Tổng giám đốc FPT: Doanh nghiệp muốn vượt “cánh cửa hẹp” AI phải từ bỏ 5 tư duy cũ

Hội nghị Cisco CxO Symposium 2026 vừa diễn ra tại Hà Nội quy tụ lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ bàn về xu hướng, chiến lược ứng dụng AI trong quản trị và vận hành doanh nghiệp. Sự kiện năm nay nhấn mạnh thông điệp “Architecture of Trust” - kiến trúc nền tảng giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin, bảo đảm an toàn và sẵn sàng triển khai AI ở quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, phần chia sẻ của ông Nguyễn Văn Khoa - Tổng giám đốc Tập đoàn FPT mang đến góc nhìn thực tiễn từ phía doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, đồng thời cho thấy cách FPT tiếp cận bài toán quản trị và vận hành trong kỷ nguyên AI.

Theo lãnh đạo FPT, AI đang mở ra “cơ hội vàng” để doanh nghiệp Việt Nam rút ngắn khoảng cách với thế giới. Mỗi thế hệ chỉ xuất hiện một “cánh cửa công nghệ” mang tính bước ngoặt và AI chính là cơ hội để Việt Nam có thể “xuất phát cùng vạch” với các quốc gia phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực phần mềm và dữ liệu.

Thực tiễn triển khai tại FPT cho thấy, với quy mô khoảng 87.000 nhân sự, bài toán vận hành buộc phải được giải bằng công nghệ và tối ưu hóa quy trình. Việc ứng dụng AI đã giúp cải thiện năng suất lao động khoảng 30% ở một số hoạt động mà không làm thay đổi quy mô nhân sự. Xu hướng này cũng tương đồng với nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới.

“Nếu doanh nghiệp không có những thay đổi mang tính căn cơ trong cách vận hành, sẽ rất khó để phát triển trong giai đoạn này”, ông Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh.

Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, FPT đưa ra 5 cấp độ trưởng thành AI gồm: Curious (tò mò), Augmented (tăng cường), Standard (chuẩn hóa), Automatic (tự hành) và Native (AI bản địa). Đây là lộ trình từ việc thử nghiệm AI ở cấp độ cá nhân đến khi AI trở thành năng lực lõi của tổ chức. Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn mới ở cấp độ 1-2 và thách thức lớn nhất là tích hợp AI vào quy trình vận hành thực tế.

“Điều quan trọng không phải chạy theo AI mà là ứng dụng AI để giải đúng bài toán của tổ chức”, lãnh đạo FPT chia sẻ.

Trong quá trình chuyển đổi AI, con người vẫn giữ vai trò trung tâm, đặc biệt là đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp. Nếu CEO hoặc Chủ tịch HĐQT không trực tiếp tham gia thúc đẩy AI, tổ chức đó rất khó thành công.

Theo ông Khoa, doanh nghiệp cần thay đổi toàn diện tư duy quản trị, chuyển từ mô hình vận hành dựa trên kinh nghiệm và quy trình thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Quá trình này bắt đầu bằng việc loại bỏ 5 thói quen cũ. Thứ nhất, không còn kiểm soát bằng ký duyệt thủ công mà phải đẩy mạnh tự động hóa vận hành. Thứ hai, không đo lường năng suất bằng thời gian làm việc mà dựa trên giá trị tạo ra. Thứ ba, không xem bảo mật là trách nhiệm riêng của bộ phận công nghệ mà là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống lãnh đạo. Thứ tư, không coi AI là khoản đầu tư một lần mà là nguồn lực vận hành liên tục. Và cuối cùng, không sử dụng AI với mục tiêu thay thế con người mà để nâng cao năng lực con người.

Đáng chú ý, FPT tiếp cận AI như một “nhân sự số”, không chỉ là công cụ hỗ trợ mà được xem như một “nhân sự có lương” trong tổ chức. Theo đó, AI được cấp ngân sách vận hành, gắn KPI cụ thể và đánh giá hiệu quả định kỳ. Doanh nghiệp này cũng áp dụng cơ chế “thưởng bằng token” nhằm khuyến khích nhân viên khai thác AI hiệu quả trong công việc.

Ông Nguyễn Văn Khoa cho rằng, AI không thể thay thế hoàn toàn con người, đặc biệt ở những lĩnh vực đòi hỏi cảm xúc và sự thấu hiểu. AI nên được xem là “copilot” - trợ lý hỗ trợ con người nâng cao năng suất và chất lượng công việc.

Trong bối cảnh AI đang định hình lại năng lực cạnh tranh toàn cầu, đây là cơ hội lớn để doanh nghiệp Việt Nam bứt phá. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy lãnh đạo, tích hợp AI vào vận hành và nâng cao năng lực con người nhằm tạo ra giá trị bền vững trong tương lai.