ doanh nhân đã góp phần xây dựng và phát triển kinh tế TP.HCM. Những giá trị mà Tạp chí theo đuổi: minh bạch, sáng tạo, trách nhiệm xã hội, vẫn tiếp tục sống trong cộng đồng doanh nhân. Nhiều doanh nhân từng được DNSG vinh danh hay đồng hành nay đã trở thành những trụ cột của nền kinh tế, truyền cảm hứng cho thế hệ sau. Đó chính là ý nghĩa sâu xa của di sản mà DNSG để lại.

Và vì thế, mai này, khi nhắc đến DNSG, nhiều người sẽ không chỉ nhớ về một cơ quan báo chí đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình mà còn nhớ về một người bạn đồng hành bền bỉ của cộng đồng doanh nhân Việt Nam trong suốt một chặng đường đổi mới, hội nhập và phát triển của đất nước.