“Giật tít, giật gân”

Cách đây khá lâu, có bài phỏng vấn ca sĩ Thanh Lam đăng trên đặc san cuối tháng của một tờ báo có lượng phát hành khá lớn với tiêu đề “Thanh Lam: Tôi hát như một lò nung”. Bài báo này được nhiều tờ báo điện tử đăng lại với tít mới: “Nghệ sĩ khoe con là rẻ tiền”.

Thế là hàng loạt diễn đàn trên mạng và trang bạn đọc của các báo điện tử đầy ắp thư của độc giả gửi về. Hầu hết họ không đồng tình với quan niệm của chị. Dù rằng mức độ đánh giá của chị trong câu trả lời không thẳng tuột và nặng nề như cái tít một số báo điện tử đã “giật”.

Phát ngôn của Thanh Lam cũng như của rất nhiều ca sĩ, người mẫu hay người nổi tiếng khác lại được dư luận cho rằng là những “phát ngôn gây sốc, chơi trội”. Khen chê đủ đường, xấu tốt cũng khó phân định.

Ca sĩ Hồ Ngọc Hà trả lời câu hỏi của một tờ báo về dư luận cho rằng cô “chảnh”: “Một người tài năng, một người viết văn giỏi, một người đẹp, tất cả đều có quyền chảnh, nhưng quan trọng là chảnh phải có văn hóa, phải tinh tế. Chảnh mà luôn coi mình hơn người khác là chảnh không tinh tế, bản thân Hà cũng cảm thấy ghét điều đó”.

Khi phóng viên đặt câu hỏi về “chảnh tinh tế và chảnh văn hóa”, cô ca sĩ giải thích: “Chảnh văn hóa và chảnh tinh tế là khi mình luôn đặt mình ở một vị trí cao và đừng có hạ thấp mình quá, việc đối nhân xử thế cũng phải luôn đúng mực. Gặp người lớn phải chào hỏi, gặp người nhỏ hơn chào mình thì cũng phải có một sự điềm tĩnh đáp trả nào đó...”. Có lẽ, không cần bàn luận gì thêm.

Một vài đồng nghiệp của tôi viết về âm nhạc thổ lộ, họ từng... huấn luyện cho một số ca sĩ quen biết những kỹ năng và kiến thức cần thiết để trả lời phỏng vấn. Họ quá bức xúc và... buồn trước những phát ngôn vừa không hay, vừa gây bất lợi cho ca sĩ, thậm chí ảnh hưởng đến danh tiếng và gây phiền hà cho người nói. Dường như, kết quả có khả quan hơn khi một số người nổi tiếng không còn phát ngôn bừa bãi theo kiểu “thích gì nói nấy”, mà cân nhắc hơn, có trách nhiệm với lời nói của mình hơn.

Một số nhà báo, có lẽ vì thương yêu và có phần nể nang người nổi tiếng nên đã lược bớt hay làm giảm đi mức độ “khủng khiếp” của câu chữ được người nổi tiếng sử dụng. Chưa hết, một vài phóng viên “ruột” của người nổi tiếng còn kiêm luôn phần... trả lời phỏng vấn thay cho người nổi tiếng. Nhưng phóng viên cũng không thể “giúp” bằng cách ấy, nếu như không nói là dung túng cho người nổi tiếng nói liều.

Mỗi người phải chịu trách nhiệm về lời nói của mình, nhất là người của công chúng. Để nói đúng và tiến tới nói hay đòi hỏi người nói phải tự trang bị những kiến thức cần thiết, kể cả kỹ năng nói trước công chúng và bản lĩnh nghề nghiệp khi đối diện với những câu hỏi khó. Ngôn ngữ thể hiện trực tiếp tư tưởng nên người nổi tiếng không chỉ phải “lựa lời mà nói” mà còn nên nói bằng tâm hồn và tình cảm của mình để hình ảnh của họ mãi đẹp trong lòng công chúng.