Hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án điện khí LNG

Quá trình lấy ý kiến được thực hiện rộng rãi với sự tham gia của nhiều bộ, ngành và doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực năng lượng như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV). Tổng cộng có 19 đơn vị gửi ý kiến, trong đó phần lớn tập trung vào tính khả thi và tác động của các cơ chế chính sách.

Nhiều ý kiến cho rằng việc sửa đổi quy định là cần thiết nhằm phù hợp với Luật Điện lực 2024, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án điện khí LNG - lĩnh vực có yêu cầu vốn lớn và phụ thuộc đáng kể vào nguồn tài chính vay.

Một nội dung trọng tâm của dự thảo là điều chỉnh cơ chế “sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn” (Qc). Theo cơ quan soạn thảo, khó khăn lớn nhất hiện nay của các dự án LNG là thiếu cơ chế đảm bảo dòng tiền ổn định, khiến việc thu xếp vốn gặp trở ngại.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đề xuất nâng tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu từ 65% lên 75% sản lượng phát điện bình quân nhiều năm, đồng thời kéo dài thời gian áp dụng từ tối đa 10 năm lên 15 năm. Mục tiêu là tăng khả năng huy động vốn cho dự án nhưng vẫn đảm bảo cân đối lợi ích giữa các bên.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư cho rằng mức điều chỉnh này chưa đủ hấp dẫn, đề xuất nâng tỷ lệ lên 85 - 95% và kéo dài thời gian áp dụng đến 20 - 25 năm để đảm bảo hiệu quả tài chính.

Trước các đề xuất này, Bộ Công Thương cho biết đã đánh giá trên nhiều kịch bản phụ tải điện. Kết quả cho thấy nếu nâng Qc lên trên 80% có thể dẫn đến tình trạng “hợp đồng vượt nhu cầu”, tức sản lượng điện cam kết cao hơn nhu cầu huy động thực tế. Khi đó, bên mua điện vẫn phải thanh toán theo hợp đồng dù không sử dụng hết sản lượng, làm gia tăng chi phí toàn hệ thống.

Đặc biệt, trong bối cảnh chi phí sản xuất điện từ LNG thường cao hơn so với các nguồn khác, việc tăng nghĩa vụ thanh toán có thể tạo áp lực lên giá điện và ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Do đó, phương án nâng Qc lên 75% được xem là giải pháp cân bằng.

Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục giữ nguyên nguyên tắc để các bên mua - bán điện tự thỏa thuận mức sản lượng cụ thể trong hợp đồng, trên cơ sở tuân thủ ngưỡng tối thiểu. Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng phát triển thị trường điện cạnh tranh, hạn chế can thiệp hành chính.

Ngoài cơ chế sản lượng, các doanh nghiệp cũng kiến nghị nhiều nội dung khác như cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện (PPA), rủi ro tỷ giá, lạm phát và đảm bảo nguồn cung LNG. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho biết các vấn đề này nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của lần sửa đổi nghị định.

Tổng thể, việc hoàn thiện khung pháp lý cho các dự án điện khí LNG được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn về tài chính, thúc đẩy đầu tư và góp phần đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao.