Áp lực dư cung kéo thị trường hàng hóa đồng loạt điều chỉnh

Kết phiên, chỉ số MXV-Index giảm gần 0,7%, lùi về 2.542 điểm. Áp lực điều chỉnh lan rộng trên nhiều nhóm hàng, phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của kỳ vọng thị trường trước các tín hiệu cung - cầu bất lợi trong ngắn hạn.

Đà phục hồi của thị trường nông sản toàn cầu chính thức bị ngắt mạch khi nhóm ngũ cốc chịu áp lực bán mạnh. Trên sàn CBOT, giá ngô và lúa mì Chicago kỳ hạn tháng 3 đồng loạt giảm khoảng 0,4%, lần lượt chốt phiên tại 165,4 USD/tấn và 187,6 USD/tấn. Đáng chú ý, lúa mì Kansas giảm gần 1%, lùi về 190 USD/tấn - mức thấp nhất kể từ đầu năm 2026.

Nguyên nhân chính đến từ Báo cáo thị trường ngũ cốc tháng 1/2026 của Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC). Theo đó, tổng sản lượng ngũ cốc toàn cầu niên vụ 2025 - 2026 được dự báo đạt 2,46 tỷ tấn, tăng 31 triệu tấn so với dự báo tháng 11/2025 và cao hơn 5,7% so với niên vụ trước. Tồn kho cuối kỳ theo đó bị đẩy lên mức 634 triệu tấn, làm gia tăng đáng kể sức ép dư cung.

Riêng mặt hàng ngô, IGC nâng dự báo sản lượng toàn cầu lên 1,31 tỷ tấn, tăng 15 triệu tấn so với báo cáo trước, chủ yếu nhờ triển vọng tích cực tại Mỹ và Trung Quốc. Những dữ liệu này tiếp tục củng cố đánh giá trong báo cáo WASDE của Bộ Nông nghiệp Mỹ, qua đó kích hoạt lực bán trên thị trường ngô CBOT.

Nguồn cung từ Nam Mỹ cũng góp phần gia tăng áp lực. Sàn Giao dịch ngũ cốc Rosario (BCR) mới đây đã nâng dự báo sản lượng ngô niên vụ 2025 - 2026 của Argentina lên mức kỷ lục 62 triệu tấn, cao hơn 9,5 triệu tấn so với đỉnh trước đó. Theo BCR, diện tích gieo trồng mở rộng cùng khả năng chống chịu tốt của cây trồng trước điều kiện khô nóng là những yếu tố then chốt cho điều chỉnh này.

Đối với lúa mì, IGC dự báo nguồn cung toàn cầu tăng thêm 12 triệu tấn, đạt 842 triệu tấn trong niên vụ hiện tại. Argentina và Canada lần lượt được nâng dự báo sản lượng lên 27,7 triệu tấn và 40 triệu tấn. Bên cạnh đó, Nga - quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng nguồn cung khi công ty tư vấn IKAR nâng dự báo xuất khẩu lên 46,5 triệu tấn, nhờ vụ mùa bội thu tại khu vực miền Trung và Siberia.

Trái chiều với ngũ cốc, đậu tương trở thành điểm sáng hiếm hoi của thị trường. Chốt phiên, giá đậu tương trên CBOT tăng 1%, lên 386,9 USD/tấn - mức cao nhất kể từ đầu năm 2026. Đà tăng được hỗ trợ bởi kỳ vọng nhu cầu nội địa Mỹ cải thiện, trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sớm hoàn tất hạn ngạch pha trộn nhiên liệu sinh học năm 2026.

Cùng với đó, số liệu từ Hiệp hội các nhà chế biến hạt có dầu quốc gia Mỹ (NOPA) cho thấy sản lượng ép dầu tháng 12/2025 đạt mức cao thứ hai trong lịch sử, phản ánh nhu cầu tiêu thụ bền vững của ngành chế biến.

Trên thị trường kim loại, sắc đỏ chiếm ưu thế khi 6/10 mặt hàng đồng loạt giảm giá. Đáng chú ý, giá đồng trên sàn COMEX giảm hơn 1%, xuống 13.208 USD/tấn, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm hoãn áp thuế mới đối với các khoáng sản nhập khẩu chiến lược.

Theo thông báo từ Nhà Trắng, thay vì áp thuế, chính quyền Mỹ sẽ ưu tiên thúc đẩy đàm phán với các đối tác nhằm bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu và giảm thiểu rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.

Đại diện Thương mại và Bộ trưởng Thương mại Mỹ được chỉ đạo khởi động các cuộc làm việc song phương, hướng tới điều chỉnh khối lượng nhập khẩu theo hướng không gây tổn hại đến an ninh quốc gia. Lộ trình này cũng mở ra khả năng thiết lập cơ chế giá sàn cho các khoáng sản trọng yếu - giải pháp được kỳ vọng sẽ góp phần ổn định thị trường trong trung hạn.

Ở khía cạnh nguồn cung, lượng tồn kho đồng tại COMEX tiếp tục tăng mạnh. Lo ngại Mỹ có thể áp thuế nhập khẩu đồng tinh luyện từ giữa năm 2026 đã kích hoạt làn sóng gom hàng quy mô lớn trong năm 2025. Tính đến ngày 15/1/2026, tồn kho đồng tại các kho lưu ký COMEX đạt 488.716 tấn, tăng 7,8% so với đầu năm.

Tại thị trường trong nước, nhập khẩu đồng của Việt Nam ghi nhận sự bứt phá trong tháng cuối năm. Theo số liệu sơ bộ từ Tổng cục Hải quan, lượng đồng nhập khẩu tháng 12 đạt 42.697 tấn, tăng 12,5% so với tháng trước và tăng 5,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu sản xuất nội địa cải thiện, đồng thời phản ánh chiến lược tận dụng vùng giá thấp của doanh nghiệp để tối ưu chi phí nguyên liệu đầu vào.