Nhiều người Việt dù đã định cư lâu năm ở các địa phương của nước Mỹ, cuối cùng đã chuyển về sống ở Texas, bởi nhiều nguyên nhân: tiểu bang này có cộng đồng người Việt lớn thứ hai ở Mỹ sau California, khí hậu tuơng đối dễ chịu, mùa Đông hầu như không có tuyết, nhiều cơ hội kinh doanh, chi phí sinh hoạt thấp... Đặc biệt, tiếng Việt là ngôn ngữ phổ biến thứ ba tại khu vực Dallas - Fort Worth vốn có đông cư dân gốc Việt.
Đó là lý do để gần đây, gia đình chị Bi Trần chuyển đến Fort Worth sinh sống. Fort Worth là thành phố lớn thứ năm của bang Texas (sau Houston, San Antonio, Dallas và Austin), nơi được xem là kinh tế có tốc độ tăng trưởng vào loại cao nhất nước Mỹ. Hơn nữa, với nhiều người Việt xa quê, luôn nhớ nhung hương vị quê nhà, không khó để tìm đến các nhà hàng, quán ăn cũng như khu chợ của người Việt tại Fort Worth để thưởng thức phở, cơm tấm, bún bò, bánh canh, hủ tíu...
Ít lâu sau ngày dọn về ngôi nhà mới ở Fort Worth, chị Bi Trần ra khu vườn sau nhà và thấy một cây mọc hoang, với những chiếc lá xanh trông giống như cây điên điển ở quê hương. Những kỷ niệm thiếu thời sống dậy. Từ đó, chị dành thời gian chăm bón cho cây. Thế rồi một buổi sáng, công sức của chị được đền đáp: cây trổ bông, những bông nhỏ màu vàng ươm, thật đẹp mắt. Chị thật vui khi nhận ra đúng là bông điên điển quen thuộc ngày nào...
![]() |
Chị Bi Trần với vườn điên điển |
Để nhân giống loài hoa thân thương, chị để hoa ra trái và chọn những trái già, có hạt để gieo. Đến hôm nay, vườn của chị đã có 8 cây điên điển. Rồi đúng vào mùa nước nổi ở quê nhà, 8 cây điên điển đồng loạt ra bông vàng rực, chờ người trồng thu hái vụ mùa đầu tiên. Chị hái được mấy rổ bông, nhiều đến mức tha hồ nấu lẩu, đổ bánh xèo.
Điều đáng ngạc nhiên là một loại thực vật vốn chỉ có ở châu Á và châu Phi, hiếm thấy ở châu Mỹ như điên điển bây giờ có thể mua được ở một khu chợ "chồm hổm" của người Việt tại Houston, thủ phủ bang Texas. Ở đó, có những hình ảnh rất thân quen với người Việt ly hương là cảnh mua mua bán bán "kiểu Việt Nam" với những bó rau cải, rau muống, rau ngót, rau dền, có cả bông bí, rồi chanh, ớt, thậm chí cá, tôm còn nhảy.
Tất cả sản phẩm được bày bán trên những tấm nylon trải trên mặt đất để người mua thoải mái chọn lựa nguyên liệu cho những bữa ăn ngon như ở chính quê nhà. Hóa ra, hầu như nhà người Việt nào ở đây cũng có một khoảnh vườn, là nơi trồng những thứ rau xanh, rau gia vị thân thuộc. Trước là để ăn, dư dả thì mang ra chợ "chồm hổm" bán. Nếu gặp may, có lúc tìm thấy được ở đây cả bông điên điển. Chợ còn bán cả cây giống điên điển để người mua về trồng.
Nguyên là nữ sinh Trường Gia Long ở Sài Gòn trước 1975, chị Bi Trần rất yêu thích cách sinh hoạt của cộng đồng người Việt tại Texas nói chung. Chị luôn có mặt trong các kỳ đại hội Trường Gia Long tổ chức ở Mỹ và nhiều nước, nơi chị có thể tham gia múa hát, gặp gỡ thầy cô, bạn bè cũ và... khoe những bông điên điển trong vườn nhà mình ở Fort Worth.