Tổng thống Trump cảnh báo áp thuế 100% đối với hàng hóa Canada

Cảnh báo được Tổng thống Mỹ đưa ra trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/1, chỉ ít ngày sau khi Thủ tướng Canada Mark Carney nhận định trật tự thế giới đang bước vào giai đoạn thay đổi sâu sắc. Theo ông Trump, Canada không được phép trở thành “cảng trung chuyển” để hàng hóa Trung Quốc né thuế và thâm nhập thị trường Mỹ.

“Nếu Thủ tướng Carney nghĩ rằng có thể biến Canada thành điểm trung chuyển cho hàng hóa và sản phẩm Trung Quốc vào Mỹ thì đó là một sai lầm nghiêm trọng”, ông Trump viết, đồng thời khẳng định mọi hàng hóa Canada sẽ lập tức bị áp thuế 100% nếu Ottawa ký thỏa thuận với Bắc Kinh.

Phát biểu này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt trong lập trường của ông Trump. Trước đó, ngày 20/1, Tổng thống Mỹ từng khuyến khích Canada tìm kiếm thỏa thuận thương mại với Trung Quốc sau khi hai nước đạt được thống nhất bước đầu về việc gỡ bỏ một số rào cản liên quan đến xe điện và hạt cải dầu. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, ông Trump đã đảo chiều quan điểm, gia tăng sức ép đối với Ottawa.

Theo tờ Financial Times, chuyến thăm Trung Quốc gần đây của Thủ tướng Carney - cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình nằm trong chiến lược đa dạng hóa quan hệ thương mại của Canada, trong bối cảnh quan hệ kinh tế với Mỹ có dấu hiệu xấu đi. Hai bên đã nhất trí giảm thuế đối với xe điện Trung Quốc xuống 6,1% và cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe mỗi năm, đồng thời Bắc Kinh cam kết hạ thuế với dầu hạt cải của Canada.

Phản ứng trước tuyên bố cứng rắn từ Nhà Trắng, ông Dominic LeBlanc, Bộ trưởng phụ trách thương mại Canada - Mỹ, khẳng định Ottawa không theo đuổi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc. Theo ông, các thỏa thuận vừa đạt được chỉ nhằm tháo gỡ một số vướng mắc thuế quan cụ thể. Ông LeBlanc nhấn mạnh Canada và Mỹ vẫn duy trì mối quan hệ đối tác kinh tế - an ninh sâu rộng và sẽ tiếp tục tập trung bảo vệ lợi ích của người lao động và doanh nghiệp hai nước.

Những phát biểu mới của Tổng thống Trump tiếp nối chuỗi động thái gây tranh cãi liên quan đến chính sách thuế quan trong nhiệm kỳ hiện tại. Trước đó, ông từng đe dọa áp thuế mạnh tay đối với châu Âu liên quan đến vấn đề Greenland, rồi nhanh chóng rút lại. Mô hình “đe dọa - điều chỉnh - rút lui” này đã nhiều lần xuất hiện trong các quyết sách thương mại của ông Trump, đặc biệt với các đối tác lớn.

Căng thẳng Mỹ - Canada cũng bộc lộ rõ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, khi Thủ tướng Carney phát biểu rằng trật tự quốc tế dựa trên luật lệ đang bị “đứt gãy”, được xem là lời chỉ trích gián tiếp các thay đổi khó lường trong chính sách của Mỹ. Đáp lại, Tổng thống Trump tuyên bố Canada “sống nhờ vào Mỹ”.

Giới quan sát nhận định, nếu Washington thực sự triển khai các biện pháp thuế quan cứng rắn, quan hệ thương mại song phương giữa Mỹ và Canada - vốn đang được điều chỉnh theo Hiệp định USMCA có thể đối mặt nhiều rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh hiệp định này sắp bước vào kỳ rà soát mới.