Quy định mới về phí, lệ phí tại cảng, bến thủy nội địa

Thông tư quy định rõ các khoản thu chính, gồm: phí trọng tải tàu, thuyền; lệ phí ra, vào cảng, bến; phí trình báo đường thủy nội địa và phí bảo đảm hàng hải đối với tàu biển. Đồng thời, văn bản cũng xác định đối tượng chịu phí, đối tượng được miễn và cơ chế quản lý, sử dụng nguồn thu.

Về mức thu, phí trọng tải tàu, thuyền được áp dụng thống nhất 165 đồng/tấn trọng tải toàn phần cho mỗi lượt vào và lượt ra, không phân biệt có tải hay không tải.

Đối với lệ phí ra, vào cảng, bến thủy nội địa, mức thu được phân chia theo quy mô phương tiện. Cụ thể, phương tiện chở hàng từ 10 đến 50 tấn chịu mức 5.000 đồng/chuyến; từ trên 50 đến 200 tấn hoặc tàu chở khách từ 13 đến 50 ghế là 10.000 đồng/chuyến. Mức thu tăng dần theo tải trọng hoặc sức chở, lên đến 50.000 đồng/chuyến đối với phương tiện có trọng tải trên 1.500 tấn.

Phí trình báo đường thủy nội địa cũng được quy định cụ thể, trong đó tàu biển và thủy phi cơ chịu mức 100.000 đồng/lần; các phương tiện thủy nội địa hoặc phương tiện nước ngoài đáp ứng điều kiện về tải trọng, công suất hoặc sức chở chịu mức 50.000 đồng/lần.

Thông tư cũng làm rõ nguyên tắc thu phí trong một số trường hợp đặc thù. Nếu phương tiện di chuyển qua nhiều cảng, bến thuộc cùng một cơ quan quản lý trong cùng một chuyến đi, chỉ phải nộp phí, lệ phí một lần. Đối với phương tiện không thực hiện bốc dỡ hàng hóa hoặc không đón, trả khách, mức phí trọng tải được áp dụng bằng 70% so với quy định.

Bên cạnh đó, quy định về quy đổi trọng tải cũng được cụ thể hóa nhằm đảm bảo tính thống nhất khi tính phí đối với các phương tiện không xác định rõ trọng tải toàn phần. Các tiêu chí quy đổi bao gồm công suất máy, số ghế, sức nâng hoặc thể tích, với nguyên tắc lựa chọn phương án quy đổi có giá trị lớn nhất khi có nhiều cách tính khác nhau.

Thông tư cũng quy định một số trường hợp được miễn phí, lệ phí, bao gồm phương tiện phục vụ quốc phòng, an ninh; phương tiện công vụ; phương tiện tránh bão, cấp cứu; phương tiện có quy mô nhỏ dưới ngưỡng quy định; và các phương tiện phục vụ phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn.

Toàn bộ số tiền phí, lệ phí thu được phải nộp 100% vào ngân sách nhà nước theo quy định. Việc thu, nộp và quyết toán được thực hiện theo các quy định hiện hành về quản lý tài chính.

Thông tư số 39/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/4/2026, thay thế quy định trước đó, góp phần hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực quản lý hoạt động cảng, bến thủy nội địa, đồng thời tăng tính minh bạch và thống nhất trong thu phí, lệ phí.