Chuẩn hóa dữ liệu - trụ cột cho sự phát triển minh bạch và bền vững của thị trường bất động sản

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường điều tiết thị trường là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Bộ được Chính phủ giao chủ trì rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến nhà ở, kinh doanh bất động sản, quy hoạch đô thị - nông thôn và hoạt động xây dựng, nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai dự án.

Song song với đó, trong năm 2026, Bộ Xây dựng tập trung kiểm tra, đôn đốc các địa phương và doanh nghiệp khơi thông các dự án bất động sản bị ách tắc, đặc biệt là các dự án nhà ở xã hội. Mục tiêu là bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội trong năm 2026 và tạo nền tảng cho giai đoạn tiếp theo.

Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là nghiên cứu, hoàn thiện mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý. Mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính công khai, minh bạch, hạn chế đầu cơ và thao túng giá. Đồng thời, Bộ Xây dựng được giao xây dựng, trình Ban Bí thư ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển và quản lý thị trường bất động sản trong giai đoạn mới.

Cùng với hoàn thiện thể chế, việc xây dựng và vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản tiếp tục được đẩy mạnh theo Nghị định số 357/2025/NĐ-CP.

Mục tiêu là hình thành hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác, đồng bộ, kết nối liên thông từ Trung ương đến địa phương, đồng thời tích hợp với các cơ sở dữ liệu về đất đai, quy hoạch, thuế và tài chính. Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản sẽ có mã định danh điện tử, tạo bước tiến quan trọng trong công tác quản lý và minh bạch hóa thông tin thị trường.

Để khơi thông nguồn lực tài chính và đất đai, Bộ Xây dựng đề xuất Bộ Tài chính tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến đầu tư, đấu thầu, thuế và các lĩnh vực có liên quan. Đồng thời, Bộ Tài chính thực hiện vai trò Thường trực Ban Chỉ đạo xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài, bảo đảm tiến độ và hiệu quả theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Ở góc độ quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung hướng dẫn thực hiện các quy định pháp luật về quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, xác định giá đất và thu tiền sử dụng đất. Các giải pháp này nhằm tháo gỡ vướng mắc về giá đất, tăng cường vai trò điều tiết của Nhà nước, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và thu nhập của người dân. Bộ cũng triển khai các cơ chế thí điểm, đặc thù để xử lý tồn tại đất đai tại một số địa phương và trong quá trình thi hành Luật Đất đai.

Để kiểm soát tín dụng và hạn chế đầu cơ, Bộ Xây dựng đề xuất Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát chặt chẽ dòng vốn vào lĩnh vực bất động sản, kiên quyết xử lý các nguồn vốn không lành mạnh phục vụ đầu cơ. Đồng thời, ngành ngân hàng đẩy mạnh giải ngân Chương trình tín dụng 145 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, ưu tiên người trẻ dưới 35 tuổi.

Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được giao phối hợp với các địa phương đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang, đồng thời tăng cường điều tra, xử lý nghiêm các hành vi môi giới trái phép, lừa đảo, thao túng hồ sơ mua nhà ở xã hội.

Vai trò của chính quyền địa phương cũng được nhấn mạnh trong việc tăng nguồn cung nhà ở. Theo đó, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần rà soát, điều chỉnh chương trình phát triển nhà ở phù hợp với mô hình chính quyền địa phương và nhu cầu thực tiễn, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực. Trọng tâm là thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, phấn đấu hoàn thành mục tiêu Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021–2030.

Các địa phương được yêu cầu khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án tồn đọng, qua đó tăng nguồn cung cho người thu nhập thấp và góp phần ổn định mặt bằng giá. Cùng với cải cách thủ tục hành chính, công tác thanh tra, kiểm tra sẽ được tăng cường nhằm ngăn chặn vi phạm trong kinh doanh, môi giới, sàn giao dịch bất động sản, đồng thời kiểm soát rủi ro tín dụng và trái phiếu doanh nghiệp.

Với hệ thống giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa dữ liệu đến kiểm soát nguồn lực và tăng cường minh bạch thông tin, thị trường bất động sản được kỳ vọng sẽ từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn, phục hồi vững chắc và hướng tới phát triển ổn định, bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.