Đón gió mới

Làn gió mới từ Đại hội Đảng XIV

Lữ Ý Nhi • 13/02/2026 06:00

Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhưng sẽ khó bền vững nếu thiếu một thể chế minh bạch, một nền văn hóa kinh doanh lành mạnh và một năng lực cạnh tranh thực chất. Trong bối cảnh đó, vai trò của doanh nhân không chỉ tạo ra của cải vật chất, mà trở thành lực lượng tham gia trực tiếp vào quá trình củng cố sức mạnh nền tảng của quốc gia.

Tinh thần ấy được khẳng định rõ nét tại Đại hội Đảng XIV, khi lần đầu tiên khát vọng phát triển đất nước nhanh và bền vững được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với việc hoàn thiện thể chế, xây dựng văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Những định hướng lớn của Đại hội Đảng XIV không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà đã và đang được chuyển hóa thành các nghị quyết, chương trình hành động cụ thể, tạo ra một “làn gió mới” - tiếp thêm niềm tin và sự tự tin cho cộng đồng doanh nhân Việt Nam bước vào kỷ nguyên kiến quốc mới.

Một trong những thông điệp xuyên suốt của Đại hội Đảng XIV là tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, coi đây là đột phá chiến lược hàng đầu để giải phóng và phát huy mọi nguồn lực cho phát triển. Trong tiến trình đó, doanh nhân không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà được xác định là chủ thể đồng hành và thúc đẩy cải cách.

Thực tiễn cho thấy, mọi quyết định đầu tư dài hạn, từ xây dựng nhà máy, đầu tư nghiên cứu phát triển đến mở rộng chuỗi cung ứng đều đòi hỏi một môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và có khả năng dự đoán. Khi thể chế còn chồng chéo, thiếu nhất quán, hoặc tạo ra chi phí tuân thủ cao, chính doanh nghiệp là lực lượng đầu tiên cảm nhận rõ nhất những điểm nghẽn đó. Đại hội XIV đã nhìn thẳng vào thực tế này, đặt yêu cầu cải cách thể chế theo hướng lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm, coi sự thuận lợi của hoạt động sản xuất - kinh doanh là thước đo hiệu quả của chính sách.

Ngay sau Đại hội, hàng loạt chủ trương lớn được cụ thể hóa: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết, bảo vệ quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh theo pháp luật, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Việc xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế không chỉ mang ý nghĩa khẳng định về mặt chính trị, mà còn tạo ra tâm thế mới cho doanh nhân - tâm thế được bảo vệ, được trao quyền và được đồng hành lâu dài.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, những nền kinh tế thành công như Singapore hay Hoa Kỳ đều coi trọng cộng đồng doanh nghiệp. Đại hội Đảng XIV, với tinh thần đổi mới và thực tiễn đã tiếp cận theo hướng đó: Lắng nghe tiếng nói của doanh nghiệp, coi cải cách từ thị trường là động lực để hoàn thiện thể chế. Đây chính là nền tảng để doanh nhân Việt Nam yên tâm đầu tư dài hạn, thay vì chỉ chạy theo những cơ hội ngắn hạn mang tính thời điểm.

Nếu thể chế là khung xương của sức mạnh quốc gia, thì văn hóa chính là phần hồn quyết định chất lượng và chiều sâu của phát triển. Đại hội Đảng XIV đã nhấn mạnh yêu cầu phát triển văn hóa không thể tách rời với kinh tế, chính trị, xã hội, trong đó văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh được xem là một bộ phận không thể tách rời của văn hóa dân tộc trong thời kỳ mới.

Những quốc gia có vị thế bền vững trên thị trường toàn cầu như Nhật Bản hay Đức không chỉ nổi bật bởi công nghệ, mà còn bởi văn hóa kinh doanh kỷ luật, chính trực và coi trọng chất lượng. “Made in Japan” hay “Made in Germany” không đơn thuần là nhãn mác xuất xứ, mà là bảo chứng cho uy tín, trách nhiệm và chuẩn mực. Đại hội Đảng XIV, khi đặt trọng tâm xây dựng con người và văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đã gửi đi thông điệp rõ ràng: Tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm xã hội.

Các chính sách khuyến khích phát triển doanh nghiệp bền vững, thúc đẩy quản trị hiện đại, minh bạch, tôn trọng người lao động và bảo vệ môi trường chính là sự cụ thể hóa tinh thần đó. Đối với những ngành có tác động trực tiếp đến an sinh xã hội như nông nghiệp, thực phẩm, dược phẩm hay thuốc thú y, yêu cầu về văn hóa kinh doanh càng trở nên cấp thiết. Doanh nhân, trong vai trò kiến quốc, không chỉ tạo ra sản phẩm, mà còn tạo dựng niềm tin - thứ tài sản vô hình nhưng có giá trị lâu dài đối với quốc gia.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Liên minh Kinh tế tầm thấp (LAE)

Trụ cột thứ ba - năng lực cạnh tranh là nơi vai trò của doanh nhân được thể hiện rõ nét nhất. Đại hội Đảng XIV đã xác định nâng cao năng lực nội sinh, tự chủ chiến lược của nền kinh tế là yêu cầu sống còn trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh gay gắt và rủi ro địa chính trị gia tăng. Trong chiến lược đó, doanh nhân là lực lượng trực tiếp biến tiềm năng thành sức mạnh kinh tế.

Năng lực cạnh tranh quốc gia không chỉ nằm ở chi phí lao động thấp hay ưu đãi ngắn hạn, mà ở năng suất lao động, khả năng đổi mới sáng tạo và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Những nền kinh tế thành công như Hàn Quốc hay Đài Loan đều có điểm chung là cộng đồng doanh nghiệp dám đầu tư dài hạn vào nghiên cứu, phát triển, xây dựng hệ sinh thái nhà cung cấp và nâng tầm thương hiệu quốc gia. Đại hội XIV đã mở ra không gian chính sách mới để doanh nhân Việt Nam đi theo con đường đó, thông qua các chương trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tri thức, đặc biệt cơ chế ưu đãi về vốn và chính sách chính là chiếc khóa mở của cho các đổi mới sáng tạo trẻ.

Trong lĩnh vực sản xuất và nông nghiệp, xu hướng chuyển dịch từ việc bán sản phẩm đơn lẻ sang cung cấp giải pháp tổng thể , kết hợp công nghệ, dữ liệu và dịch vụ kỹ thuật được khuyến khích mạnh mẽ. Đây không chỉ là câu chuyện nâng cao giá trị gia tăng cho doanh nghiệp, mà còn là cách để cả ngành, thậm chí cả nền kinh tế, nâng vị thế trên thị trường quốc tế. Khi doanh nhân đầu tư vào con người, công nghệ và chuỗi cung ứng, họ không chỉ cạnh tranh cho doanh nghiệp của mình, mà đang góp phần xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn.

Từ ba trụ cột thể chế, văn hóa và năng lực cạnh tranh, Đại hội Đảng XIV đã đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ doanh nhân Việt Nam. Khát vọng làm giàu là chính đáng và cần thiết, nhưng không còn là mục tiêu duy nhất. Doanh nhân của kỷ nguyên mới phải ý thức rằng mỗi quyết định kinh doanh đều mang theo tác động xã hội và quốc gia. Đầu tư ngắn hạn, chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá có thể tạo ra tăng trưởng nhất thời, nhưng sẽ làm xói mòn nền tảng phát triển. Ngược lại, đầu tư dài hạn, tôn trọng chuẩn mực đạo đức, bảo vệ môi trường và con người chính là con đường kiến quốc bền vững.

Điều quan trọng là Đại hội XIV không chỉ dừng lại ở việc nêu định hướng, mà đã chuyển hóa tinh thần đó thành hệ thống chính sách và nghị quyết hành động cụ thể. Chính sự nhất quán này đã tạo ra niềm tin - yếu tố then chốt để doanh nhân dám nghĩ lớn, làm dài hạn và gắn lợi ích doanh nghiệp với lợi ích quốc gia. “Làn gió mới” sau Đại hội không nằm ở những khẩu hiệu, mà ở cảm nhận rõ ràng của cộng đồng doanh nghiệp rằng họ đang được đồng hành, được bảo vệ và được kỳ vọng như một lực lượng kiến quốc thực thụ.

Kiến quốc, vì thế, không phải là điều gì xa vời. Nó bắt đầu từ chính những quyết định đầu tư, quản trị và hành xử mỗi ngày của doanh nhân - trong một môi trường chính sách đang dần được hoàn thiện, một không gian văn hóa được đề cao và một tầm nhìn cạnh tranh đã được mở ra rõ ràng sau Đại hội Đảng XIV.

Thực hiện: Lữ Ý Nhi