Viettel, VNPT, FPT, VNG, CMC kiến nghị giữ nguyên giá điện sản xuất cho trung tâm dữ liệu

Theo phản ánh của doanh nghiệp, việc thay đổi bắt nguồn từ Thông tư 60/2025/TT-BCT ban hành ngày 2/12/2025 quy định về thực hiện giá bán điện. Thông tư này xếp trung tâm dữ liệu vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”, từ đó áp dụng khung giá điện cho mục đích kinh doanh.

Cách phân loại mới thay thế mức giá điện sản xuất vốn được áp dụng thống nhất đối với 100% trung tâm dữ liệu tại Việt Nam trước đó. Từ đầu tháng 12/2025, nhiều đơn vị đã bắt đầu chịu tác động thực tế từ biểu giá mới.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, tại một trung tâm dữ liệu do CMC đầu tư và vận hành, sau ba kỳ hóa đơn đầu tiên áp dụng giá điện kinh doanh, chi phí điện tăng hơn 50% so với trước. Trong khi đó, điện năng là khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu.

Các doanh nghiệp cho rằng mức tăng đột biến này làm đảo lộn phương án tài chính, ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc giá dịch vụ, khả năng duy trì vận hành ổn định và kế hoạch mở rộng đầu tư. Không chỉ một vài dự án riêng lẻ, nhiều trung tâm dữ liệu khác cũng đang trong diện rà soát để áp dụng đồng loạt giá điện kinh doanh.

Theo các đơn vị, nếu chủ trương này được triển khai trên diện rộng, vấn đề sẽ không còn mang tính cục bộ mà trở thành câu chuyện chính sách có ảnh hưởng hệ thống tới toàn ngành trung tâm dữ liệu và hệ sinh thái hạ tầng số. Hệ quả có thể là chi phí vận hành tăng cao, môi trường đầu tư kém hấp dẫn hơn và làm chậm tiến trình phát triển hạ tầng số quốc gia.

Các doanh nghiệp lập luận rằng trung tâm dữ liệu không đơn thuần là cơ sở cung cấp dịch vụ thông thường mà có thể xem như “nhà máy” của hạ tầng số. Các cơ sở này vận hành liên tục 24/7 với tải điện nền lớn và hệ thống kỹ thuật nhiều lớp phức tạp; toàn bộ điện năng được sử dụng để tạo ra năng lực tính toán, lưu trữ, kết nối và bảo đảm môi trường an toàn cho hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Do đó, điện năng được xem là đầu vào thiết yếu của quá trình “sản xuất” hạ tầng số, tương tự như điện, nước hay khu công nghiệp trong nền kinh tế truyền thống, chứ không phải hoạt động tiêu dùng điện mang tính thương mại thuần túy.

Trong kiến nghị gửi Bộ Công Thương, doanh nghiệp dẫn Nghị quyết 57-NQ/TW, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế hỗ trợ đầu tư trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và coi dữ liệu là nguồn tư liệu sản xuất quan trọng.

Bên cạnh đó, theo Luật Viễn thông 2023, dịch vụ trung tâm dữ liệu được xác định là một loại hình dịch vụ viễn thông và phải được đăng ký, cấp phép khi cung cấp. Về đất đai, trung tâm dữ liệu được xếp vào nhóm đất công trình hạ tầng bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin, không phải đất thương mại - dịch vụ, qua đó thể hiện tính chất hạ tầng kỹ thuật thay vì cơ sở kinh doanh thông thường.

Từ các căn cứ trên, Viettel, VNPT, FPT, CMC và VNG đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục áp dụng giá điện sản xuất đối với trung tâm dữ liệu như trước đây nhằm bảo đảm tính ổn định, tạo điều kiện khuyến khích đầu tư và mở rộng thị trường. Theo các doanh nghiệp, đây là yếu tố quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và trên 50% người dân sử dụng dịch vụ điện toán đám mây do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp.