Thị trường hàng hóa điều chỉnh mạnh trước lo ngại lãi suất cao kéo dài

Trước những tín hiệu cho thấy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn kỳ vọng, dòng tiền đầu tư có xu hướng đảo chiều, rút khỏi các tài sản rủi ro. Diễn biến này khiến sắc đỏ lan rộng từ nhóm kim loại sang các mặt hàng nông sản chủ chốt, kéo chỉ số MXV-Index giảm gần 1,9% trong phiên 2/1, rời xa mốc tâm lý 2.400 điểm và lùi về sát vùng 2.390 điểm.

Sau giai đoạn phục hồi tích cực trước kỳ nghỉ lễ Giáng sinh, thị trường nông sản nhanh chóng quay đầu giảm trong tuần giao dịch vừa qua. Phần lớn các mặt hàng chủ lực đều chịu áp lực bán, trong đó giá ngô ghi nhận mức giảm đáng chú ý khi mất gần 2,8%, lùi về 172 USD/tấn – mức thấp nhất trong khoảng hai tuần trở lại đây. Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư trong bối cảnh các yếu tố hỗ trợ nhu cầu chưa thực sự rõ ràng.

Theo phân tích từ MXV, đà suy yếu của giá ngô chịu ảnh hưởng lớn từ các báo cáo liên quan đến thị trường ethanol của Mỹ do Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố.

Do trùng kỳ nghỉ lễ, hai báo cáo liên tiếp được phát hành dồn dập vào cuối tháng 12 đã tạo áp lực tâm lý đáng kể lên thị trường. Số liệu cho thấy tồn kho ethanol tại Mỹ tăng liên tục trong hai tuần, tiến sát mốc 23 triệu thùng và đạt mức cao nhất kể từ tháng 9/2025, trong khi sản lượng ethanol biến động trái chiều giữa các tuần.

Đáng chú ý, xuất khẩu ethanol và lượng tiêu thụ ethanol làm đầu vào cho các nhà máy lọc dầu lại giảm mạnh trong tuần gần nhất, phản ánh nền tảng nhu cầu đối với ngô nguyên liệu vẫn thiếu ổn định. Cùng với đó, báo cáo nghiền ngũ cốc và sản xuất sản phẩm phụ tháng 11/2025 của Cơ quan Thống kê Nông nghiệp Quốc gia Mỹ (NASS) cho thấy tổng lượng ngô sử dụng cho sản xuất cồn và mục đích công nghiệp chỉ đạt gần 13,2 triệu tấn, giảm so với tháng trước và cùng kỳ năm ngoái, củng cố lo ngại về nhu cầu công nghiệp suy yếu.

Ở chiều cung, áp lực dư cung toàn cầu tiếp tục gia tăng khi Hiệp hội các nhà xuất khẩu ngũ cốc quốc gia Brazil dự báo xuất khẩu ngô nước này trong năm 2025 có thể đạt trên 41 triệu tấn, cao hơn đáng kể so với năm 2024. Thời tiết thuận lợi tại Brazil và khu vực phía Bắc Argentina, với lượng mưa ổn định giúp cải thiện độ ẩm đất, đã làm gia tăng kỳ vọng về một vụ mùa khả quan. Tuy nhiên, dự báo khô nóng cục bộ tại miền Nam Argentina phần nào giúp kìm hãm đà giảm sâu của giá.

Bên cạnh các yếu tố cung - cầu, tâm lý giao dịch thận trọng trong giai đoạn giáp hai kỳ nghỉ lễ cuối năm cũng khiến nhiều nhà đầu tư thu hẹp vị thế, đẩy mạnh chốt lời và rút dòng tiền khỏi thị trường ngô trên sàn CBOT. Dù vậy, những diễn biến địa chính trị mới liên quan đến xung đột Nga - Ukraine vẫn là yếu tố hỗ trợ tiềm ẩn, khi rủi ro đối với an ninh tuyến vận chuyển Biển Đen có thể ảnh hưởng đến nguồn cung ngũ cốc toàn cầu trong trung hạn.

Không nằm ngoài xu hướng chung, thị trường kim loại cũng chịu áp lực điều chỉnh đáng kể, tập trung chủ yếu ở nhóm kim loại quý. Giá bạc chấm dứt chuỗi tăng kéo dài 5 tuần liên tiếp khi giảm hơn 8% trong tuần nghỉ Tết Dương lịch, lùi về quanh 71 USD/ounce. Theo MXV, nguyên nhân chính đến từ hoạt động chốt lời mạnh mẽ của nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng về lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

Biên bản cuộc họp tháng 12 của FED cho thấy một số quan chức bày tỏ lo ngại khi tiến trình đưa lạm phát về mục tiêu 2% đang chững lại, làm giảm khả năng cắt giảm lãi suất nhanh trong năm 2026. Mặt bằng lãi suất cao hơn kéo dài làm suy giảm sức hấp dẫn của các tài sản không mang lại lợi suất như bạc. Áp lực bán còn gia tăng sau khi Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) nâng mức ký quỹ ban đầu đối với hợp đồng bạc tiêu chuẩn trên sàn COMEX, khiến chi phí duy trì vị thế của nhà đầu tư tăng lên.

Ở chiều ngược lại, thị trường bạc vẫn ghi nhận một số yếu tố hỗ trợ từ phía cung khi Trung Quốc siết chặt hoạt động xuất khẩu bạc từ đầu năm 2026. Theo Viện Bạc (SI), Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất bạc lớn thứ hai thế giới, trong khi chỉ số PMI sản xuất tháng 12 quay trở lại ngưỡng mở rộng, qua đó cải thiện triển vọng tiêu thụ bạc công nghiệp trong trung hạn.

Dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC) cho thấy các quỹ và tổ chức đầu tư vẫn duy trì trạng thái mua ròng bạc trên sàn COMEX, dù quy mô vị thế đã giảm nhẹ trong hai tuần liên tiếp. Điều này cho thấy dòng tiền đầu cơ chưa rút hoàn toàn khỏi thị trường, song động lực tăng giá đang suy yếu rõ rệt.

Tại thị trường trong nước, do nguồn cung chủ yếu phụ thuộc vào nhập khẩu, giá bạc 999 diễn biến đồng pha với thị trường thế giới. Tính đến ngày 4/1, giá bạc trong nước giảm khoảng 8% so với cuối tuần trước, dao động quanh mức 2,356 - 2,386 triệu đồng/lượng tại Hà Nội và 2,358 - 2,391 triệu đồng/lượng tại TP.HCM.