Ban hành cơ chế, chính sách mới phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030

Theo Nghị quyết, các cơ chế, chính sách được ban hành tập trung vào nhiều nội dung trọng tâm như: điều chỉnh, cập nhật quy hoạch phát triển điện lực; xây dựng phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh; đầu tư xây dựng các dự án điện lực; phát triển điện gió ngoài khơi; triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp; cùng với các dự án đầu tư trong lĩnh vực dầu khí và than.

Về đầu tư xây dựng dự án lưới điện, Nghị quyết quy định các dự án thuộc quy hoạch phát triển điện lực và phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Đây được xem là điểm mới nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng điện.

Đối với các dự án đầu tư kinh doanh lưới điện không thuộc trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển điện lực, quy hoạch tỉnh hoặc quyết định phê duyệt dự án đầu tư sẽ là căn cứ để thực hiện các thủ tục liên quan như đăng ký quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, giao đất có mặt nước; giao khu vực biển; chuyển mục đích sử dụng đất, đất có mặt nước; chuyển mục đích sử dụng rừng và các thủ tục pháp lý liên quan khác.

Đối với các dự án lưới điện thuộc diện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, văn bản phê duyệt kết quả đấu thầu sẽ là căn cứ để triển khai các thủ tục về đất đai, mặt nước, khu vực biển và các thủ tục pháp lý liên quan theo quy định.

Về lựa chọn nhà đầu tư dự án điện lực, ngoài các trường hợp thực hiện theo quy định của pháp luật về điện lực, đầu tư và đất đai, Nghị quyết cho phép áp dụng cơ chế chấp thuận nhà đầu tư không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu trong một số trường hợp cụ thể.

Bao gồm: dự án xây dựng, nâng cấp, cải tạo trung tâm điều khiển hệ thống điện quốc gia và khu vực; dự án điện gió ngoài khơi; dự án do nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hợp pháp đề xuất; trường hợp nhà đầu tư được chấp thuận thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án; và các dự án điện lực mang tính cấp bách nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đối với các dự án lưới điện do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc doanh nghiệp do các đơn vị này sở hữu toàn bộ vốn đề xuất, trong thời hạn 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xem xét, quyết định việc chấp thuận nhà đầu tư theo quy hoạch phát triển điện lực hoặc quy hoạch tỉnh.

Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thông thoáng hơn, góp phần thu hút nguồn lực xã hội, thúc đẩy phát triển hệ thống năng lượng bền vững, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn 2026 - 2030.