Vẫn là nỗi lo chất lượng

Năm 2007 vừa đi qua, Việt Nam vẫn đứng ở tốp dẫn đầu châu lục về tốc độ tăng trưởng kinh tế. Chỉ số tăng 8,44% GDP chứng tỏ sự bứt phá khá toàn diện, từ sản xuất, đầu tư, thu ngân sách... tới tiêu dùng của các tầng lớp dân cư.

Đặc biệt, con số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 20,3 tỉ USD và vốn ODA cam kết 5,4 tỉ USD, cao kỷ lục từ trước đến nay cho thấy sự thành công của nhiều chính sách, giải pháp của Chính phủ và các địa phương.

Riêng chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt gần 49 tỉ USD (tăng 21,5% so với 2006) và tổng giá trị vốn hóa thị trường chứng khoán đạt xấp xỉ 40% GDP cũng cho thấy rằng, dù còn mới chập chững bước đi nhưng Việt Nam đã là một thị trường đáng kể, một nền kinh tế có nhiều triển vọng và đang nhanh chóng hội nhập kinh tế thế giới một cách toàn diện.

Tuy vậy, nhìn lại năm qua, cũng thấy rõ nền kinh tế nước ta bộc lộ nhiều mặt hạn chế, trong đó nổi lên rõ nhất là sự yếu kém về chất lượng tăng trưởng. Đó là nỗi lo về “con ma” lạm phát đang rập rình với chỉ số lên tới 12,6% so với tốc độ tăng GDP 8,44% của 2007, cũng là chỉ số lạm phát cao nhất khu vực.

Đó cũng là việc thực hiện vốn FDI chỉ đạt 4,6 tỉ/tổng vốn đăng ký 20,3 tỉ USD, cho thấy sự tiếp nhận, hấp thụ nguồn lực cơ hội này còn kém cỏi, cho dù nó là kết quả cao nhất từ trước đến nay.

Một con số khác cũng đáng để chúng ta phải suy nghĩ là nhập siêu năm 2007 lên tới mức kỷ lục 12 tỉ USD. Về chỉ số này, không thể cứ tự an ủi bằng lý giải cớ sự chủ yếu do tăng mạnh nhập thiết bị, máy móc, nguyên vật liệu mà phải thấy rằng do xuất khẩu tăng chậm hơn nhập khẩu, các ngành công nghiệp phụ trợ, công nghệ cao... nói hoài nhưng vẫn còn non kém, mất cân đối nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, sự thiệt hại do thiên tai tới khoảng 1% GDP, suy giảm do ách tắc và tai nạn giao thông khoảng 1,5% GDP năm qua cũng thể hiện sự yếu kém về dự báo, công tác qui hoạch, đầu tư phòng chống... và sự lãng phí chất lượng nền kinh tế, chất lượng sống, lãng phí ghê gớm nguồn lực và cơ hội phát triển, bứt phá.

Nếu phân tích kỹ các số liệu kinh tế, xã hội vĩ mô năm 2007 ắt sẽ thấy nền kinh tế của chúng ta mới chủ yếu tăng trưởng theo bề ngang là chính chứ không phải theo chiều sâu. Đó là sự gia tăng do qui mô đầu tư chứ chưa phải do tăng năng suất lao động và hiệu quả đầu tư... cái mà bất cứ nền kinh tế nào muốn phát triển bền vững cũng đều phải lấy làm mục tiêu vươn tới.

Điều đó cũng lý giải vì sao kinh tế đất nước tăng trưởng mạnh nhưng thu nhập của đại bộ phận dân chúng không được tăng tương xứng, thậm chí còn bị giảm do giá cả tiêu dùng “nhảy” nhanh hơn tốc độ tăng trưởng.

Kinh tế tăng trưởng nhanh mà chưa thấy vui là rất đáng suy nghĩ. Nhưng quan trọng hơn là phải rút ra được kinh nghiệm gì để khắc phục cho năm 2008, trong điều kiện ngay từ những ngày đầu năm giá dầu, giá vàng thế giới đã nhảy vọt một cách rất đáng lo? Người dân đang mong Chính phủ có những giải pháp kịp thời và hữu hiệu.