Bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất từ 1/1/2026 theo quy định mới

Theo quy định mới, Nhà nước sẽ thu hồi đất trong ba trường hợp bổ sung sau:

Thứ nhất, thu hồi đất để thực hiện các dự án trong khu thương mại tự do và các dự án thuộc trung tâm tài chính quốc tế. Đây là nhóm dự án được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới, thu hút đầu tư và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

Thứ hai, đối với các dự án triển khai thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất nhưng đã hết thời hạn hoặc hết thời gian gia hạn mà vẫn chưa hoàn tất, nếu nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số người sử dụng đất, thì HĐND cấp tỉnh sẽ xem xét, quyết định thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất hoặc cho thuê đất cho chủ đầu tư.

Thứ ba, thu hồi đất nhằm tạo quỹ đất thanh toán cho các dự án theo hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đồng thời cho thuê đất tiếp tục phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với các tổ chức đang sử dụng đất thuộc trường hợp thu hồi theo quy định tại Điều 78 và Điều 79 của Luật Đất đai.

Theo quy định hiện hành của Luật Đất đai, có 32 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội, được chia thành ba nhóm chính: xây dựng công trình công cộng; xây dựng trụ sở cơ quan Nhà nước; và thực hiện các dự án quan trọng như khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao hay dự án lấn biển.

Trước khi thu hồi, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo cho người có đất bị thu hồi ít nhất 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp. Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải được niêm yết công khai trong 10 ngày tại trụ sở UBND cấp xã. Trường hợp còn ý kiến không đồng thuận, cơ quan quản lý phải tổ chức đối thoại trong thời hạn 30 ngày kể từ khi kết thúc việc lấy ý kiến.

Nghị quyết 254/2025/QH15 cũng quy định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất là căn cứ để tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, bảng giá đất được xây dựng theo loại đất, vị trí và khu vực; do HĐND cấp tỉnh quyết định và chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2026. Bảng giá này sẽ được điều chỉnh, bổ sung khi cần thiết. Trước đây, việc bồi thường chủ yếu căn cứ vào giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh ban hành tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Cùng với đó, Nghị quyết 216/2026/QH15 về kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp cũng có hiệu lực từ đầu năm 2026. Theo quy định này, hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp sẽ tiếp tục được miễn thuế đến hết năm 2030, qua đó góp phần bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao sức cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam.

Trường hợp Nhà nước giao đất nhưng tổ chức, cá nhân không trực tiếp sử dụng mà cho đơn vị khác thuê lại để sản xuất nông nghiệp, người được giao đất vẫn phải nộp đủ 100% thuế sử dụng đất nông nghiệp trong thời gian Nhà nước chưa thực hiện thu hồi đất theo quy định.