Cán cân thương mại đảo chiều nhập siêu giữa tháng 2/2026

Diễn biến này phản ánh nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất tăng mạnh, trong khi tăng trưởng xuất khẩu vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và nhóm hàng công nghệ cao.

Trong kỳ, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 41,67 tỷ USD, tăng gần 6% so với nửa đầu tháng 1 và tăng hơn 31% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung từ đầu năm đến giữa tháng 2, tổng trị giá thương mại đạt hơn 130 tỷ USD, tăng gần 37% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy hoạt động thương mại tiếp tục duy trì đà phục hồi tích cực.

Ở chiều xuất khẩu, kim ngạch 15 ngày đầu tháng 2 đạt 20,36 tỷ USD, tăng gần 13% so với kỳ trước. Động lực tăng trưởng vẫn đến từ nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo, trong đó điện thoại và linh kiện ghi nhận mức tăng mạnh nhất, tiếp đến là máy móc thiết bị và nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử. Các mặt hàng truyền thống cũng có dấu hiệu cải thiện, nổi bật là dệt may với kim ngạch khoảng 1,8 tỷ USD, phản ánh sự phục hồi đơn hàng tại một số thị trường lớn. Ngoài ra, một số mặt hàng liên quan đến nhiên liệu và vật tư như than và phân bón ghi nhận mức tăng trưởng cao so với nửa đầu tháng trước.

Khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục giữ vai trò chi phối khi đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 15,8 tỷ USD, chiếm gần 78% tổng xuất khẩu cả nước. Cơ cấu xuất khẩu của khu vực này vẫn tập trung vào các ngành công nghệ cao như điện thoại, điện tử và máy móc, tạo động lực tăng trưởng ổn định nhưng đồng thời khiến giá trị gia tăng nội địa còn hạn chế do phụ thuộc lớn vào linh kiện nhập khẩu.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt 21,31 tỷ USD, tương đương kỳ trước nhưng tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm 2025. Nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất tiếp tục là yếu tố chính thúc đẩy tăng trưởng. Nhập khẩu xăng dầu tăng mạnh lên hơn 519 triệu USD, trong khi khí hóa lỏng tăng trên 120%, phản ánh nhu cầu năng lượng gia tăng cũng như tác động từ biến động giá năng lượng toàn cầu.

Nhóm hàng công nghệ cao có diễn biến trái chiều khi nhập khẩu máy vi tính và linh kiện tăng nhẹ, nhưng nhập khẩu máy móc thiết bị và điện thoại giảm so với kỳ trước. Điều này cho thấy nhịp độ nhập khẩu tư liệu sản xuất của một số ngành, đặc biệt khu vực FDI, có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn nhập khẩu mạnh đầu năm.

Khu vực FDI vẫn chiếm hơn 72% tổng kim ngạch nhập khẩu song chỉ tăng nhẹ, cho thấy mức độ thận trọng nhất định trong hoạt động nhập hàng. Sự phụ thuộc lớn vào khu vực này cũng khiến hoạt động thương mại của Việt Nam dễ chịu tác động từ biến động nhu cầu toàn cầu và các điều chỉnh chiến lược sản xuất của doanh nghiệp đa quốc gia.

Do nhập khẩu vượt xuất khẩu trong kỳ, cán cân thương mại tạm thời chuyển sang nhập siêu gần 948 triệu USD. Tính chung từ đầu năm 2026, cán cân thương mại vẫn chịu áp lực thâm hụt khoảng 2,9 tỷ USD, phản ánh đặc điểm nền sản xuất phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu và cơ cấu xuất khẩu gắn chặt với chuỗi cung ứng toàn cầu.