Bộ Công Thương đề xuất nới tỷ lệ bán điện mặt trời mái nhà đến năm 2030

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất cho phép điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được bán sản lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% trong giai đoạn đến hết năm 2030.

Theo dự thảo, Bộ Công Thương xây dựng cơ chế mua bán điện riêng đối với nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đối tượng áp dụng bao gồm hệ thống điện mặt trời mái nhà của hộ gia đình; hệ thống lắp đặt tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo có lưới điện nhưng chưa đấu nối, liên kết với hệ thống điện quốc gia; cũng như các công trình là tài sản công có lắp đặt điện mặt trời mái nhà.

Nguyên tắc chung được dự thảo xác định là cho phép bán phần sản lượng điện dư lên lưới điện, nhưng không vượt quá 50% tổng sản lượng điện phát ra. Tuy nhiên, Bộ Công Thương đồng thời đề xuất một số cơ chế linh hoạt nhằm khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trong giai đoạn chuyển tiếp.

Cụ thể, đối với các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, dự thảo cho phép bán toàn bộ sản lượng điện dư không giới hạn. Kể từ thời điểm các khu vực này được đấu nối với hệ thống điện quốc gia, việc mua bán điện dư sẽ thực hiện theo các quy định chung tại Nghị định.

Đáng chú ý, dự thảo lần này lần đầu tiên đề xuất cho phép bán sản lượng điện dư với tỷ lệ vượt quá 50% trong giai đoạn từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030. Sau thời điểm này, cơ chế mua bán điện dư sẽ quay trở lại áp dụng mức trần không quá 50% theo quy định chung.

Trước những băn khoăn về khả năng chồng chéo giữa quy định “không quá 50%” và quy định cho phép “vượt quá 50%”, Bộ Công Thương lý giải rằng đây là hai cơ chế áp dụng cho các giai đoạn khác nhau.

Quy định trần 50% là nguyên tắc dài hạn, áp dụng xuyên suốt thời gian Nghị định có hiệu lực, trong khi cơ chế cho phép vượt quá 50% chỉ mang tính tạm thời, áp dụng đến hết năm 2030. Tỷ lệ cụ thể trong giai đoạn này sẽ do bên bán và bên mua thỏa thuận, trên cơ sở bảo đảm phù hợp với nhu cầu sử dụng điện và điều kiện vận hành an toàn của hệ thống điện.

Theo Bộ Công Thương, việc bổ sung quy định nới tỷ lệ bán điện dư đến năm 2030 nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, phù hợp với định hướng chuyển dịch năng lượng và mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam. Đề xuất này được xây dựng trên cơ sở ý kiến đồng thuận của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị liên quan.

Từ ngày 1/1/2031, tỷ lệ mua bán sản lượng điện dư từ điện mặt trời mái nhà sẽ được thực hiện thống nhất theo quy định chung của Nghị định, theo đó chỉ được bán tối đa dưới 50% sản lượng điện phát ra.