Nghị viện châu Âu hoãn phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ

Đây là lần thứ hai tiến trình phê chuẩn bị trì hoãn trong năm nay, phản ánh những khác biệt ngày càng rõ trong quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Theo Chủ tịch Ủy ban Thương mại của EP Bernd Lange, mức thuế tạm thời 15% mà Mỹ dự kiến áp dụng có thể khiến khoảng 7 - 8% hàng hóa châu Âu phải chịu thuế cao hơn mức đã thống nhất trong thỏa thuận năm 2025. Bên cạnh đó, sự thiếu chắc chắn về chính sách sau khi giai đoạn áp thuế tạm thời 150 ngày kết thúc khiến các nghị sĩ lo ngại rủi ro đối với doanh nghiệp và chuỗi cung ứng.

EP dự kiến sẽ nhóm họp trở lại vào ngày 4/3 để đánh giá liệu phía Mỹ có cung cấp thông tin rõ ràng hơn về định hướng chính sách và cam kết tiếp tục tuân thủ các điều khoản đã đạt được hay không. Trước đó, vào tháng 1, cơ quan này cũng từng tạm dừng thảo luận thỏa thuận để phản đối những phát biểu liên quan đến vấn đề Greenland từ phía Washington.

Thỏa thuận thương mại giữa hai bên, được đàm phán năm 2025, đặt mức thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa châu Âu xuất khẩu sang Mỹ, ngoại trừ một số lĩnh vực chịu cơ chế riêng như thép và nhôm. Văn kiện này đồng thời mở rộng miễn thuế cho một số sản phẩm như máy bay và linh kiện, trong khi EU cam kết dỡ bỏ thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng của Mỹ và tạm gác kế hoạch áp thuế trả đũa.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ châu Âu từ trước đã cho rằng thỏa thuận chưa thực sự cân bằng, dù phần lớn vẫn sẵn sàng thông qua với điều kiện EU có cơ chế bảo vệ nếu hàng hóa Mỹ gia tăng đột biến. Những diễn biến gần đây tại Mỹ, đặc biệt là việc áp thuế mới, đã làm gia tăng nghi ngại về khả năng duy trì các ưu đãi thuế quan theo thỏa thuận.

Một vấn đề khác được EU quan tâm là nguy cơ mức thuế mới của Mỹ có thể chồng lên các mức thuế tối huệ quốc hiện hành, vốn không áp dụng theo thỏa thuận song phương. Trong kịch bản này, một số sản phẩm châu Âu như phô mai có thể phải đối mặt với tổng mức thuế lên tới khoảng 30%, gây áp lực đáng kể lên xuất khẩu.

Ủy ban châu Âu nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng cam kết song phương và kỳ vọng Mỹ duy trì sự ổn định, minh bạch trong chính sách thương mại. Trong khi đó, phía Mỹ cảnh báo có thể tiếp tục áp dụng các biện pháp thuế mạnh hơn đối với những đối tác mà Washington cho là hưởng lợi không cân xứng từ quan hệ thương mại.

Với quyết định trì hoãn mới nhất, tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại EU - Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài cho đến khi các điều kiện về pháp lý và mức độ ổn định chính sách được làm rõ, trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.