Tinh gọn bộ máy - chìa khóa đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình

Theo Theo Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Thanh Bình, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã được triển khai đồng bộ, quyết liệt từ Trung ương đến địa phương và đạt nhiều kết quả nổi bật. Hệ thống các cơ quan Đảng, Nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; chấm dứt mô hình Đảng đoàn, Ban cán sự Đảng từ Trung ương đến địa phương.

Cụ thể, số lượng cơ quan, đầu mối trung gian được cắt giảm mạnh: giảm 4 cơ quan Đảng Trung ương, 5 cơ quan của Quốc hội, 5 bộ, 3 cơ quan thuộc Chính phủ, 13 tổng cục và tương đương; gần 1.500 đầu mối cấp vụ và hơn 4.800 đầu mối cấp phòng. Cùng với đó là việc sắp xếp lại đơn vị hành chính với quy mô lớn: giảm 29 tỉnh, thành phố; không tổ chức mô hình cấp huyện và giảm gần 700 huyện; sáp nhập từ hơn 10.000 xuống còn 3.321 xã, phường, tức giảm khoảng 6.700 đơn vị cấp xã.

Quá trình tinh gọn còn gắn với tinh giản biên chế quy mô lớn, với gần 150.000 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được sắp xếp thông qua các chính sách hỗ trợ vượt trội. Đồng thời, hệ thống tổ chức của Quân đội, Công an ở địa phương, Tòa án, Viện kiểm sát, Thanh tra và các cơ quan quản lý theo ngành dọc được tổ chức lại theo mô hình mới, bảo đảm đồng bộ với tổ chức hành chính và tổ chức Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, hệ thống văn bản quy phạm đã được ban hành kịp thời, đồng bộ. Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành hơn 70 văn bản chỉ đạo dưới các hình thức nghị quyết, kết luận, quy định, quyết định. Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng ban hành các luật, nghị quyết liên quan trực tiếp đến sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trong năm 2025.

Hệ thống văn bản này đã tạo đầy đủ cơ sở chính trị và pháp lý cho quá trình triển khai, bảo đảm rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cơ sở, giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong suốt quá trình sáp nhập và vận hành bộ máy mới.

Tổng kết hơn một năm triển khai, đặc biệt là giai đoạn cao điểm sáu tháng từ tháng 7/2025 đến nay, tham luận khẳng định đây là chủ trương đúng đắn, trúng yêu cầu thực tiễn, có ý nghĩa lịch sử, nhận được sự đồng thuận cao của cán bộ, đảng viên và nhân dân, đồng thời được dư luận quốc tế đánh giá tích cực.

Việc tinh gọn không chỉ giúp giảm số lượng tổ chức, biên chế và chi thường xuyên, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy; rút ngắn tầng nấc trung gian; tăng cường phân cấp, phân quyền theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ người dân tốt hơn. Qua đó, không gian phát triển được mở rộng, nguồn lực được khơi thông, tạo dư địa cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo.

Từ thực tiễn triển khai, tham luận rút ra nhiều bài học quan trọng: vai trò lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất của Trung ương và các cấp ủy; sự kiên định nguyên tắc, tuân thủ pháp luật; chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực; làm tốt công tác dự báo; thống nhất nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị; tinh thần dám nghĩ, dám làm của đội ngũ cán bộ, công chức; cùng với đó là cách làm bài bản, vừa triển khai vừa rút kinh nghiệm, tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.

Công tác thông tin, tuyên truyền được xác định là yếu tố then chốt, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo sự thống nhất trong Đảng và đồng thuận trong xã hội, hạn chế khoảng trống thông tin có thể bị lợi dụng xuyên tạc.

Trong thời gian tới, nhiệm vụ đặt ra là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước phù hợp với mô hình tổ chức mới; xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu của từng cơ quan, đơn vị; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm của địa phương.

Bên cạnh đó, cần vận hành bộ máy mới thông suốt, hiệu quả; kịp thời sơ kết, tổng kết để tháo gỡ khó khăn; tiếp tục tinh gọn tổ chức bên trong; đẩy mạnh chuyển đổi số; quản lý, sử dụng hiệu quả trụ sở, tài sản sau sắp xếp, tránh lãng phí; sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục, y tế và doanh nghiệp nhà nước theo đúng định hướng.

Công tác cán bộ tiếp tục là khâu then chốt, với yêu cầu hoàn thiện cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài; nâng cao chất lượng đội ngũ, nhất là cán bộ cơ sở; rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm và phân bổ biên chế phù hợp cho giai đoạn 2026 - 2031.

Trước yêu cầu của thời kỳ phát triển mới và mục tiêu hiện thực hóa hai mốc 100 năm, tham luận bày tỏ tin tưởng rằng với quyết tâm và nỗ lực của toàn hệ thống chính trị, tổ chức bộ máy theo mô hình mới sẽ tiếp tục được hoàn thiện và vận hành hiệu quả, trở thành chìa khóa chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.