Tăng tốc hạ tầng đường sắt, mở trục kết nối TP.HCM đến sân bay Long Thành

Kết luận phiên họp, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy phát triển ngành đường sắt theo hướng tự lực, tự cường, làm chủ công nghệ, quản lý và sản xuất thiết bị. Việc triển khai các dự án phải gắn với mục tiêu hình thành công nghiệp đường sắt nội địa, giảm phụ thuộc vào bên ngoài và tối ưu hiệu quả đầu tư ngay từ khâu chuẩn bị.

Một trong những nội dung trọng tâm là thúc đẩy tuyến đường sắt kết nối TP.HCM với tỉnh Đồng Nai và kéo dài đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây được xem là trục giao thông chiến lược nhằm bảo đảm kết nối đồng bộ khi sân bay đi vào khai thác, giảm áp lực cho hạ tầng đường bộ khu vực phía Nam.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương liên quan phối hợp chặt chẽ, triển khai dự án với tinh thần khẩn trương nhưng phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, kiểm soát chặt tiến độ, chất lượng, phòng chống tham nhũng, lãng phí và kém hiệu quả.

Định hướng chung được xác lập là hoàn thiện quy hoạch đường sắt phù hợp không gian phát triển mới của đất nước, với tầm nhìn dài hạn 100 năm. Hệ thống đường sắt không chỉ phục vụ vận tải mà còn đóng vai trò hạ tầng nền tảng cho phát triển công nghiệp và đô thị.

Nguồn lực thực hiện cần được đa dạng hóa, bao gồm vốn đầu tư công, vốn tư nhân theo mô hình PPP, vốn vay nước ngoài và các nguồn lực hợp pháp khác, trong đó công tác giải phóng mặt bằng phải được chuẩn bị chủ động, đồng bộ.

Thủ tướng đồng thời yêu cầu khẩn trương rà soát, bổ sung hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đặc biệt đối với đường sắt đô thị, bảo đảm tính liên thông, đồng bộ và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Đối với tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các bộ, ngành được giao hoàn thành các mốc kỹ thuật và pháp lý quan trọng trong tháng 3 và 4/2026, bao gồm báo cáo nghiên cứu khả thi, đàm phán hiệp định liên quan cầu đường sắt qua biên giới và bàn giao mốc giải phóng mặt bằng cho địa phương.

Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng phải hoàn thành hồ sơ mời thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 3/2026 và lựa chọn tư vấn trong quý II/2026, đồng thời rà soát nhu cầu vốn, công nghệ và phương án giải phóng mặt bằng.

Tại Hà Nội và TP.HCM, các tuyến đường sắt đô thị đang triển khai được yêu cầu bảo đảm tiến độ, chất lượng và an toàn, đồng thời kiểm soát chặt tổng mức đầu tư, định mức, đơn giá để tránh đội vốn.

Tinh thần điều hành được nhấn mạnh là “nhanh chóng, hiệu quả, đúng quy định”, với mục tiêu lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo trong mọi quyết định đầu tư. Các cơ quan chủ quản, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn và nhà thầu phải nâng cao trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ, xử lý dứt điểm các điểm nghẽn.

Việc tăng tốc hạ tầng đường sắt, đặc biệt là mở trục kết nối TP.HCM đến sân bay Long Thành, được kỳ vọng tạo cú hích chiến lược cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững trong dài hạn.