Ngành nông nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu trên 73 tỷ USD trong năm 2026

Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh năm 2025 là một năm đặc biệt nhiều khó khăn, thách thức. Trên thế giới, xung đột địa chính trị và cạnh tranh thương mại diễn biến phức tạp; trong nước, việc triển khai mô hình chính quyền hai cấp đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật. Riêng lĩnh vực nông nghiệp và môi trường còn chịu tác động nặng nề của bão lũ, thiên tai, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.

Theo thống kê, thiên tai trong năm 2025 đã làm hơn 420 người thiệt mạng, gây thiệt hại kinh tế khoảng 109 nghìn tỷ đồng. Ngành thủy sản chịu ảnh hưởng nặng với khoảng 1.500 ha nuôi trồng bị thiệt hại; chăn nuôi chịu tác động kép từ dịch bệnh và thời tiết cực đoan; trồng trọt tuy mức độ thiệt hại thấp hơn nhưng cũng bị ảnh hưởng đáng kể.

Trong bối cảnh đó, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, ngành nông nghiệp và môi trường vẫn đạt được những kết quả tích cực. Dù có thời điểm tiêu thụ và xuất khẩu nông sản gặp nhiều khó khăn, hàng hóa ùn ứ tại cửa khẩu, kim ngạch xuất khẩu 11 tháng đầu năm chỉ đạt bình quân 5,85 - 5,9 tỷ USD/tháng, song tháng 12/2025 đã ghi nhận cú bứt phá với kim ngạch 6,21 tỷ USD. Qua đó, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản cả năm đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước và vượt mục tiêu đề ra.

Xét theo cơ cấu, nhóm nông sản đạt 37,25 tỷ USD, tăng 13,7%; sản phẩm chăn nuôi đạt 627,8 triệu USD, tăng 17,4%; thủy sản đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7%; lâm sản đạt 18,5 tỷ USD, tăng 6,6%. Việt Nam tiếp tục duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó có ba nhóm vượt mốc 8 tỷ USD gồm gỗ và sản phẩm gỗ, cà phê và rau quả.

Về thị trường, châu Á vẫn là khu vực xuất khẩu lớn nhất, chiếm 45,2% thị phần; tiếp theo là châu Mỹ (22,8%) và châu Âu (13,2%). Đáng chú ý, xuất khẩu sang châu Âu tăng 34,2% và châu Phi tăng 68,1%, cho thấy hiệu quả của chiến lược đa dạng hóa thị trường. Ba thị trường xuất khẩu lớn nhất tiếp tục là Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản.

Năm 2025 cũng ghi nhận sự tăng trưởng nổi bật của nhiều mặt hàng chủ lực. Cà phê trở thành điểm sáng với sản lượng xuất khẩu 1,5 triệu tấn, kim ngạch 8,57 tỷ USD, tăng hơn 52% về giá trị.

Rau quả đạt 8,56 tỷ USD, tăng gần 20%, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm hơn 64%. Hạt điều đạt 5,19 tỷ USD; hạt tiêu dù giảm sản lượng nhưng kim ngạch vẫn đạt 1,64 tỷ USD nhờ giá tăng. Ngược lại, một số mặt hàng như gạo, cao su, chè ghi nhận sụt giảm do biến động giá và thị trường quốc tế; riêng gạo đạt 7,9 triệu tấn, kim ngạch 4,02 tỷ USD, giảm 29,1% về giá trị.

Song song với xuất khẩu, nhập khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 đạt 49,36 tỷ USD, tăng 10,1%, chủ yếu nhằm bảo đảm nguồn cung đầu vào cho sản xuất.

Bước sang năm 2026, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhận định ngành tiếp tục đối mặt nhiều thách thức, nhất là tác động của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải, tăng trưởng xanh và bảo tồn thiên nhiên.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt trên 73 tỷ USD, phấn đấu trong khoảng 73 - 74 tỷ USD. Trong đó, nhóm nông sản dự kiến đạt khoảng 40 tỷ USD, thủy sản khoảng 12 tỷ USD, lâm sản và đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ sẽ tập trung triển khai các giải pháp theo chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn sản xuất, chế biến, logistics đến thị trường. Trọng tâm là chuẩn hóa vùng trồng, vùng nuôi theo nhu cầu thị trường; mở rộng mã số vùng sản xuất; kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; đẩy mạnh chế biến sâu, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực tiếp cận thị trường và xây dựng thương hiệu nông sản quốc gia.

Đồng thời, ngành nông nghiệp sẽ thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải carbon, coi đây là điều kiện then chốt để thâm nhập các phân khúc thị trường cao cấp. Công tác tăng cường năng lực tài chính, bảo hiểm nông nghiệp, dự báo thị trường và quản trị rủi ro cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người sản xuất trong bối cảnh nhiều biến động.