Xuất khẩu nông sản của Việt Nam phải tuân thủ quy định chống phá rừng
Từ tháng 12/2024, các mặt hàng nông sản của Việt Nam khi xuất khẩu vào thị trường châu Âu sẽ phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định chống phá rừng (EUDR) của Ủy ban châu Âu (EC).
Cụ thể, các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang thị trường EU như cà phê, gỗ và cao su phải được truy xuất nguồn gốc chi tiết đến từng vườn, tuân theo Quy định về quản lý nhập khẩu và xuất khẩu các sản phẩm không gây phá rừng và suy thoái rừng của châu Âu.
Quy định này được EC ban hành vào giữa năm 2023 nhằm ngăn chặn việc nhập khẩu và tiêu thụ các sản phẩm có nguy cơ gây mất rừng và suy thoái rừng tại châu Âu. Với mục tiêu bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, châu Âu đang ngày càng thắt chặt tiêu chuẩn đối với các sản phẩm nhập khẩu, đặc biệt là những sản phẩm có nguồn gốc từ nông nghiệp.
![Cần hành động sớm để nông sản Việt thích ứng với đạo luật EUDR - Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới](https://dnsg.1cdn.vn/2024/08/20/media.vneconomy.vn-w800-images-upload-2023-11-05-_anh-t18.png)
Đây là một thách thức lớn đối với ngành nông sản Việt Nam, đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới để cải thiện chất lượng và tính bền vững của các sản phẩm xuất khẩu.
Trước thách thức này, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản của Việt Nam đã và đang tích cực chuẩn bị để đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ phía châu Âu. Để tuân thủ quy định EUDR, các doanh nghiệp phải đảm bảo rằng quá trình sản xuất của họ không liên quan đến việc phá rừng hoặc gây hại đến rừng.
Suốt thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã nỗ lực quy hoạch lại vùng trồng, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về canh tác bền vững. Quá trình đòi hỏi sự đầu tư lớn về thời gian, tiền bạc, và công sức. Tuy nhiên, sự chuẩn bị này là cần thiết để đảm bảo rằng các sản phẩm nông sản của Việt Nam không chỉ đáp ứng được yêu cầu của thị trường châu Âu mà còn tạo dựng được uy tín và thương hiệu bền vững trên trường quốc tế.
Ngoài ra, việc tuân thủ quy định EUDR không chỉ giúp các doanh nghiệp Việt Nam duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu tại châu Âu, mà còn góp phần nâng cao giá trị của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu. Bằng cách chứng minh rằng các sản phẩm của mình được sản xuất một cách bền vững và không gây hại đến môi trường, các doanh nghiệp có thể tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng và các đối tác quốc tế.
![Việt Nam đã sẵn sàng và sẽ có cách tiếp cận phù hợp với quy định EUDR - Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới](https://dnsg.1cdn.vn/2024/08/20/media.vneconomy.vn-w800-images-upload-2023-06-30-_ca-phe.jpg)
Việc tuân thủ EUDR cũng mở ra cơ hội để ngành nông nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản lý và công nghệ. Khi phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc và minh bạch trong sản xuất, các doanh nghiệp buộc phải đầu tư vào công nghệ hiện đại, cải thiện quy trình sản xuất và quản lý chất lượng.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ điều kiện và khả năng để thích ứng nhanh chóng với quy định mới này. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, với nguồn lực hạn chế, có thể gặp khó khăn trong việc đầu tư và quy hoạch lại vùng trồng theo yêu cầu.
Để hỗ trợ các doanh nghiệp này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và các tổ chức liên quan trong việc cung cấp thông tin, hướng dẫn kỹ thuật, và hỗ trợ tài chính. Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ thiết thực để giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn và tận dụng cơ hội từ EUDR.
Quy định EUDR của châu Âu là một thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội để ngành nông nghiệp Việt Nam chuyển mình và phát triển bền vững hơn. Việc đáp ứng yêu cầu của thị trường châu Âu không chỉ giúp bảo vệ môi trường và tài nguyên rừng của Việt Nam, mà còn góp phần nâng cao giá trị và uy tín của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Quy định chống phá rừng của Ủy ban châu Âu (EC), còn được gọi là Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), là một biện pháp pháp lý quan trọng được đưa ra nhằm ngăn chặn tình trạng phá rừng trên toàn cầu.
Quy định này yêu cầu các công ty sản xuất và nhập khẩu hàng hóa vào EU phải đảm bảo sản phẩm không gây ra phá rừng. Điều này bao gồm các mặt hàng như dầu cọ, đậu nành, gỗ, thịt bò, ca cao, cà phê và một số sản phẩm từ cao su.
Các công ty phải thực hiện các biện pháp kiểm soát và thẩm định nguồn gốc nguyên liệu, đảm bảo các sản phẩm nhập khẩu không liên quan đến hoạt động phá rừng, kể cả phá rừng hợp pháp.
Nếu vi phạm, họ có thể đối mặt với các hình phạt nghiêm khắc. Quy định này không chỉ có tác động đến các doanh nghiệp mà còn thúc đẩy việc bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, và tôn trọng quyền lợi của các cộng đồng bản địa. EUDR thể hiện cam kết mạnh mẽ của EU trong việc đối phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ rừng, góp phần quan trọng vào các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu.
Trong năm 2023, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang thị trường châu Âu ghi nhận nhiều biến động. Dù tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam đạt khoảng 5,6 tỷ USD, nhưng xuất khẩu sang các thị trường lớn tại châu Âu đã gặp nhiều thách thức do nhu cầu suy giảm và các yêu cầu khắt khe về chất lượng từ phía châu Âu. Tuy vậy, nhờ sự hỗ trợ từ Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA), một số mặt hàng nông sản như cà phê, gạo, và rau quả vẫn đạt được mức tăng trưởng ấn tượng, từ 25% đến hơn 70%.
Trong 6 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt 29,2 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2023. Dự kiến đến cuối năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam sẽ tiếp tục đà tăng trưởng, một số mặt hàng chủ lực như rau quả, gạo và thủy sản được kỳ vọng đạt mức tăng trưởng mới khi các doanh nghiệp tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do và cải thiện quy trình sản xuất, chế biến. Năm 2024, Thủ tướng Chính phủ kỳ vọng ngành nông nghiệp xuất khẩu khoảng 54 tỷ USD.