Xuất khẩu dâu tây tăng đột biến, mở ra dư địa cho nông sản giá trị cao

Trước đó, năm 2021, xuất khẩu dâu tây chỉ đạt khoảng 6.000 USD. Đến năm 2025, kim ngạch đã tăng lên 1,74 triệu USD. Việc chỉ trong thời gian ngắn đầu năm nay đã vượt cả kết quả của năm trước cho thấy tốc độ tăng trưởng đột biến của mặt hàng này, dù tỷ trọng trong tổng xuất khẩu rau quả vẫn còn khiêm tốn.

Sự bứt phá của dâu tây phản ánh xu hướng chuyển dịch của ngành nông nghiệp sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, thay vì phụ thuộc vào các mặt hàng truyền thống có sản lượng lớn như sầu riêng, thanh long hay chuối.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, dâu tây Việt Nam đã được xuất khẩu tới nhiều thị trường như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Thái Lan, EU và Trung Đông. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm hiện vẫn ở dạng cấp đông, sấy lạnh hoặc làm nguyên liệu chế biến; dâu tươi xuất khẩu còn hạn chế do yêu cầu cao về bảo quản và vận chuyển.

Trong nước, dâu tây đạt tiêu chuẩn GlobalGAP đang được phát triển mạnh tại các vùng sản xuất trọng điểm như Đà Lạt và Sơn La. Những năm gần đây, diện tích trồng tăng nhanh, hình thành các vùng chuyên canh rõ nét.

Sơn La nổi lên là vùng sản xuất quy mô lớn với hơn 600 ha tại Mai Sơn và Mộc Châu, sản lượng trên 10.000 tấn mỗi năm. Trong khi đó, Lâm Đồng duy trì khoảng 170 ha, chủ yếu phát triển theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Một số địa phương như Hà Nội cũng bắt đầu thử nghiệm mô hình trồng dâu tây ứng dụng công nghệ.

Việc áp dụng giống chất lượng cao, nhà kính, hệ thống tưới nhỏ giọt và kỹ thuật trồng rải vụ đã góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, tốc độ gia tăng nguồn cung đang tạo áp lực lên thị trường tiêu thụ, đặc biệt khi kênh xuất khẩu chưa mở rộng tương xứng.

Theo đại diện các hợp tác xã, nguồn cung dâu tây trong nước hiện khá dồi dào, trong khi sức mua nội địa chưa theo kịp khiến giá bán có xu hướng giảm, nhiều hộ trồng gặp khó khăn.

Trong bối cảnh đó, xuất khẩu được xem là hướng đi quan trọng để ổn định đầu ra. Tuy nhiên, để mở rộng thị trường quốc tế, ngành dâu tây cần giải quyết các điểm nghẽn về công nghệ bảo quản sau thu hoạch, logistics và tiêu chuẩn chất lượng. Hiện tỷ trọng dâu tươi xuất khẩu còn thấp, làm hạn chế giá trị gia tăng.

Trên thị trường quốc tế, dâu tây là sản phẩm có giá trị cao, cạnh tranh chủ yếu dựa trên chất lượng thay vì sản lượng. Một số quốc gia như Hàn Quốc đã xây dựng thành công thương hiệu dâu tây nhờ tập trung vào phân khúc cao cấp.

Đối với Việt Nam, lợi thế nằm ở chi phí sản xuất cạnh tranh, trong khi chất lượng đang cải thiện nhanh nhờ ứng dụng tiêu chuẩn và công nghệ. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận phân khúc trung cấp – nơi có nhu cầu lớn tại khu vực châu Á.

Từ mức kim ngạch chỉ vài nghìn USD trước đây lên hàng triệu USD hiện nay, dâu tây đang cho thấy tiềm năng trở thành một ngành hàng mới của nông nghiệp Việt Nam. Dù chưa thể mở rộng quy mô lớn trong ngắn hạn, đây là “ngách” xuất khẩu có giá trị cao, góp phần đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào các mặt hàng truyền thống.