Chính phủ sửa đổi 26 nghị định, đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng

Theo nghị định mới, nhiều quy định được điều chỉnh theo hướng rút ngắn thời gian xử lý thủ tục; chuyển đổi hồ sơ từ hình thức giấy sang điện tử; đa dạng hóa phương thức nộp hồ sơ; tăng cường phân cấp thẩm quyền cho địa phương; đồng thời bãi bỏ hoặc sửa đổi các điều kiện đầu tư, kinh doanh không còn cần thiết hoặc chưa phù hợp với thực tiễn.

Đối với Nghị định số 62/2016/NĐ-CP về điều kiện hoạt động giám định tư pháp xây dựng và thí nghiệm chuyên ngành xây dựng (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 35/2023/NĐ-CP), Nghị định số 14/2026/NĐ-CP đã làm rõ phạm vi, đối tượng áp dụng; điều chỉnh điều kiện đối với tổ chức hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng; đồng thời bổ sung quy định về công bố công khai thông tin năng lực của các tổ chức này.

Theo quy định mới, tổ chức hoạt động thí nghiệm chuyên ngành xây dựng là tổ chức kinh doanh dịch vụ thí nghiệm, quan trắc công trình xây dựng, đáp ứng các điều kiện năng lực theo quy định. Cụ thể, tổ chức phải được thành lập hợp pháp; đáp ứng yêu cầu của tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17025:2017 hoặc tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17025:2017; người quản lý trực tiếp phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành phù hợp; thí nghiệm viên tối thiểu tốt nghiệp trung học phổ thông và có văn bằng, chứng chỉ đào tạo tương ứng với từng lĩnh vực thí nghiệm.

Đối với Nghị định số 58/2017/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Hàng hải Việt Nam, nghị định mới đã sửa đổi, bổ sung thủ tục công bố mở cảng biển, cảng dầu khí ngoài khơi và đưa luồng hàng hải vào khai thác; đồng thời điều chỉnh quy định về việc đóng bến cảng, cầu cảng, bến phao, khu nước và vùng nước.

Theo đó, các hạng mục này được phép đóng trong trường hợp không còn tồn tại hoặc không đủ điều kiện hoạt động; hoạt động kém hiệu quả; hoặc vì lý do quốc phòng, an ninh hay các lý do đặc biệt khác. Chủ sở hữu có trách nhiệm thực hiện việc đóng các công trình thuộc quyền sở hữu của mình và thông báo bằng văn bản tới Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Cảng vụ hàng hải hoặc Cảng vụ đường thủy nội địa tại khu vực quản lý để phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Sau khi đóng bến cảng, chủ đầu tư phải thực hiện việc tháo dỡ, thu hồi hoặc xử lý công trình, thiết bị gắn liền với công trình theo đúng quy định của pháp luật.

Nghị định số 14/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi Nghị định số 160/2016/NĐ-CP về điều kiện kinh doanh vận tải biển và các dịch vụ liên quan theo hướng cắt bỏ một số điều kiện không còn phù hợp. Theo đó, các yêu cầu về tàu thuyền, tổ chức bộ máy và nhân lực đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển quốc tế đã được bãi bỏ.

Theo quy định mới, doanh nghiệp chỉ cần được thành lập và hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật; được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh vận tải biển; đồng thời đáp ứng yêu cầu về bảo lãnh tài chính tối thiểu 5 tỷ đồng hoặc mua bảo hiểm để bảo đảm nghĩa vụ của chủ tàu đối với thuyền viên.

Bên cạnh việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, nghị định mới còn bổ sung hình thức nộp hồ sơ qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến; rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính từ 12 ngày xuống còn 9 ngày; đồng thời phân cấp thẩm quyền giải quyết từ Bộ Xây dựng về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Ngoài ra, Nghị định số 14/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung Nghị định số 82/2019/NĐ-CP theo hướng phân cấp thẩm quyền quyết định đưa cơ sở phá dỡ tàu biển vào hoạt động, cũng như quyết định dừng hoặc dừng ngay hoạt động của các cơ sở này từ cơ quan trung ương về địa phương.

Việc sửa đổi đồng loạt 26 nghị định được kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực thuộc ngành xây dựng.