Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý về Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) của Bộ Tài chính. Theo đó, VCCI đề nghị Bộ Tài chính xem xét nghiên cứu bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, điều hoà và nghiên cứu lại lộ trình tăng thuế đối với rượu bia và thuốc lá, đồ uống có đường…
Theo VCCI, xăng là mặt hàng đang phải chịu cùng lúc 2 loại thuế có tính chất hạn chế tiêu dùng là Thuế Tiêu thụ đặc biệt và Thuế Bảo vệ môi trường.
Do xăng không phải mặt hàng xa xỉ, nên việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt cũng nhằm bảo vệ môi trường. Vì vậy, VCCI đề xuất Bộ Tài chính nghiên cứu bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng. Trong trường hợp cần thiết, sẽ điều chỉnh Thuế Bảo vệ môi trường cho phù hợp với mục tiêu của loại thuế này.
Mặc khác, VCCI cũng đề nghị bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt với điều hoà nhiệt độ sau 26 năm mặt hàng này phải chịu thuế. Cơ quan này cho rằng, bối cảnh hiện nay đã khác, điều hoà nhiệt độ trở nên thông dụng, khác với năm 1998 là mặt hàng xa xỉ.
Cũng trong dự thảo này, đồ uống có đường là mặt hàng mới được bổ sung vào diện chịu thuế với thuế suất dự kiến 10%. Lý do được đưa ra là nhằm chống lại tình trạng thừa cân, béo phì đang gia tăng tại Việt Nam hiện nay. Việc bổ sung đối tượng chịu thuế mới sẽ có tác động rất lớn và rất nghiêm trọng tới sự phát triển của doanh nghiệp ngành hàng này.
Do đó, VCCI cho rằng chính sách này cần được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng. Cụ thể, VCCI nhận định việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt 10% đối với nước giải khát có đường sẽ giúp hạn chế hay giảm tỷ lệ béo phì như thế nào thì chưa được đánh giá đầy đủ. Cùng với đó, chính sách thuế này chưa bảo đảm công bằng khi chỉ tập trung vào các sản phẩm đồ uống đóng chai sẵn. Còn các loại đồ uống pha chế tại chỗ như cà phê, trà sữa, nước mía, trà chanh… khó có thể bị đánh thuế, do không thể xác định chính xác hàm lượng đường.
Ngoài ra, VCCI cho rằng chính sách này sẽ tác động tiêu cực đến các doanh nghiệp ngành đồ uống của Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp thuần tuý nội địa. Các doanh nghiệp nước ngoài đã có kinh nghiệm và công nghệ trong việc chuyển đổi sang các sản phẩm đồ uống không đường nhưng vẫn có vị ngọt. Trong khi đó, các doanh nghiệp thuần tuý nội địa gặp khó khăn hơn rất nhiều khi chính sách đánh thuế được thực hiện.
Từ những lý do trên, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá kỹ hơn về tác động, biện pháp thực hiện, cũng như lộ trình phù hợp của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường.
Đối với mặt hàng rượu bia và thuốc lá, VCCI cho rằng các doanh nghiệp đồng tình với quan điểm của Đảng và Nhà nước trong việc sử dụng chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt để bảo vệ sức khoẻ người dân, hạn chế tiêu dùng các mặt hàng có hại cho sức khoẻ như rượu bia, thuốc lá. Tuy nhiên, Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) hiện đề xuất mức tăng thuế rất mạnh và tốc độ tăng thuế rất nhanh đối với các mặt hàng này.
Việc tăng thuế quá nhanh và mạnh sẽ khiến các doanh nghiệp không thể điều chỉnh công suất sản xuất phù hợp với sự sụt giảm sản lượng tiêu thụ do chính sách thuế. Điều này sẽ dẫn đến nhiều dự án đầu tư gặp thua lỗ, không thể thu hồi được vốn.
Cũng theo VCCI, sự sụt giảm sản lượng quá nhanh sẽ tác động tiêu cực đến việc làm của người lao động, rất khó để chuyển đổi nghề nghiệp cho số lượng lao động dôi dư từ các nhà máy rượu bia, thuốc lá.
Chính vì vậy, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu đưa ra lộ trình tăng thuế đối với rượu bia và thuốc lá phù hợp hơn với tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, ưu tiên lựa chọn phương án với tốc độ tăng thuế ổn định hơn.
Cũng trong bản góp ý gửi Bộ Tài chính, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc sửa đổi quy định về xử lý trường hợp giá tính thuế không theo giá giao dịch thông thường trên thị trường; cân nhắc bổ sung trường hợp khấu trừ và hoàn thuế đối với việc sử dụng xe ô tô thương mại để sản xuất xe ô tô chuyên dùng; nghiên cứu thêm về thuế suất đối với xe ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện (dòng xe hybrid).