Thủ tướng yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy kết nối và chia sẻ dữ liệu quốc gia

Tham dự phiên họp có các Phó Trưởng Ban Chỉ đạo là các Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng, Phạm Thị Thanh Trà; Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang.

Cùng dự còn có các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Quốc hội, Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao và đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương là thành viên Ban Chỉ đạo. Bộ Công an là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo.

Tại phiên họp, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu đã được công bố. Theo đó, Ban Chỉ đạo là tổ chức phối hợp liên ngành, có chức năng nghiên cứu, tư vấn, khuyến nghị và giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, điều phối việc triển khai các chủ trương, chiến lược, cơ chế, chính sách và giải pháp quy mô quốc gia về dữ liệu; xây dựng, phát triển các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; tích hợp, đồng bộ, lưu trữ, chia sẻ, phân tích, khai thác và điều phối dữ liệu tại Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, đồng thời xử lý các vấn đề liên ngành quan trọng trong lĩnh vực dữ liệu.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng nhấn mạnh vai trò điều phối liên ngành của Ban Chỉ đạo trong việc hiện thực hóa các chủ trương, chính sách về dữ liệu, tạo động lực phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế số và xã hội số theo hướng thực chất, bền vững. Phiên họp đầu tiên có ý nghĩa quan trọng nhằm thống nhất nhận thức, tầm nhìn và phương thức tổ chức hành động, hướng tới xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Theo Thủ tướng, để hình thành trí tuệ thông minh cần có dữ liệu, song dữ liệu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được kết nối và chia sẻ hiệu quả. Do đó, tất cả các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị phải chủ động xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu. Trong bối cảnh Đảng, Nhà nước và Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới, dữ liệu được xác định là một trong những nền tảng then chốt để tạo thế, tạo đà và tạo lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Thủ tướng cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Việt Nam không thể chỉ dựa vào các động lực truyền thống đang dần tới hạn, mà cần khẩn trương khai thác hiệu quả các động lực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đặc biệt là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và kinh tế dữ liệu.

Liên hệ với các định hướng chiến lược, Thủ tướng nhắc lại việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó xác định rõ yêu cầu khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu trở thành tư liệu sản xuất quan trọng, thúc đẩy phát triển cơ sở dữ liệu lớn, công nghiệp dữ liệu và kinh tế dữ liệu.

Đánh giá bối cảnh quốc tế, Thủ tướng cho biết thế giới đang chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có của dữ liệu, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 25% mỗi năm, đưa dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên mới có giá trị cao trong kỷ nguyên số. Việt Nam thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển dữ liệu, gắn với chuyển đổi số và làn sóng trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa mạnh mẽ.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn lớn hiện nay, gồm thể chế và hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn; dữ liệu còn phân tán, thiếu kết nối và chia sẻ thực chất giữa các bộ, ngành, địa phương; chất lượng dữ liệu chưa cao, thiếu chuẩn hóa. Bên cạnh đó là những hạn chế về hạ tầng trung tâm dữ liệu, sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao và nguy cơ mất an toàn, an ninh mạng.

Trước thực tế này, Thủ tướng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo và đại biểu tập trung thảo luận, đề xuất giải pháp tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn, giải quyết hiệu quả bài toán dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” ngay từ nguồn; chấm dứt tư duy “cát cứ dữ liệu”, thúc đẩy kết nối và chia sẻ dữ liệu một cách thực chất; đồng thời bảo đảm cân bằng hài hòa giữa mở dữ liệu với bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh quốc gia.

Cùng với đó, Thủ tướng đề nghị nghiên cứu thúc đẩy hình thành thị trường dữ liệu, cơ chế định giá dữ liệu, mô hình vận hành Sàn dữ liệu; xây dựng chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam; huy động, khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu tiếng Việt; phát triển hạ tầng tính toán và năng lượng cho các trung tâm dữ liệu, siêu máy chủ.

Nhấn mạnh vẫn còn một số cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành triển khai chậm, chưa hoàn thành số hóa và tập trung dữ liệu, Thủ tướng yêu cầu có giải pháp mạnh mẽ để chấm dứt tình trạng đầu tư manh mún, thiếu thống nhất về công nghệ và chuẩn dữ liệu. Đồng thời, các đại biểu cần chia sẻ xu hướng phát triển dữ liệu trên thế giới, rút ra bài học kinh nghiệm phù hợp và xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính bứt phá trong thời gian tới.