Cắt giảm thủ tục hành chính, mở rộng không gian phát triển cho báo chí

Hội thảo do ông Lưu Đình Phúc - Cục trưởng Cục Báo chí; ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử; ông Tống Văn Thanh - Vụ Trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Tăng Hữu Phong - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM đồng chủ trì, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý và báo chí khu vực phía Nam.

Phát biểu tại hội thảo, ông Lưu Đình Phúc cho biết Luật Báo chí mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Để bảo đảm triển khai đồng bộ, các văn bản hướng dẫn, trong đó có nghị định này, đang được hoàn thiện để ban hành ngay trong tháng 4/2026.

Dự thảo nghị định được xây dựng trên cơ sở cập nhật các quan điểm chỉ đạo mới của Đảng và bám sát thực tiễn phát triển báo chí. Một trong những điểm đáng chú ý là dự kiến cắt giảm khoảng 20 thủ tục hành chính trong lĩnh vực báo chí, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động của các cơ quan báo chí.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung nhiều nội dung mới, đặc biệt là quy định liên quan đến hoạt động báo chí trên nền tảng số, nhằm thích ứng với xu hướng truyền thông đa nền tảng hiện nay.

Theo giới thiệu của ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), dự thảo gồm 8 chương, 24 điều, quy định chi tiết 17 nội dung được giao trong Luật Báo chí năm 2025.

Đáng chú ý, điều kiện cấp phép hoạt động báo chí đối với các tổ chức xã hội và tổ chức xã hội - nghề nghiệp được quy định chặt chẽ hơn. Cụ thể, các tổ chức này phải có thời gian hoạt động tối thiểu 3 năm và ít nhất 150 hội viên.

Về hoạt động trên không gian mạng, dự thảo yêu cầu các kênh nội dung của cơ quan báo chí phải có dấu hiệu nhận diện thống nhất trên các nền tảng và phải thông báo cho cơ quan quản lý trong vòng 10 ngày kể từ khi thiết lập.

Ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM nhận định, dự thảo đã thể hiện rõ định hướng mở rộng hoạt động của báo chí trên mạng xã hội. Thậm chí, cơ quan báo chí có thể đăng ký hoạt động như một mạng xã hội hoặc hệ thống đa kênh.

Theo ông, đây là xu hướng tất yếu, không chỉ giúp nâng cao khả năng tiếp cận công chúng mà còn mở ra nguồn thu mới cho báo chí trong bối cảnh cạnh tranh mạnh mẽ với các KOL và nền tảng số.

Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến tại hội thảo là quy định thu hồi giấy phép hoạt động báo chí.

Ông Nguyễn Ngọc Hồi cho rằng việc quy định thời gian không hoạt động (3 tháng đối với báo, 9 tháng đối với tạp chí) để thu hồi giấy phép có thể gây khó khăn, nhất là trong bối cảnh các cơ quan báo chí chịu ảnh hưởng nặng nề sau dịch COVID-19.

Tương tự, nhà báo Tô Đình Tuân - Tổng biên tập báo Người Lao Động đề xuất kéo dài thời hạn 6 tháng không có lãnh đạo lên 12 tháng để tránh tác động tiêu cực đến hoạt động của đơn vị và người lao động.

Liên quan đến quy định thu hồi giấy phép do nợ thuế hoặc bảo hiểm xã hội trong 12 tháng, nhiều ý kiến cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể về mức độ vi phạm để tránh áp dụng cứng nhắc.

Nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ kiến nghị rút ngắn thời gian phản hồi thông tin giữa cơ quan báo chí và cơ quan chức năng xuống còn 15 ngày, thay vì chênh lệch như hiện nay.

Đồng thời, ông đề xuất quy định rõ tần suất họp báo định kỳ, theo hướng các bộ, ngành và địa phương cần tổ chức họp báo ít nhất mỗi tháng một lần, nhằm tăng tính chủ động cung cấp thông tin.

Kết luận hội thảo, ông Lưu Đình Phúc - Cục trưởng Cục Báo chí, ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết Ban tổ chức đã ghi nhận ý kiến đóng góp cho 18 nhóm vấn đề quan trọng, bao gồm cơ chế tài chính, thu hồi giấy phép, chính sách thuế, mô hình cơ quan báo chí chủ lực và phát triển nền tảng số.

Ông nhấn mạnh, trong bối cảnh có khoảng 40.000 người làm báo nhưng số lượng KOL lên tới 300.000, dòng tiền truyền thông đang dịch chuyển mạnh. Do đó, báo chí cần tái cấu trúc theo hướng tinh gọn, đa nền tảng và xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực đủ sức dẫn dắt thông tin.

Dự kiến, tại các trung tâm lớn như Hà Nội và TP.HCM, nếu đáp ứng điều kiện, sẽ được đề xuất xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện, đóng vai trò trụ cột trong hệ sinh thái truyền thông quốc gia.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được tổng hợp, tiếp thu để tiếp tục hoàn thiện dự thảo nghị định trước khi trình Chính phủ ban hành, bảo đảm đồng bộ với thời điểm Luật Báo chí chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.