Xuất khẩu hạt điều Việt Nam lập kỷ lục, lần đầu vượt mốc 5 tỷ USD

Thành tích này không chỉ phản ánh quy mô xuất khẩu tăng mạnh mà còn cho thấy những chuyển dịch quan trọng về thị trường, công nghệ chế biến và định hướng phát triển bền vững của toàn ngành.

Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, riêng trong tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu hạt điều đạt 466 triệu USD, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước. Cú tăng tốc mạnh mẽ trong tháng cuối năm đã đưa tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều cả năm 2025 lên 5,229 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay.

Trước đó, năm 2024, xuất khẩu hạt điều Việt Nam lần đầu vượt mốc 4 tỷ USD với hơn 4,3 tỷ USD. Như vậy, chỉ trong hai năm liên tiếp, ngành điều đã xác lập hai kỷ lục mới về kim ngạch, với mức tăng gần 1 tỷ USD chỉ sau một năm.

Không chỉ tăng mạnh về giá trị, xuất khẩu hạt điều năm 2025 còn đạt kỷ lục mới về sản lượng với 766.585 tấn, tăng 5,7% so với năm 2024. Điều này cho thấy tăng trưởng của ngành không chỉ đến từ yếu tố giá mà còn phản ánh năng lực chế biến ngày càng được nâng cao và khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ.

Với kết quả này, hạt điều đã vươn lên trở thành một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong năm 2025, chỉ đứng sau cà phê và rau quả. Trong bối cảnh xuất khẩu gạo sụt giảm, sự bứt phá của ngành điều càng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của mặt hàng này trong cơ cấu xuất khẩu nông sản.

Một điểm nhấn đáng chú ý của xuất khẩu hạt điều năm 2025 là sự thay đổi lớn trong cơ cấu thị trường. Lần đầu tiên, Trung Quốc vượt qua Hoa Kỳ để trở thành thị trường nhập khẩu hạt điều lớn nhất của Việt Nam.

Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu hạt điều sang Trung Quốc đạt 1,115 tỷ USD trong năm 2025, trong khi xuất khẩu sang Mỹ đạt 975 triệu USD. Đứng thứ ba là Hà Lan với kim ngạch 495 triệu USD.

Theo Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương, tính riêng 11 tháng năm 2025, xuất khẩu hạt điều sang Trung Quốc đạt 159,2 nghìn tấn, trị giá 1,024 tỷ USD, tăng 35,5% về lượng và gần 49% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Đây là lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu hạt điều sang thị trường tỷ dân vượt mốc 1 tỷ USD, trong khi mức cao nhất trước đó mới đạt 746 triệu USD vào năm 2024.

Ngược lại, xuất khẩu hạt điều sang Mỹ trong 11 tháng năm 2025 giảm 26% về lượng và 17% về trị giá, chỉ đạt 133 nghìn tấn với kim ngạch 887 triệu USD. Tuy nhiên, nhờ sự bứt phá mạnh mẽ của thị trường Trung Quốc và một số thị trường khác, tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều của Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực trong cả năm.

Dù đạt kim ngạch xuất khẩu kỷ lục, ngành điều Việt Nam vẫn mang đặc thù của một ngành chế biến quy mô lớn, phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu. Năm 2025, Việt Nam đã chi khoảng 4,5 tỷ USD để nhập khẩu hơn 2,9 triệu tấn hạt điều thô, chủ yếu từ châu Phi và Campuchia. Với kim ngạch xuất khẩu đạt 5,229 tỷ USD, giá trị xuất siêu của toàn ngành chỉ đạt hơn 700 triệu USD.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), kết quả đạt được là thành quả của quá trình chuyển đổi bền bỉ từ mục tiêu an sinh xã hội sang phát triển ngành công nghiệp chế biến tỷ USD. Việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là các dây chuyền tách vỏ tự động, đã giúp ngành điều nâng cao năng suất, giảm phụ thuộc vào lao động thủ công và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU, Nhật Bản.

Tuy nhiên, “điểm nghẽn” lớn nhất của ngành điều hiện nay vẫn là nguồn nguyên liệu trong nước chỉ đáp ứng khoảng 10% nhu cầu sản xuất, khiến ngành dễ bị tổn thương trước biến động giá và rủi ro nguồn cung toàn cầu.

Để giải bài toán nguyên liệu, trong năm 2026, VINACAS cùng các bộ, ngành liên quan dự kiến đẩy mạnh chiến lược khôi phục và phát triển vùng nguyên liệu tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Các chương trình tái canh giống điều năng suất cao, cùng với kiến nghị siết chặt hàng rào kỹ thuật đối với hạt điều nhập khẩu, được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển căn bản cho ngành.

Song song đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định tập trung minh bạch hóa nguồn gốc sản phẩm, đẩy mạnh truy xuất dữ liệu số, đầu tư vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu quốc gia cho hạt điều Việt Nam.

Theo dự báo của VINACAS, giai đoạn 2022 - 2027, thị trường hạt điều toàn cầu sẽ tăng trưởng bình quân 4,6% mỗi năm nhờ xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh và các loại hạt giàu dinh dưỡng ngày càng phổ biến. Đây được xem là dư địa quan trọng để ngành điều Việt Nam tiếp tục mở rộng không chỉ về quy mô xuất khẩu mà còn về giá trị gia tăng.

Lãnh đạo VINACAS nhấn mạnh, mục tiêu của ngành điều trong giai đoạn tới không chỉ dừng lại ở con số 5 tỷ USD, mà là nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển các sản phẩm chế biến sâu, xây dựng thương hiệu quốc gia và khẳng định vị thế bền vững của hạt điều Việt Nam trên thị trường thế giới.