Giá gạo xuất khẩu Việt Nam bật tăng trở lại

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), ngày 8/5, giá chào bán gạo Jasmine của Việt Nam dao động quanh mức 513-517 USD/tấn, tăng khoảng 30 USD so với tháng trước. Trong khi đó, gạo thơm 5% tấm được giao dịch ở mức 510-520 USD/tấn, tăng từ 25-30 USD, tương đương mức tăng khoảng 5-7%.

So với cùng kỳ năm ngoái, giá gạo 5% tấm hiện đã cao hơn khoảng 100 USD/tấn, tương ứng mức tăng gần 25%. Các dòng gạo 25% tấm và 100% tấm cũng tăng khoảng 15%, dù riêng gạo Jasmine vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước.

Hiện giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang ở mức cao nhất trong nhóm 5 quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới. Theo các doanh nghiệp trong ngành, ngoài lợi thế về giá bán, gạo Việt Nam còn ngày càng được đánh giá cao nhờ cơ cấu sản phẩm đa dạng hơn, đặc biệt là nhóm gạo thơm và gạo chất lượng cao đang chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu.

Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa gạo nội địa cũng bắt đầu tăng trở lại từ đầu tháng 5. Một số doanh nghiệp cho biết giá lúa hiện tăng khoảng 200-300 đồng/kg so với cuối tháng trước, còn giá gạo tăng từ 300-500 đồng/kg tùy chủng loại.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, giá lúa tươi hiện nhìn chung ổn định so với phiên trước. Trong đó, lúa OM 18 và Đài Thơm 8 được thu mua quanh mức 6.100-6.300 đồng/kg, còn IR 50404 dao động khoảng 5.400-5.500 đồng/kg.

Nguồn cung lúa tại nhiều địa phương miền Tây đang dần thu hẹp. Tại các tỉnh như An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ hay Vĩnh Long, lượng lúa còn lại không nhiều, giao dịch diễn ra chậm, trong khi nhiều kho hàng bắt đầu tăng cường tìm mua lúa khô Đài Thơm 8 và Japonica.

Theo đại diện một doanh nghiệp xuất khẩu gạo tại Đồng Tháp, đà tăng giá hiện nay xuất phát từ nhiều yếu tố cùng lúc. Bên cạnh nhu cầu nhập khẩu gia tăng từ các thị trường quốc tế, chi phí đầu vào sản xuất cũng tăng mạnh do tác động từ xung đột Trung Đông khiến giá phân bón leo thang. Khi chi phí sản xuất tăng, giá gạo xuất khẩu buộc phải điều chỉnh tương ứng.

Dữ liệu từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc cho thấy thị trường gạo toàn cầu đang đối mặt nhiều rủi ro mới. Một trong những nguy cơ đáng chú ý là khả năng hiện tượng El Nino quay trở lại trong năm 2026 với cường độ mạnh, có thể gây khô hạn tại nhiều khu vực sản xuất lúa lớn như Ấn Độ, Đông Nam Á và Australia.

Cùng với đó, căng thẳng tại Trung Đông không chỉ khiến giá dầu tăng mà còn kéo theo chi phí logistics và phân bón leo thang. Dù hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang thị trường châu Phi chưa bị ảnh hưởng trực tiếp, nhiều doanh nghiệp cho biết cước vận chuyển đã tăng đáng kể trong thời gian gần đây.

Những yếu tố trên đang khiến nhiều quốc gia đẩy mạnh nhập khẩu để tăng dự trữ lương thực trong bối cảnh giá gạo vẫn được xem là ở mức hợp lý.

Theo số liệu thống kê, riêng tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,1 triệu tấn gạo, thu về 493 triệu USD. Lũy kế 4 tháng đầu năm, lượng gạo xuất khẩu đạt khoảng 3,3 triệu tấn với kim ngạch gần 1,6 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang Philippines tăng 6,7%, còn thị trường Trung Quốc tăng mạnh 44,4% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi nhu cầu nhập khẩu tăng lên, nguồn cung trong nước lại có xu hướng giảm. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đến cuối tháng 3/2026, diện tích gieo cấy lúa Đông Xuân cả nước đạt khoảng 2,92 triệu ha, giảm 1,3% so với cùng kỳ năm trước.

Diện tích sản xuất giảm chủ yếu do nhiều địa phương chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác, nuôi trồng thủy sản hoặc phục vụ phát triển hạ tầng và khu công nghiệp.