Áo dài - Một ẩn dụ của văn hóa kiến quốc

Kiến quốc trong thời bình

Kiến quốc trong thời bình là xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho xã hội. Nền tảng ấy không chỉ nằm ở con số tăng trưởng kinh tế, lợi nhuận mà ở hệ giá trị văn hóa mà cộng đồng doanh nhân cùng nhau kiến tạo. Văn hóa hiện diện trong cách doanh nghiệp lựa chọn chiến lược, cách thị trường vận hành và cách con người đặt niềm tin vào nhau trong đời sống kinh tế.

Ở góc nhìn này, doanh nhân không chỉ là người tạo ra lợi ích kinh tế mà còn là người định hình chuẩn mực. Mỗi lựa chọn kinh doanh, đầu tư vào giá trị thật hay chạy theo lợi ích ngắn hạn, tôn trọng tri thức hay sao chép dễ dãi đều góp phần định hình diện mạo văn hóa của xã hội. Khi doanh nhân lựa chọn con đường tử tế, họ không chỉ xây dựng doanh nghiệp mà đang góp phần dựng xây nền móng cho tương lai.

Khi mỗi doanh nhân coi việc gìn giữ và kiến tạo văn hóa là một phần tự nhiên của hoạt động kinh doanh, xã hội, sẽ lớn lên không chỉ bằng tốc độ mà bằng chiều sâu - kiến tạo tương lai từ những giá trị ở lại. Và đó có lẽ là ý nghĩa đẹp nhất của “doanh nhân kiến quốc” trong thời bình.

Văn hóa - hạ tầng mềm của quốc gia

Văn hóa vốn được xem là hạ tầng mềm của quốc gia và doanh nhân là người đồng kiến tạo hạ tầng ấy. Vì thế, kiến quốc chính là kiến tạo văn hóa để dựng xây tương lai. Ở những giai đoạn bản lề, khi đất nước chuyển mình sang một chu kỳ phát triển mới, kiến quốc luôn gắn liền với việc hình thành và củng cố một hệ giá trị văn hóa đủ mạnh để nâng đỡ xã hội đi đường dài.

Việt Nam đang bước sâu vào kỷ nguyên hội nhập và kinh tế sáng tạo, kiến quốc không còn được hiểu là việc “mở cõi” mà là xây nền. Nền tảng ấy không chỉ là hạ tầng cứng gồm nhà máy, khu công nghiệp, đường cao tốc mà còn cả hạ tầng mềm - nơi văn hóa giữ vai trò trung tâm.

Nếu hạ tầng cứng giúp một nền kinh tế đi nhanh thì văn hóa giúp nền kinh tế đó đi xa. Văn hóa chi phối cách doanh nghiệp lựa chọn chiến lược, cách thị trường vận hành và cách con người đặt niềm tin vào nhau.

Không giống như hạ tầng vật chất có thể xây dựng bằng vốn và công nghệ, hạ tầng văn hóa được hình thành từ vô số lựa chọn lặp đi lặp lại mỗi ngày của xã hội. Trong đó, lựa chọn của doanh nhân giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Doanh nhân lựa chọn đầu tư vào giá trị thật hay chạy theo lợi ích ngắn hạn, lựa chọn tôn trọng tri thức, di sản hay sao chép dễ dãi, lựa chọn xây dựng chuẩn mực hay thỏa hiệp với sự tiện lợi của thị trường… tất cả đều góp phần định hình nên văn hóa kinh doanh của đất nước.

Kiến quốc từ văn hóa: Doanh nhân bắt đầu từ đâu?

Trong cách nhìn truyền thống, doanh nhân thường được xem là người tạo ra lợi nhuận và của cải vật chất. Nhưng trong nền kinh tế sáng tạo, vai trò ấy đã mở rộng, không chỉ tạo ra sản phẩm hay dịch vụ mà còn định hình chuẩn mực thị trường, dẫn dắt gu thẩm mỹ xã hội và quyết định điều gì được tôn vinh, điều gì bị đào thải.

Ở góc độ đó, doanh nhân đồng thời là người kiến tạo “luật chơi” cho thị trường. “Luật chơi” ấy không chỉ nằm ở giá cả hay sản lượng mà còn ở cách doanh nghiệp ứng xử với văn hóa, với con người và với cộng đồng sáng tạo xung quanh mình.

Trong hành trình xây dựng doanh nghiệp, có những mô hình cho thấy khi văn hóa được đặt làm nền tảng, doanh nghiệp không chỉ phát triển bền vững hơn mà còn góp phần kiến tạo giá trị dài hạn cho xã hội. Tại Byfas của chúng tôi - một Luxury Couture và Cultural Atelier hành trình ấy được dẫn dắt bởi ba trụ cột cốt lõi.

Thứ nhất, đầu tư vào giá trị thật, không chạy theo lợi ích ngắn hạn. Điều này bắt đầu từ sự tôn trọng di sản, tri thức, nghề thủ công và bản sắc văn hóa. Những giá trị đã được thử thách qua thời gian chính là nguồn lực bền vững nhất cho doanh nghiệp sáng tạo.

Thứ hai, xây dựng thương hiệu gắn với bản sắc Việt Nam. Trong một thế giới phẳng, bản sắc không phải là rào cản, mà là lợi thế cạnh tranh dài hạn. Một thương hiệu có căn tính rõ ràng không cần phải vay mượn hay sao chép, mà có thể đứng vững bằng chính câu chuyện của mình.

Thứ ba, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng sáng tạo. Nghệ nhân, người làm nghề, lao động tinh xảo chỉ có thể tiếp tục gắn bó với nghề khi họ có điều kiện sống và làm việc xứng đáng. Một nền công nghiệp văn hóa chỉ thực sự tồn tại khi người làm nghề có thể sống được bằng nghề, sống tử tế và có tương lai.

Áo dài - một ẩn dụ của văn hóa kiến quốc

Trong câu chuyện kiến quốc bằng văn hóa, áo dài có thể được nhìn như một ẩn dụ sinh động. Áo dài không chỉ là trang phục, mà là kết tinh của lịch sử, thẩm mỹ và căn tính Việt. Khi được đặt đúng vị trí, không phải như đạo cụ lễ hội hay sản phẩm sao chép đại trà, áo dài trở thành một ngôn ngữ văn hóa mềm, có khả năng tạo ra giá trị kinh tế và lan tỏa hình ảnh Việt Nam một cách tinh tế.

“

Kinh tế có thể tạo ra tăng trưởng nhưng chính văn hóa mới quyết định chất lượng của tăng trưởng đó.

Anna Hạnh Lê

Việc phát triển các sản phẩm trải nghiệm văn hóa áo dài cao cấp tại TP.HCM như Sài Gòn Unveiled, áo dài Workshop Experience, In-Residence Couture hay Gallery Áo dài Couture Art… cho thấy văn hóa chỉ thực sự sống khi có người làm nghề tử tế và khi doanh nhân sẵn sàng đầu tư vào chiều sâu. Chỉ có trải nghiệm văn hóa, chứ không phải bảo tàng tĩnh mới là con đường giúp di sản bước vào đời sống đương đại và trở thành một phần của công nghiệp văn hóa - du lịch cao cấp.

Kiến quốc không cần những lời hô hào. Đó là hành trình dài của sự kiên nhẫn, kỷ luật và những lựa chọn khó nhưng đúng. Trong hành trình ấy, doanh nhân không đi một mình, mà là một phần của hệ sinh thái rộng lớn gồm Nhà nước, cộng đồng và các lực lượng sáng tạo.

“

Một xã hội thiếu nền tảng văn hóa vẫn có thể đạt tăng trưởng ngắn hạn, nhưng rất khó duy trì sự ổn định và bền bỉ trong dài hạn.

Anna Hạnh Lê

Nếu mỗi doanh nhân coi việc gìn giữ và kiến tạo văn hóa là một phần trách nhiệm kinh doanh của mình, quốc gia sẽ lớn lên một cách tự nhiên, bền vững và có chiều sâu. Khi đó, kinh tế không chỉ tăng trưởng về quy mô mà còn trưởng thành về chất lượng. Và đó chính là ý nghĩa sâu xa của cụm từ “doanh nhân kiến quốc” trong thời bình - kiến tạo tương lai từ những giá trị văn hóa được nuôi dưỡng mỗi ngày.

(*) Quyền Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TP.HCM