Chính sách mới

Vi phạm chứng từ thu phí có thể bị phạt tới 20 triệu đồng từ năm 2026

Văn Sơn • 06/01/2026 - 14:24

Từ ngày 1/1/2026, các hành vi vi phạm quy định về lập chứng từ thu phí, lệ phí sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 2/2026/NĐ-CP do Chính phủ Việt Nam ban hành, thay thế các quy định trước đây nhằm tăng cường minh bạch và kỷ cương trong quản lý nguồn thu ngân sách nhà nước.

Theo quy định tại Điều 15 của Nghị định, mức xử phạt được phân định rõ theo tính chất và mức độ vi phạm. Đối với các lỗi mang tính sơ suất, như lập chứng từ không đầy đủ nội dung (không bao gồm chỉ tiêu số tiền), tổ chức vi phạm lần đầu sẽ bị xử phạt cảnh cáo. Trường hợp tái phạm từ lần thứ hai trở đi, mức phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng.

Nghiêm trọng hơn, hành vi thu phí nhưng không lập chứng từ, hoặc có lập nhưng không giao cho người nộp phí, sẽ bị phạt tiền từ 2 đến 6 triệu đồng. Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng “thu phí không biên lai”, qua đó ngăn ngừa nguy cơ thất thoát và gian lận nguồn thu nhà nước. Người nộp phí được khuyến nghị chủ động yêu cầu chứng từ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Đáng chú ý, Nghị định 2/2026/NĐ-CP siết chặt chế tài đối với các hành vi gian lận tài chính. Cụ thể, hành vi ghi chênh lệch số tiền giữa các liên chứng từ sẽ bị xử phạt theo giá trị chênh lệch, với mức phạt cao nhất lên tới 20 triệu đồng cho mỗi chứng từ. Đây là thủ đoạn phổ biến khi liên giao cho người nộp ghi đúng số tiền thực thu, trong khi liên lưu nội bộ lại ghi thấp hơn nhằm chiếm đoạt phần chênh lệch.

Bên cạnh đó, hành vi lập chứng từ khống - tức tạo lập chứng từ không phát sinh giao dịch thực tế cũng bị xử phạt nặng, với mức phạt từ 2 đến 16 triệu đồng tùy theo giá trị chứng từ. Việc sử dụng chứng từ thu phí đã hết thời hạn sử dụng cũng sẽ bị phạt từ 2 đến 4 triệu đồng cho mỗi chứng từ vi phạm.

Nghị định quy định các mức phạt nêu trên áp dụng đối với tổ chức; trường hợp cá nhân vi phạm, mức phạt tiền bằng một nửa. Cụ thể, chênh lệch dưới 1 triệu đồng bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng; chênh lệch từ 1 triệu đến dưới 5 triệu đồng bị phạt từ 2 đến 6 triệu đồng; và chênh lệch từ 10 triệu đồng trở lên có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.

Với khung chế tài mới, cơ quan quản lý kỳ vọng sẽ nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hạn chế gian lận trong thu phí, lệ phí và góp phần bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong quản lý ngân sách nhà nước từ năm 2026.