EU đề xuất lập doanh nghiệp trong 48 giờ, chi phí dưới 100 euro để hút start-up

Động thái này nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, giữ chân các doanh nghiệp khởi nghiệp và dòng vốn đầu tư trong khu vực, trong bối cảnh ngày càng nhiều start-up châu Âu chuyển sang Mỹ để tận dụng thủ tục nhanh gọn và khả năng tiếp cận vốn tốt hơn.

Theo đề xuất, EU Inc. sẽ thiết lập một “quy chế thứ 28” - bộ quy tắc chung áp dụng toàn khối, tồn tại song song với 27 hệ thống pháp luật quốc gia hiện hành. Cơ chế này hướng tới loại bỏ rào cản hành chính, vốn từ lâu được xem là điểm nghẽn lớn đối với doanh nghiệp châu Âu.

Hiện nay, việc thành lập và mở rộng doanh nghiệp trong EU thường gặp khó khăn do phải tuân thủ các quy định khác nhau giữa các quốc gia thành viên. Ông Stéphane Séjourné cho biết sự phân mảnh này khiến doanh nghiệp tốn kém chi phí và thời gian cho các thủ tục pháp lý, làm suy giảm động lực đổi mới.

Trong khi đó, báo cáo do Mario Draghi thực hiện trước đây cũng chỉ ra nhiều hạn chế của nền kinh tế châu Âu như chi phí năng lượng cao, thiếu hụt đầu tư và tình trạng chảy máu chất xám - những yếu tố làm suy giảm năng lực cạnh tranh so với Mỹ và Trung Quốc.

Với EU Inc., toàn bộ quy trình thành lập doanh nghiệp sẽ được số hóa hoàn toàn. Nhà sáng lập chỉ cần khai báo thông tin một lần thông qua nền tảng trực tuyến chung, sau đó có thể mở rộng hoạt động sang các quốc gia thành viên khác mà không phải lặp lại thủ tục hay phát sinh thêm chi phí pháp lý.

Ngoài ra, đề xuất còn hướng tới đơn giản hóa các hoạt động gọi vốn, chuyển nhượng cổ phần và tạo điều kiện niêm yết trên thị trường chứng khoán. Cơ chế quyền chọn cổ phiếu (stock-options) cũng sẽ được chuẩn hóa trên toàn EU nhằm tăng sức hấp dẫn trong việc thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng cao.

Một điểm đáng chú ý là EU Inc. không yêu cầu vốn tối thiểu khi thành lập. Trong trường hợp doanh nghiệp thất bại, quy trình giải thể cũng được số hóa và đơn giản hóa, giúp giảm chi phí và tạo điều kiện để các nhà sáng lập thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới.

Dù được kỳ vọng tạo bước đột phá, sáng kiến này vẫn đặt ra một số thách thức, đặc biệt là việc chưa có cơ chế tòa án chung cấp châu Âu để xử lý tranh chấp. Ủy ban châu Âu cho biết sẽ khuyến khích các quốc gia thành viên xây dựng các tòa án chuyên trách thay vì sửa đổi các hiệp ước hiện hành.

EU Inc. mang tính tự nguyện và không thay thế hệ thống pháp luật quốc gia. Doanh nghiệp có thể lựa chọn áp dụng cơ chế này hoặc tiếp tục hoạt động theo quy định hiện hành của từng nước.

Ủy ban châu Âu kỳ vọng đề xuất sẽ được các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu thông qua trong năm nay. Nếu được triển khai, cơ chế mới có thể thu hút hơn 300.000 doanh nhân khởi nghiệp trong vòng 10 năm tới, góp phần củng cố năng lực cạnh tranh của toàn khối.