Cầu bãi cháy: Cây cầu phá kỷ lục thế giới

Cầu Bãi Cháy (CBC), cầu dây văng dự ứng lực bê tông cốt thép một mặt phẳng dây có chiều dài nhịp lớn nhất thế giới được khánh thành tháng 12/2006. Ông Haruo Yanagawa, Giám đốc Dự án xây dựng cầu Bãi Cháy là người của Viện Cầu và kết cấu Nhật Bản (JBSI), đơn vị tham gia tư vấn và giám sát công trình này. Ông có kinh nghiệm gần 40 năm trong ngành cầu đường và đã làm việc cho nhiều công trình ngoài nước của các nhà thầu Nhật Bản. Phóng viên Doanh Nhân Sài Gòn đã trò chuyện với kỹ sư Haruo Yanagawa (ảnh) trước lúc ông trở về Nhật Bản sau ba năm gắn bó với VN.

Cầu Bãi Cháy như một dải lụa vắt qua Vịnh Hạ Long. Ảnh: Haruo Yanagawa

Ông có kinh nghiệm gần 40 năm trong ngành cầu đường và đã làm việc cho nhiều công trình ngoài nước của các nhà thầu Nhật Bản. Phóng viên Doanh Nhân Sài Gòn đã trò chuyện với kỹ sư Haruo Yanagawa (ảnh) trước lúc ông trở về Nhật Bản sau ba năm gắn bó với VN.

* Thưa ông, vịnh Hạ Long là Di sản Thiên nhiên Thế giới 2 lần được UNESCO công nhận. CBC hoàn thành đã xóa tan nỗi lo sợ về việc cây cầu này ảnh hưởng đến mỹ quan vùng vịnh. Chắc ông cũng đồng ý với điều này?

- CBC là một trong năm cầu dây văng dự ứng lực một mặt phẳng dây lớn nhất thế giới. So với cầu Sunshinne Skyway của Mỹ, chiều dài CBC không bằng, nhưng nhịp chính với độ dài 435 m là vượt 35 m. Đây là cây cầu vừa hiện đại, vừa đẹp, không những góp phần giao thương thuận lợi, kích thích phát triển kinh tế của Quảng Ninh mà còn góp phần tô điểm vịnh Hạ Long thơ mộng hơn, đáng yêu hơn. Không chỉ tôi mà nhiều người đều nghĩ như vậy. Chúng tôi đã nhìn thấy điều này từ những ngày nghiên cứu dự án, nhưng vẫn hồi hộp chờ ngày cây cầu khánh thành...

* Vì sao nhịp chính CBC cần dài tới 435m?

- Theo dự kiến ban đầu, nhịp chính CBC dài 250 m, tĩnh không yêu cầu là 200 m rộng và 50 m cao, đủ để đảm bảo cho tàu biển trọng tải 50.000 tấn qua eo Cửa Lục dễ dàng. Tuy nhiên, với lực va tính toán của tàu 50.000 tấn thì kết cấu của thân trụ và móng trụ phải thật lớn, rất khó thi công móng trụ cầu nằm sâu dưới mực nước biển tới gần 20m.

Bởi vậy, khẩu độ của nhịp chính đã được kéo dài 435 m, đủ để 2 trụ tháp P3 và P4 đặt trên bờ. Kỷ lục cây cầu dây văng một mặt phẳng dây có khẩu độ nhịp dài nhất thế giới thuộc về CBC là vì vậy.

* Việc thi công móng trụ áp theo công nghệ giếng chìm hơi ép lần đầu tiên được áp dụng tại VN có phải do yêu cầu đặc thù của vịnh Hạ Long?

- Việc sử dụng loại móng bằng công nghệ giếng chìm hơi ép làm giảm tối đa ảnh hưởng môi trường trong quá trình thi công; thi công các khối đúc trên cạn nên chất lượng bê tông cốt thép cao, có thể kiểm tra trực tiếp bằng mắt thường các lớp địa chất và địa tầng đặt móng; móng có sức chịu tải lớn hơn nhiều so với các loại móng khác; thời gian thi công ngắn, không phải huy động nhiều thiết bị, máy móc và không bị ảnh hưởng bởi thời tiết; áp dụng các thiết bị hiện đại nên có độ an toàn cao...

* Làm việc ở VN, ông có gặp khó khăn hơn so với các nước khác?

- So với điều kiện ở các nước khác, thi công ở VN khó hơn. Vấn đề chúng tôi gặp phải là tiến độ công trình. Theo tôi, các nhà thầu đã bỏ giá rất thấp, khoảng 50% của giá dự thầu nên khi thi công, họ không có tiền trả nguyên vật liệu, nhân công... Chúng tôi khá vất vả trong việc giám sát, không những kiểm soát tiến độ mà cả chất lượng công trình.

Tuân thủ các quy định vận hành dự án, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với nhà thầu để rút ngắn tiến độ. Các bên đã làm việc rất chăm chỉ để đẩy nhanh tiến độ thi công.

Chúng tôi quan niệm, càng rút ngắn thời gian thi công, nhà thầu càng có lợi, nhưng nhà thầu không hoàn toàn làm theo chỉ dẫn của chúng tôi. Cuối cùng, khi hiểu ra ý định đó, họ đã nỗ lực và phối hợp chặt chẽ. Khi phát hiện có sự chậm trễ về tiến độ, ngay lập tức chúng tôi làm việc với nhà thầu để tìm ra nguyên nhân.

Ví dụ, thiếu nhân công, thiếu vật liệu, thiếu thiết bị..., chúng tôi đề nghị nhà thầu giải quyết ngay. Thi công liên tục 24/24 giờ. Các phần việc được hoàn thành trước 3 tháng. Nhà thầu Nhật Bản cũng gặp thuận lợi lớn là giá nhân công rẻ và nguồn nhân lực dồi dào.

* Nghe nói, việc giám sát kỹ càng đến mức, sau khi cốt thép của trụ cầu hoàn thành, trưởng tư vấn đến kiểm tra và chỉ chấp thuận cho đổ bê tông khi dùng giấy trắng lau cốt thép và khuôn mà không để lại vết bẩn?

- Điểm hợp long của 2 khối dầm từ 2 tháp trụ được kết nối với độ sai số được tính bằng mm, đồng thời phải giảm tối đa độ võng của hai khối dầm khổng lồ trước những biến động của thời tiết và sự co ngót thường thấy ở các khối bê tông...

Để có kết quả chính xác về độ co ngót và từ biến của bê tông, tư vấn thiết kế đã tiến hành thí nghiệm 2 mẫu bê tông: một đặt trong phòng thí nghiệm ở đầu cầu phía Bãi Cháy, một đặt ở trong phòng thí nghiệm ở Tokyo. Mọi thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm... tại VN đều được điện báo hằng ngày về Nhật Bản để điều chỉnh cho phù hợp.

Thí nghiệm này kéo dài tới 3 năm. Nhờ có kết quả thí nghiệm cộng với kinh nghiệm thi công của nhà thầu mà khi đổ bê tông thân trụ chính cầu Bãi Cháy cao 47,5 m đã phải đổ thêm 4 cm để khi bê tông thân trụ co ngót thì cao độ đỉnh trụ vừa đúng với cao độ thiết kế.

Các kết cấu bê tông khối có kích thước lớn trong giai đoạn đổ bê tông xảy ra hiệu ứng nhiệt. Tùy theo hàm lượng xi măng (số kg xi măng/m3 bê tông) càng lớn thì nhiệt độ trong khối càng lớn, có thể lên tới 50-60 độ C, gây biến dạng và nứt bê tông. Khi đổ bê tông đợt 1, móng giếng chìm trụ P4 cầu Bãi Cháy có khối lượng 800 m3, cường độ bê tông là 24 Mpa, để giảm nhiệt độ trong khối bê tông, nhà thầu đã dùng tới 3.200 cây nước đá (mỗi cây nặng 25 kg) thả vào nước trộn bê tông. Khối lượng nước đá đã được dùng là 80 tấn!

Việc kiểm tra vệ sinh cốt thép chỉ là một chi tiết nhỏ để nói thêm về sự nghiêm túc của các kỹ sư tư vấn tại công trình này.

* Cuối tuần ông thường từ Quảng Ninh về Hà Nội. Ông thích cách giải trí nào?

- Dịp thi công bận rộn, thi thoảng tôi mới về Hà Nội. Tôi thích đi nghe hòa nhạc ở Nhà hát Lớn và chơi tennis. Món ăn VN rất quyến rũ. Tôi và vợ con mê phở và bún chả của Hà Nội.

* Xin cảm ơn ông!

CUNG CẦU