Thống nhất đầu tư giai đoạn 1 đường sắt TP.HCM - Cần Thơ theo quy mô đường đơn

Thông tin được đưa ra tại cuộc họp về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng chủ trì.

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ là dự án hạ tầng quy mô lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, dự án đi qua khu vực có nền địa chất yếu và yêu cầu kỹ thuật phức tạp, do đó công tác chuẩn bị đầu tư cần được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển lâu dài.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cùng đơn vị tư vấn tiếp thu đầy đủ ý kiến từ các cơ quan chuyên môn, đồng thời bổ sung cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và các số liệu có nguồn trích dẫn rõ ràng để làm nổi bật sự cần thiết của dự án.

Đối với công tác dự báo nhu cầu vận tải, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận được giao phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam, Cục Hàng hải và Đường thủy nội địa Việt Nam cùng Tổng công ty Đường sắt Việt Nam để cập nhật dữ liệu thực tế về lưu lượng hành khách và hàng hóa trên hành lang TP.HCM - Cần Thơ.

Các số liệu dự báo cần làm rõ khả năng thu hút của vận tải đường sắt, cũng như phân tích tương quan thị phần giữa đường sắt với đường bộ và đường thủy nội địa.

Một nội dung quan trọng được Bộ Xây dựng yêu cầu nghiên cứu bổ sung là mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến.

Theo đó, báo cáo tiền khả thi cần xác định rõ quỹ đất quanh các nhà ga để phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và logistics, tạo nguồn lực phát triển mới cũng như nâng cao hiệu quả khai thác dự án sau khi đưa vào vận hành.

Bộ Xây dựng cũng cho biết sẽ làm việc trực tiếp với các địa phương có tuyến đi qua để thống nhất phương án sử dụng quỹ đất và cơ chế triển khai mô hình TOD.

Về giải pháp kỹ thuật, Bộ Xây dựng thống nhất chủ trương phân kỳ đầu tư giai đoạn đầu theo quy mô đường đơn.

Tuy nhiên, quá trình thiết kế và xây dựng phải được tính toán đồng bộ nhằm bảo đảm thuận lợi cho việc nâng cấp lên đường đôi trong các giai đoạn tiếp theo, đồng thời tránh phát sinh chi phí lớn hoặc gây gián đoạn khai thác khi mở rộng tuyến.

Đối với điều kiện nền đất yếu đặc trưng của Đồng bằng sông Cửu Long, Bộ yêu cầu nghiên cứu các giải pháp xử lý nền móng tối ưu nhằm hạn chế nguy cơ sụt lún, bảo đảm ổn định công trình và an toàn vận hành lâu dài.

Bên cạnh nguồn vốn đầu tư công, cơ quan quản lý cũng đề nghị nghiên cứu các phương án huy động vốn theo hình thức đối tác công tư (PPP) nhằm tăng tính khả thi về tài chính và giảm áp lực cho ngân sách nhà nước.

Theo phương án đang được nghiên cứu, tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP.HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ).

Tuyến có tổng chiều dài khoảng 175,2 km, đi qua 5 địa phương gồm TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ.

Dự án được quy hoạch phục vụ vận chuyển cả hành khách và hàng hóa, sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm với tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h.

Trong giai đoạn 1, tuyến sẽ được đầu tư theo quy mô đường đơn; giai đoạn sau sẽ mở rộng thành đường đôi theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 nhà ga cùng 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ.

Việc sớm triển khai tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về kết nối hạ tầng, giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ và mở rộng không gian phát triển kinh tế cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.