Ngân hàng Nhà nước lý giải nguyên nhân giá vàng tăng mạnh

Thông tin trên được Ngân hàng Nhà nước nêu rõ trong văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP. Hà Nội trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, liên quan đến diễn biến bất thường của giá vàng trong nước.

Theo số liệu cập nhật đến ngày 24/1, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết ở mức 172,3 - 174,3 triệu đồng/lượng (mua - bán), tăng hơn 11 triệu đồng/lượng so với đầu năm, tương đương khoảng 7%.

Trước đó, trong năm 2025, giá vàng miếng SJC đã nhiều lần lập đỉnh mới, có thời điểm lên tới gần 160 triệu đồng/lượng. Tính chung cả năm, giá vàng SJC tăng xấp xỉ 70 triệu đồng/lượng, tương đương khoảng 80%.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, từ tháng 4/2025 đến nay, giá vàng thế giới biến động mạnh theo xu hướng tăng, chủ yếu do căng thẳng địa chính trị, xung đột vũ trang và bất ổn ngoại giao tại nhiều khu vực như Nga - Ukraine và Trung Đông. Diễn biến này kéo theo giá vàng trong nước tăng theo.

Bên cạnh đó, các dự báo về xu hướng giá vàng thế giới tiếp tục đi lên khiến người nắm giữ vàng hạn chế bán ra. Trong khi đó, nhiều kênh đầu tư khác trong nước kém hấp dẫn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp trầm lắng, bất động sản neo giá cao, mặt bằng lãi suất huy động thấp… đã làm gia tăng tâm lý đầu cơ, tích trữ vàng.

Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh Việt Nam không phải là quốc gia sản xuất vàng, nguồn cung vàng trên thị trường chủ yếu dựa vào nhập khẩu. Tuy nhiên, trong bối cảnh cần ưu tiên nguồn ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế, việc nhập khẩu vàng miếng do Ngân hàng Nhà nước thực hiện có những hạn chế nhất định, qua đó tạo thêm áp lực lên giá trong nước.

Trước diễn biến giá vàng tăng cao và chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước với thế giới, thời gian qua Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bình ổn thị trường vàng.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025. Nghị định mới bám sát chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc từng bước xóa bỏ cơ chế độc quyền Nhà nước đối với vàng miếng theo lộ trình có kiểm soát, trong khi Nhà nước vẫn giữ vai trò quản lý.

Theo Ngân hàng Nhà nước, việc chấm dứt cơ chế độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng được tham gia sản xuất, xuất nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung trên thị trường đa dạng hơn, tăng tính cạnh tranh và minh bạch, qua đó góp phần thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước với giá vàng thế giới.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 34/2025 hướng dẫn thi hành các nội dung sửa đổi của Nghị định 24. Đồng thời, trên cơ sở phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan này đã trình Thủ tướng Chính phủ phương án nghiên cứu, đề xuất thành lập Sở hoặc Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam theo lộ trình phù hợp.

Ngân hàng Nhà nước khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động điều hành chính sách và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm bảo đảm thị trường vàng hoạt động ổn định, minh bạch, hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.