Đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% để ổn định nguồn cung

Theo hồ sơ gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. Dự thảo được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm kịp thời ứng phó với những biến động nhanh của thị trường năng lượng thế giới.

Bộ Tài chính cho biết tình hình địa chính trị toàn cầu đang diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, kéo theo giá dầu thô tăng cao và gây áp lực lên thị trường trong nước.

Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu được xem là giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận nguồn cung từ nhiều thị trường khác nhau, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo đề xuất, thuế suất MFN đối với xăng động cơ không pha chì (các mã HS 2710.12.21; 2710.12.22; 2710.12.24; 2710.12.25) sẽ được giảm từ 10% xuống 0%. Các nguyên liệu dùng để pha chế xăng như naphtha và reformate (mã HS 2710.12.80) cũng được đề xuất giảm thuế xuống 0%.

Bên cạnh đó, thuế nhập khẩu MFN đối với diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu máy bay và kerosine dự kiến giảm từ 7% xuống 0%. Một số nguyên liệu hóa dầu như xylen, condensate, P-xylen sẽ giảm từ 3% xuống 0%, trong khi hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.

Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, nếu áp dụng mức thuế mới dựa trên kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách Nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng việc giảm thu ngân sách là cần thiết trong bối cảnh hiện nay nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu và ổn định thị trường.

Dự kiến nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30-4-2026. Trong trường hợp cần kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ đề xuất để Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu. Việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Trung Đông không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, đặc biệt tại châu Á.

Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực buộc phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ dầu thô và hạn chế xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu, khiến giá nhiên liệu tiếp tục tăng cao.

Tại Việt Nam, một số nhà máy lọc dầu cũng có nguy cơ gặp khó khăn nếu nguồn cung dầu thô nhập khẩu bị thiếu hụt, dẫn tới rủi ro không thực hiện được các hợp đồng giao hàng hiện hữu.

Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam đến từ ASEAN và Hàn Quốc, với thuế suất chủ yếu 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp, việc nhập khẩu xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng có thể gặp nhiều khó khăn.

Do đó, việc giảm thuế nhập khẩu MFN được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp đầu mối mở rộng nguồn cung từ các thị trường chưa có FTA với Việt Nam, qua đó tăng tính linh hoạt trong nhập khẩu và góp phần ổn định thị trường xăng dầu trong nước trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.