Siết quản lý thuế kinh doanh online bằng dữ liệu số hóa

Cùng với đó, dữ liệu giao dịch số - từ thanh toán, vận chuyển đến doanh số trên các sàn thương mại điện tử trở thành căn cứ trọng yếu để cơ quan thuế đối soát và quản lý nghĩa vụ thuế.

Theo quy định mới, kể từ ngày 1/1/2026, tất cả hộ kinh doanh, bao gồm hộ kinh doanh online, phải tự kê khai doanh thu phát sinh và tự tính thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định của pháp luật thuế hiện hành.

Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm được xem là điểm hỗ trợ quan trọng đối với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ, trong khi nhóm có doanh thu lớn hơn phải tuân thủ đầy đủ chế độ kê khai, hóa đơn và quản lý dòng tiền.

Sự thay đổi này đánh dấu bước chuyển căn bản trong quản lý thuế đối với kinh doanh online. Thay vì áp dụng mức thuế khoán mang tính ước tính, doanh thu chịu thuế sẽ được xác định dựa trên dữ liệu giao dịch thực tế. Trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến, các giao dịch qua chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử, mã QR hay cổng thanh toán trực tuyến đều để lại “dấu vết số”, phản ánh rõ dòng tiền và quy mô hoạt động kinh doanh.

Khung pháp lý hiện hành cho phép cơ quan thuế khai thác và đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau như ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, đơn vị vận chuyển và các sàn thương mại điện tử. Đối với kênh bán hàng trên nền tảng số, thông tin về doanh số, số lượng đơn hàng và dữ liệu người bán sẽ được cung cấp theo trách nhiệm phối hợp, qua đó giúp cơ quan quản lý hình dung đầy đủ hơn bức tranh hoạt động của từng hộ kinh doanh online.

Dữ liệu từ các đơn vị vận chuyển cũng đóng vai trò bổ trợ quan trọng, phản ánh tần suất giao dịch, số lượng đơn phát sinh và giá trị trung bình mỗi đơn hàng. Khi các nguồn dữ liệu này được tổng hợp và liên thông, cơ quan thuế có thể so sánh, đánh giá mức độ phù hợp giữa doanh thu tự kê khai và doanh thu thực tế, kịp thời phát hiện các trường hợp kê khai chưa chính xác hoặc có dấu hiệu bỏ sót doanh thu.

Việc mở rộng áp dụng hóa đơn điện tử càng củng cố chuỗi dữ liệu quản lý thuế. Mọi giao dịch phát sinh hóa đơn được kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý thuế, tạo thành mối liên kết từ khâu bán hàng, thanh toán đến giao nhận. Trong trường hợp xuất hiện chênh lệch đáng kể giữa dữ liệu hóa đơn, thanh toán và doanh số trên nền tảng online, hộ kinh doanh có thể được yêu cầu giải trình hoặc điều chỉnh tờ khai.

Nhìn tổng thể, từ năm 2026, quản lý thuế đối với kinh doanh online sẽ vận hành theo hướng dựa trên dữ liệu số hóa, công khai và minh bạch hơn. Ngưỡng miễn thuế mới giúp giảm gánh nặng cho các hộ kinh doanh nhỏ, trong khi nhóm doanh thu lớn cần chuẩn hóa hoạt động kế toán, hóa đơn và quản lý giao dịch.

Việc siết chặt quản lý bằng dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả thu thuế mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh online lành mạnh, chuyên nghiệp trong giai đoạn phát triển tiếp theo của kinh tế số.